Handicap in de Filipijnen: een reisverslag...

Net als ik de ideale locatie heb gevonden om mijn reisverhaal te schrijven, word ik overmeesterd door een groepje kinderen. Mijn rustige rots, in een verlaten baai op het eiland Guimaras, wordt in een mum van tijd omgetoverd tot een plek van vertier en plezier. Ik geef me over, eerst aan het jolijt van de kinderen, later aan de glinstering van het zonlicht op het water.

Mijn verhaal begint bij PHOS, het Platform voor Handicap en Ontwikkelingssamenwerking. Ik nam contact met hen op naar aanleiding van mijn scriptie voor het behalen van het diploma ‘Master in de Pedagogische Wetenschappen' aan de Universiteit van Gent.  Mijn interesses lagen in de lijn van hun werking, programma's en activiteiten. De bal ging aan het rollen. Enkele vergaderingen later kwam ook het Vlaams Internationaal Centrum (VIC) ter sprake. Het VIC is, net als PHOS, een niet-gouvernementele organisatie. Haar voornaamste taak is het verlenen van steun aan initiatieven van ontwikkelings- en mensenrechtenorganisaties in derdewereld-landen.

Met beide NGO's als onderzoekspartner exploreerde ik het onderwerp ‘Mainstreaming van handicap in ontwikkelingssamenwerking'(1). De centrale onderzoeksvraag luidt als volgt: ‘Op welke manier is er reeds aandacht voor de factor handicap en hoe kan deze verhoogd worden in twee projecten van het VIC in de Filipijnen?'

Kinderen op rots

Mijn avontuur begint in Manilla, de hoofdstad van de eilandenarchipel. Bedwelmd door de hitte, uitlaatgassen en de drukte baan ik me een weg door de metropool, op zoek naar informatie over de wetgeving betreffende personen met een handicap. Ik heb de ene interessante ontmoeting na de andere, gaande van een formeel interview met de president van de ‘National Council for the Welfare of Disabled Persons' tot een informeel theekransje met een Belgische zuster die de NGO ‘Tahanang Walang Hagdanan' stichtte. In het Nederlands betekent dit ‘Huis zonder trappen'.

Mijn verblijf in Manilla is ook meteen een introductie in de Filipijnse cultuur die een mix lijkt te zijn van Oost en West. De jarenlange Spaanse en nadien Amerikaanse overheersing hebben hun sporen nagelaten. De sterke aanwezigheid van het katholicisme, de kennis van de Engelse taal, de voorliefde voor basketbal en karaoke, de McDonald's in de ‘megamall' en de jeepney's als publiek transportmiddel bij uitstek, zijn slechts enkele voorbeelden van de soms vreemde ontmoeting tussen twee werelden.

Een eerste partnerbezoek brengt me vervolgens in de stad Baguio, gelegen ten noorden van Manilla. Ondanks het feit dat veel Filipino's deze plek beschouwen als een ontsnapping aan de hitte en drukte van de hoofdstad, heb ik de indruk dat deze stad op het punt staat uit zijn voegen te barsten. Het verkeer doet me elke keer weer naar adem happen en een rustige wandeling op straat lijkt meer op een ‘worldcup slalom wedstrijd tussen mensen'.

Ik ben hier twee weken te gast bij Child and Family Service Inc, kortweg CFSPI. Deze NGO heeft een uitgebreide doelgroep. Ze biedt diensten en programma's aan voor verwaarloosde en misbruikte kinderen, voor vrouwen en voor kinderen in conflict met de wet (2) alsook voor de betrokken families en de gemeenschap.

Na een intense periode van observeren, participeren, interviewen en bezoeken van organisaties die zich inlaten met het lot van personen met een handicap, laat ik de sportieve en avontuurlijke ziel in me los. Ik trek naar Sagada voor een frisse duik in een waterval en een klim- en klauterpartij in een grot. Van Sagada gaat mijn reis richting Banaue en Batad, waar ik mijn ogen de kost geef aan één van de door Unesco tot werelderfgoed verklaarde wereldwonderen, de rijstterrassen. Ze zijn hun titel meer dan waard!

Na deze welverdiende ontspanning arriveer ik in de stad Iloilo, waar IJWA is gevestigd, nog een andere partner van VIC.  IJWA of Iloilo Juvenile and Welfare Association, gelegen in Iloilo city op het eiland Panay ten Zuidoosten van Manilla, richt zich tot jongens in conflict met de wet. Hun belangrijkste project is een opvangtehuis waar jonge boefjes, gescheiden van volwassenen, verblijven in afwachting van hun proces.  Ik verzamel wederom de nodige onderzoeksdata, dit keer onder andere via de organisatie van een focusgroep. Ik breng een ontzettend leuke tijd door met de jongens en de medewerkers van het tehuis. Het einde van mijn verblijf komt veel te snel in zicht.

Mijn laatste dagen in de Filipijnen breng ik onder water door in de baai van Coron, op het eiland Palawan. Hier werden tijdens Wereldoorlog II ongeveer 25 schepen aan het zinken gebracht door het Amerikaanse leger. Duikers van over de ganse wereld zijn nu te gast in de scheepswrakken. 

Net als het opschrift op de T-shirts van het duikcentrum ben ik blij te kunnen vertellen dat ‘I survived these monsters'...

 

Dit Filipijnse avontuur was uiteraard niet mogelijk zonder de steun van velen. Ik wil alvast van de gelegenheid gebruik maken om PHOS, VIC en zijn partners van harte te bedanken voor de begeleiding, het enthousiasme en de onvoorwaardelijke medewerking bij het uitvoeren van mijn thesisonderzoek.

 

Salamat po! (dankjewel)

 

Els Verlinden

 


 (1) Indien u graag meer wil weten over mijn scriptieonderzoek ‘Mainstreaming van handicap in ontwikkelingssamenwerking. Een terreinverkennende studie.', kan u steeds contact met me opnemen op het volgende emailadres: elske@yalayala.org

(2)‘Een kind in conflict met de wet' wordt gedefinieerd als ‘a person under the age of eighteen (18) who is alleged as, accused of, or adjudged as, having committed an affense under Philippine Laws' (Juvenile Justice and Welfare Act, 2006)

Deel dit artikel