Hoe overleven Ashi-leden de zondvloed

Romana Timana zal zaterdag 26 september 2009 nooit meer vergeten. “Sinds die dag zijn we alles kwijt. Na een stortvloed ‘s ochtends begon het water in de namiddag razendsnel te stijgen” vertelt Romana. Die dag dumpte tyfoon Ketsana 455 millimeter regen over Manilla. Meer regenval dan in een gemiddelde tyfoonmaand. Een nooit geziene overstroming zette 80 % van Manilla en omstreken blank. Op sommige plaatsen stond het water tot 6 meter hoog. 


 Zondvloed
Eerste sleurde Romana nog meubels en andere spullen op het dak van haar huis. Daarna vluchtte ze met haar familie. “We lieten alles achter. De meeste mensen hadden nog snel wat waardevolle documenten of geld meegegrabbeld, maar er was geen tijd voor kledij of voedsel. We vluchttten voor ons leven en trokken door het wassende water naar scholen en andere hogergelegen plaatsen.”

De lokale overheden richtten tijdelijke opvangcentra op in scholen en andere openbare gebouwen. Wie er niet terecht kon bouwde een krot met overstromingsafval op bruggen of andere hogergelegen gebieden. Volgens cijfers van Caritas waren er midden oktober nog zo’n 450.000 mensen ondergebracht in een tijdelijke woonplaats..

Romana, een arme vissersvrouw woonde aan de oevers van Laguna de Bay, een groot meer aan de oostelijke kant van Manilla. Haar familie leefde er, net zoals vele andere, van de vishandel die haar echtgenoot kweekte of ving op het meer.

De neerslag van 26 september was zo hevig dat die nergens heen kon, de kanalen of rivieren waren verstopt door jarenlange verzanding en vervuiling. Het waterpeil van het Laguna de Bay meer steeg tot een recordpeil van 13,81 meter. Een donkerbruine watermassa stroomde van de bebouwde en ontboste heuvels naar de dichtbevolkte oevers rond het meer. De overheid verwacht dat de laagst gelegen gebieden tot februari 2010 onder water zullen staan. Het tyfoonseizoen loopt immers nog tot december. 


Ashi
Romana en veel van haar getroffen buurvrouwen zijn reeds jaren lid van de microkredietinstelling Ashi, een partner van TRIAS. Ashi organiseert de arme vrouwen in kleine solidariteitsgroepen en verleent hen microkredieten en motiveert hen om op eigen kracht hun levensomstandigheden te verbeteren. Dat liep goed. Eind 2006 was Ilse Van Hoecke op bezoek voor het TV Eén programma de Rode Loper en het klikte meteen tussen Ilse en de vrouwen van Ashi. Hun levensvreugde en de daadkracht van de Ashi-leden was voor haar een echte oogopener. Ze was opgetogen om te zien wat de impact is van microkredietverlening!

De tyfoon dreigt dit alles op het spel te zetten. Mila Mercado, de voorzitster van  Ashi getuigt: “Van ongeveer 7000 Ashi gezinnen is het huis beschadigd en hun zaak of  andere inkomensbron weggespoeld.  Drinkwater vinden is een probleem. De voorraden van hun winkels en kraampjes gingen verloren. Kleine machines of bromfietsen zijn beschadigd. Viskooien werden vernietigd, rijst en groentevelden zijn overstroomd, kleinvee, zoals varkens verdronken. Van twee Ashi-vrouwen stierf hun echtgenoot terwijl ze buren aan het redden waren. We waren allemaal in schock. We huilden samen en troostten elkaar. ”

De band van tussen de Ashi-vrouwen is ongelofelijk sterk. “In de week na de tyfoon kwamen de vrouwen zoals altijd bijeen voor de wekelijkse groepsvergadering. Vele hadden het geld voor de wekelijkse afbetaling op zak, tot onze grote verbazing” vertelt Jesse Arzaga,  directeur van de  financiële diensten bij Ashi.

Ashi stelde haar leden niet teleur. Na een snelle inschatting van de situatie door de kredietmedewerkers in het veld, verdeelde ze rijst en kleding als noodhulp. Onmiddellijk werden ook de wekelijkse betalingen van de lopende leningen stopgezet voor 2 weken tot 1,5 maand, naargelang de schade.

Vier weken na de overstroming kende Ashi reeds de eerste noodleningen toe aan haar leden. “We moeten terug aan de slag. Stilzitten in de opvangcentra en niets doen maakt iedereen gek, zegt Roman. Met deze noodleningen kunnen de families terug aan de slag en zelf terug zorgen voor hun voedsel en noden.”

De terugbetaling van de oude leningen wordt over een extra jaar gespreid. Zo blijft de wekelijkse betaling haalbaar voor de arme vrouwen. Een kwijtschelding van de schulden kan Ashi financieel niet dragen. “Een derde van onze kredietportefeuille is bedreigd. De overstromingsramp bedreigt de leefbaarheid van Ashi.”

Ondanks deze precaire situatie denkt Ashi volop aan de toekomst. Mila Mercado: “We werken aan een een bijzondere lening om de leden te helpen hun huis terug te herstellen. Voor de aankoop van bouwmaterialen schatten we op 1000 euro per huis. De leden hebben voorgesteld om de handen in elkaar te slaan en iedereen zal vrijwillig handenarbeid leveren voor het herstel van de woningen. Solidariteit of Bayanihan heet dat hier in de Filipijnen.”




 Klimaatchaos
Bijna iedereen is het ermee eens dat de klimaatverandering nu al miljoenen slachtoffers eist. Niet bij ons, maar in het Zuiden. Landbouwers, veetelers en vissers klagen er over dolgedraaide seizoenen, alles vernietigende stortbuien en cyclonen, verschroeiende droogte, en een gebrek aan zoet water. Voor de Filipijnen luidt de voorspelling meer en hevigere tyfoons, dus met meer regen en nog krachtiger windstoten, samen met de reeds bijna totale ontbossing en de zeer wijdverspreide bevolking, een dodelijke cocktail.

De Filipijnse regering keurde net een nieuwe klimaatwet goed, waarin o.a. een speciale kilmaatcommissie in het leven wordt geroepen met als leden de hoofden van diverse ministeries en als opdracht specifieke klimaatprogramma’s te ontwikkelen inzake aanpassing aan het gewijzigde klimaat en maatregelen moet ter voorkoming van meer emissies en opwarming. Het ontbreekt de regering echter aan een eigen uitgesproken standpunt naar aanleiding van de klimaattop in Kopenhagen. Tijdens de COP-intersessional in Bangkok die amper 2 dagen na de extreme tyfoon van start ging, bleef de Filipijnse delegatie bij de voorgekauwde toespraken en toonde ze geen interesse om de noodsituatie extra in de verf te zetten.


Climex
Onder impuls van 11.11.11-partners FDC en Jubilee South ontstond onlangs een nieuwe Filipijnse klimaatcoalitie, Climate Exchange, kortweg Climex. Naast het meer algemene campagnewerk om het klimaatthema meer bekend te maken, focust Climex heel sterk op twee zaken die te maken hebben met de financiering van de klimaatprogramma’s: de Wereldbank en andere IFI’s hebben niks te zoeken bij de internationale klimaatfondsen want de financiering ervan is een verantwoordelijkheid van de rijke geïndustrialiseerde landen, moet gebeuren in de vorm van hulp, niet leningen en is een zaak van de VN.



Voor meer info:

TRIAS  is de Vlaamse NGO die ondernemende mensen in het Zuiden steunt. In samenwerking met lokale partners werken ze aan lokale economische ontwikkeling: organisatieversterking, toegang tot de mark en krediet, en ondersteuning inzake hun bedrijfsbeheer. In Vlaanderen werkt Trias samen net landelijke bewegingen en ondernemersbewegingen. 

Artikels over Ashi:

Deel dit artikel