'Ik hou van mensen die het onmogelijke waarmaken'

Lies Vanmullem is na een omzwerving in Guinee terug op het oude nest in Congo beland. 'Ik hou van de ondernemingszin bij de Congolezen', vertelt de 33-jarige landendirecteur van de Vlaamse ontwikkelingsorganisatie Trias.

liesvanmullem

Het is een huizenhoog cliché: de mensen in Congo zijn niet in staat om op eigen benen te staan omdat ze te afhankelijk geworden zijn van de hulpindustrie. Met dat verhaal moet je niet komen aandraven bij Lies Vanmullem, die negen jaar geleden als stagiaire bij Trias Congo belandde.

Lies Vanmullem: 'Ik zal je iets vertellen. De meeste bedrijvigheid van Trias Congo situeert zich in Mai Ndombe, een regio die groter is dan België, maar waar je nergens banken of restaurants vindt. In de grootste stad werden onlangs een 15-tal nieuwe wagens geïmporteerd. En dat is groot nieuws, want vroeger reden er maar een tiental auto's rond. Toch zitten de vissers in deze streek al om drie uur 's nachts in hun boot, in het pikkedonker, elke dag opnieuw. Ook al brengt de vis die ze bovenhalen nauwelijks geld op. Om maar te zeggen dat de Congolezen niet bij de pakken blijven zitten. Dat kunnen ze zich niet permitteren, want ze voeren een dagelijkse overlevingsstrijd.'

Je praat met heel veel passie over Congo.
'Op het platteland ben ik ooit een Congolees tegengekomen die nooit een opleiding gekregen had. Toch was hij erin geslaagd om zelf stroom op te wekken, waarmee hij zelf gemaakte machines om rijst te pellen en noten te kraken aan de praat kreeg. Van dat soort mensen hou ik. Zeker in een land waar ondernemende mensen zoveel obstakels voor de voeten geworpen krijgen.'

Is het land vooruitgegaan in de vijf jaar dat je als landendirecteur gestationeerd was in Guinee?
'Dat is een moeilijke vraag, omdat Congo zo'n gigantisch groot land is. In de steden zie je hier en daar wat investeringen, maar in het binnenland is er weinig verandering. De munt is gedevalueerd en de politieke instabiliteit doet er ook geen goed aan. Vooruitgang zie ik pas als ik kijk naar de cacao-coöperaties die we sinds 2010 ondersteunen in Mai Ndombe. Toen we er arriveerden, zag je enkel verlaten plantages. Nu is er een commerciële dynamiek ontstaan, die ze in die streek nooit eerder gekend hebben.'

Hoe heeft Trias Congo dat klaargespeeld?
'We hebben eerst grondig onderzocht welke gewassen een commerciële meerwaarde kunnen betekenen voor het inkomen van de boeren. In Mai Ndobme heb je vruchtbare grond voor de aanplant van cacao en bovendien hadden de boeren er al enige ervaring mee. Daarna hebben we hen ervan overtuigd dat ze sterker staan als ze onderling samenwerken. Zo zijn een aantal coöperaties ontstaan, de ene al sterker dan de andere. Vandaag stellen we wat werkingsmiddelen en een rollend kredietfonds ter beschikking van drie coöperaties. Ze gebruiken die centen om de cacao op te kopen bij hun leden.'

Zijn er nog andere rendabele gewassen in een streek als Mai Ndombe?
'Bij de boerenorganisaties waarmee we samenwerken, starten we met het ondersteunen van de honingproductie. Dat is een bedrijfstak die milieuvriendelijk is en uitermate geschikt voor kwetsbare groepen. Denk aan jongeren of landarbeiders die geen grond bezitten. We leren de boeren vooral hoe ze stap voor stap kunnen omschakelen van een overlevingslandbouw naar een rendabele bedrijfsvorming. Ik trap een open deur in als ik zeg dat ze bij de opmaak van hun teeltplan beter rekening houden met de markt.'

Welke dromen koester je als landendirecteur van Trias Congo?
'Als relatief kleine ngo moeten we ons bescheiden opstellen. Maar toch wil ik op economisch vlak met onze projecten het verschil maken voor de mensen in Mai Ndombe. We moeten de export van cacao professionaliseren en de diversificatie van de plattelandseconomie stimuleren. Met respect voor de natuurlijke rijkdommen van het land, want die zorgen ervoor dat de boeren geen honger lijden, al is hun voeding heel eenzijdig. In Kinshasa zou ik graag projecten opstarten voor jonge ondernemers.'

Zou je ooit nog een job aanvaarden in Vlaanderen?
'Er zijn momenten dat ik me afvraag wat ik in Congo zit te doen. Maar dat gaat snel weer over. Ik ben echt nog niet uitgekeken op het spontane en creatieve karakter van de Congolezen.'

Steun samen met Trias de familiale boeren in Congo

 

Trias DOOR:

Deel dit artikel