Lokaal protest verhindert palmolie op unieke Mentawai-eilanden in Indonesië


PalmOil Mentawai2
Goed nieuws uit Indonesië. De unieke Mentawai-eilanden blijven 'palmolie-vrij'. Grote palmoliebedrijven hadden nochtans hun zinnen gezet op het prachtige gebied en waren van plan er duizenden hectaren plantages aan te leggen. Maar onder druk van heel wat protestgroepen, waaronder 11.11.11-partner Walhi, trok de overheid onlangs vier palmolieconcessies in. 

De 70 Mentawai-eilanden voor de westkust van Sumatra vormen samen ongeveer de oppervlakte van de provincies Oost- en West-Vlaanderen. Doordat ze zo verspreid liggen, vrij geïsoleerd zijn en dunbevolkt, is er een unieke biodiversiteit ontstaan. Dit maakte hen tot één van de zes UNESCO Biosfeer Parken in Indonesië. Maar die eretitel is geen garantie voor de bescherming van de unieke eilanden.

De jaren negentig waren een moeilijke periode voor het gebied, steeds meer mensen van buitenaf trokken naar de eilanden en begonnen met het illegaal kappen van bomen en kregen daarbij bescherming van het leger en de politie. Er werden geen wegen aangelegd, de ontbossing liet geen spoor van 'ontwikkeling' na en bovendien werden ook de zeewateren massaal overbevist door buitenstaanders.  

Meer protest

Gelukkig raakten ook steeds meer milieuactivisten betrokken bij de strijd van de Mentawai om hun traditionele leefgebieden beter te beschermen. De lokale ngo YCMM kreeg steun van o.a. het netwerk van inheemse organisaties AMAN en ook van 11.11.11-partner Walhi.

De bevolking raakte beter georganiseerd en hun protest werd meer doelgericht. Er kwam zelfs steun van heel wat surfers die de eilanden ontdekten omwille van de fantastische golven en zo in contact kwamen met de inheemsen. Zo werd de milieuwetgeving stilaan beter gerespecteerd. 

Duizenden hectaren ontbossen?

De weerbaarheid van de protestgroepen werd in 2009 nog eens op de proef gesteld nadat het districtshoofd van de eilanden aan vier palmoliebedrijven een vergunning had toegekend voor 73.500 hectaren plantages.

Daarbij stelde het ook een transmigratieplan op. Zo'n plan is zeer gebruikelijk bij zulke projecten op dunbevolkte gebieden: de plantagearbeiders worden niet ter plaatse gerekruteerd maar overgeplaatst vanuit het dichtbevolkte Java. Dit maakt hen kwetsbaarder; de arbeiders leven totaal geïsoleerd en maken als het ware deel uit van de plantage.

 

Weer protest 

Maar opnieuw kwam de lokale protestmachine op gang. Kleine en grote mobilisaties hadden plaats. En dat wierp vruchten af: de concessies aan de vier palmoliebedrijven werden ingetrokken. Een belangrijke overwinning voor de inheemse gemeenschappen. Bovendien werd bij de lokale verkiezingen een nieuw districtshoofd gekozen, met name één van de mede oprichters van YCMM en dus een hevig tegenstander van palmolie. 

Mensen laten zich niet meer zo gemakkelijk intimideren door de politie of het leger.
Abetnego, directeur Walhi 
 

"We laten ons niet doen"

Voor Abetnego, directeur van Walhi, is dit een belangrijk signaal: "Lokale gemeenschappen laten zich niet langer 'doen', ze zijn beter georganiseerd. We helpen hen daar graag bij maar uiteindelijk is het hun beslissing om dergelijke plannen te aanvaarden, of niet.

Mensen laten zich ook niet meer zo gemakkelijk intimideren door de politie of het leger. Dat verklaart ten dele het stijgend aantal conflicten tussen de overheid en de lokale bevolking en maakt de nood aan een bemiddelingsorgaan nog meer prangend. Het is ook een mooi voorbeeld van democratie en goed bestuur, waarbij de belangen van de bevolking centraal staan en niet die van corrupte politici en landhongerige bedrijven."

Jefri Saragih van de Indonesische 11.11.11-partner Sawit Watch voegt er nog aan toe: "Het is een belangrijke overwinning die moed geeft aan andere actiegroepen op kleine eilanden of in een kustgebied. We voeren al lang campagne tegen plantages in dergelijke ecologisch en sociaal kwetsbare gebieden. Daar hoort nu eenmaal geen palmolie thuis."



Kris Vanslambrouck, Verantwoordelijke 11.11.11-partnerwerking in Azië
@krisvsb
Foto's: Worldsdivide.com

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels