MO*: 'Democratie heeft behoefte aan passie en confrontatie'


chantal mouffe[Foto: ©Gie Goris]

Interview met politiek wetenschapster Chantal Mouffe

24 augustus 2013 (MO*) — Is het wereldwijde straatprotest van de voorbije zomer een luidruchtige begrafenis van de democratie, of juist een teken dat burgers haar nieuw leven willen inblazen? Chantal Mouffe, politiek wetenschapster met wereldfaam, geeft haar visie.




Wenen was de voorbije decennia nooit zo heet geweest, en dus moesten de ramen wijd open in het oude pand in de wijk Neubau van de Oostenrijkse hoofdstad. Daarmee waaiden de straatgeluiden binnen in een lang gesprek over macht, keuzes en passie in de politiek. Aanleiding van dit interview waren immers de straatprotesten deze zomer, in Turkije, Brazilië en Egypte, maar ook in Europese landen waar de overheden zichzelf afslanken en hun burgers de armoede in besparen.

Een van de terugkerende vragen op die straten en pleinen wereldwijd is of het volk zich (nog) vertegenwoordigd voelt door zijn democratisch verkozen leiders. Is het wereldwijde straatprotest een luidruchtige begrafenis van de democratie of juist een teken dat burgers haar nieuw leven willen inblazen? MO* stelde de vraag aan Chantal Mouffe, geboren in Charleroi, hoogleraar in Londen en wereldwijd een van de belangrijkste academische stemmen in de discussie over democratie.

Het gesprek begint met een tegenspartelende Chantal Mouffe, die niet bereid is om de protesten in Turkije, Brazilië en Egypte over één kam te scheren. Ze begint liever bij de Griekse tegenbeweging, de indignados in Spanje en de Occupy-beweging: dat zijn voor haar de kanaries die luidkeels de dreigende ontploffing van de Europese democratie aankondigen.

Bij de strategie van indignados en Occupy heeft ze veel vragen, vooral bij hun weigering om samen te werken met partijen, vakbonden en andere instellingen die de representatieve democratie schragen. Volgens Mouffe is die strategie van uittocht uit de instellingen geen effectief antwoord op het democratische tekort, dat ze zelf definieert als een gebrek aan reële alternatieven.

De traditionele partijen hebben zich allemaal achter hetzelfde economische model geschaard – de neoliberale consensus – waardoor het voor burgers allengs moeilijker is om te geloven dat hun stem nog een verschil kan maken. Vooral de lagere klassen verloren hun politieke stem door de verschuiving van socialistische en sociaal-democratische partijen naar het centrum. Zij migreerden naar het nieuwe extreem-rechts, dat de rol van anti-establishmentpartij en verdediger van het volk overnam. 'De enige efficiënte manier om rechts populisme te bestrijden,' zegt Mouffe, 'is door een succesvol links populisme aan te bieden.'

Lees verder op MO.be

Meer info:

mo sept 2013

Dit interview maakt deel uit van het dossier 'Onzichtbare opstanden' dat verscheen in het nieuwe nummer van MO*.


Wereldmediahuis MO* DOOR:

Deel dit artikel