Is iedereen blij met het Congolese akkoord?

Op 31 december 2016 bereikte de meerderheid en de oppositie een politiek akkoord, onder leiding van de Congolese bisschoppen. Voor het eerst sinds de onafhankelijkheid bereiken de Congolezen onderling een akkoord, zonder inmenging van het buitenland. Alle partijen rond de tafel zijn tevreden. Maar geldt dat ook daarbuiten?

Congo heeft enkele moeilijke weken achter de rug. Reden hiervoor is de feitelijke einddatum van de ambtstermijn van president Joseph Kabila. Volgens de grondwet zou zijn opvolger zijn mandaat opnemen op 20 december 2016. Maar de verkiezingen konden niet op tijd worden georganiseerd. Onzekerheden over de politieke overgang hebben tot veel spanningen geleid. Bij gewelddadige protesten kwamen tijdens de afgelopen maanden meer dan honderd mensen om het leven, waardoor de vrees groeide dat het land in chaos zou verzinken.

Amerikaanse speciale gezant voor de regio van de Grote Meren, heeft herhaaldelijk geprobeerd om in te grijpen in het proces, om "de dialoog weer op de rails te krijgen". Zonder succes.

De historische overeenkomst van eind december kwam tot stand in een bijzonder gespannen context. Enerzijds is de Congolese bevolking (en vooral de jongeren) terecht ontevreden over haar situatie. De regering voert ambitieuze projecten uit, vooral op vlak van infrastructuur, toch is armoede nog steeds de harde realiteit voor een overgrote meerderheid van de Congolezen. Anderzijds hebben westerse landen de voorbije weken niet altijd een constructieve rol gespeeld. Het verlies aan economische invloed lijkt hiervan een belangrijke oorzaak. Volgens het IMF werd in 2015 73% van de Congolese buitenlandse handel gevoerd met China. De Europese Unie telde slechts voor 18% van de handel. Vijftien jaar geleden was dit net omgekeerd. Dit kan de nervositeit verklaren in sommige westerse hoofdsteden die zagen hoe de politieke onderhandelingen gevoerd werden zonder enige tussenkomst van hen. Tom Perriello, de Amerikaanse speciale gezant voor de regio van de Grote Meren, heeft herhaaldelijk geprobeerd om in te grijpen in het proces, om "de dialoog weer op de rails te krijgen". Zonder succes.

In Kinshasa reageert onze partner "Etoile du Sud" (EDS) enthousiast op het bereiken van het Eindejaarsakkoord. Volgens Erick Kambale, directeur van EDS, gaat het akkoord over twee dingen: het organiseren van de overgangsperiode tussen het officiële einde van het mandaat van Kabila en de komst van de nieuwe president (voorzien voor december 2017), en zo veel mogelijk stabiliteit verzekeren in het land. De overeenkomst biedt oplossingen voor beide problemen. Onder andere door het inplannen van de benoeming van een nieuwe regering van nationale eenheid, de oprichting van een comité dat toeziet op de naleving van het akkoord en het kiesproces, voorgezeten door de historische tegenstander Etienne Tsishekedi, én de garantie dat de grondwet niet gewijzigd zal worden om Kabila de kans te geven voor een derde termijn te gaan.

De natuurlijke rijkdommen van Congo zijn enorm en hebben altijd de hebzucht van vreemde mogendheden aangewakkerd. Sinds de Congolese onafhankelijkheid bemoeien ze zich met de binnenlandse politiek om hun economische belangen proberen te beïnvloeden. De overeenkomst van 31 december, afgesloten tussen Congolezen onderling, markeert een belangrijke stap op de lange weg die het land zal leiden naar echte onafhankelijkheid, met respect voor de soevereiniteit.

De overeenkomst van 31 december, afgesloten tussen Congolezen onderling, markeert een belangrijke stap op de lange weg die het land zal leiden naar echte onafhankelijkheid, met respect voor de soevereiniteit.

Zoals bij elk politiek akkoord zal de uitvoering ervan waarschijnlijk nog moeilijker zijn dan de onderhandelingen. Te beginnen met de organisatie van verkiezingen waarvan de kosten worden geraamd op 1,2 miljard dollar, terwijl de regering slechts beschikt over een jaarlijks budget van 4 miljard. De financiering op zich is dus al een enorme uitdaging. In een moeilijke context als die van Congo, hopen wij dat de internationale gemeenschap er alles aan zal doen om het implementatieproces van het Eindejaarsakkoord helpen uit te voeren. Dit zal Congo in staat stellen om op een vreedzame en democratische manier de politieke overgang te organiseren.

Dit opiniestuk werd gepubliceerd in Le Vif op 6 januari 2017.

 

Viva Salud DOOR:

Auteur: André Crespin (beleidscoördinator G3W)

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels