'Politieke instabiliteit schaadt boerencoöperaties in Congo'

Achter de politieke onrust in Congo gaat veel corruptie schuil, die armoede in de hand werkt. Daar zijn ook boerencoöperaties de dupe van, zegt Jean-Loïc Guièze, de landendirecteur van Trias Congo.

Normaal gezien komt er op 19 december een einde aan het tweede mandaat van president Kabila, en de grondwet bepaalt dat Kabila geen kandidaat kan zijn voor een derde ambtstermijn. Maar volgens Kinshasa was het praktisch niet meer mogelijk om dit jaar nog verkiezingen te organiseren en dus werden ze uitgesteld tot april 2018, wat betekent dat Kabila langer aan de macht kan blijven.

De beslissing veroorzaakte opschudding bij zowel de Congolese bevolking als de internationale gemeenschap. Voor Jean-Loïc Guièze (45) is de huidige onrust het topje van een hele ijsberg. 

Jean-Loïc Guièze: 'De politieke instabiliteit gaat hand in hand met een falend rechtsapparaat, een onrechtvaardige fiscaliteit, corrupte handel en een beleid dat ten koste van de eigen burgers multinationals bevoordeelt. Die factoren werken de armoede in de hand, en dat maakt het voor boerencoöperaties dubbel moeilijk om uit te groeien tot sterke en stabiele organisaties.'

Kan je dat toelichten?
'De corruptie bij de elite druppelt door naar alle echelons van de samenleving. Wanneer misbruik en bedrog verheven worden tot de norm, verdwijnt het vertrouwen tussen de mensen. Dat is nefast, want zonder vertrouwen kan je geen ledenvereniging of coöperatie uitbouwen. Komt daarbij dat de corruptie de armoede in stand houdt. De meeste Congolezen zijn maar bezorgd om één ding: ze zijn op zoek naar eten om hun honger te stillen. Denken op langere termijn is er niet of nauwelijks bij.'

Een boer wil bij de verkoop van zijn gewassen meteen boter bij de vis, en niet morgen.
'Je slaat de nagel op de kop. Veel boeren moeten niet weten van coöperaties die gewassen ophalen en pas weken later - na de verkoop - hun leden uitbetalen. Ze verkiezen om hun gewassen na de oogst te verkopen aan tussenhandelaars die meteen centen op tafel leggen, ook al moeten de boeren zich dan tevreden stellen met een prijs die substantieel lager ligt dan het bedrag dat de coöperaties uitkeren. In de context van die boeren is dat heel begrijpelijk, maar tegelijk is het enorm frustrerend.'

Je bent al anderhalf jaar aan de slag als landendirecteur van Trias Congo. Doe je die job nog altijd graag?
'Absoluut. Ik leer nog elke dag bij, op meerdere vlakken. Het is een boeiende uitdaging om onze programma's op het terrein in samenwerking met de ondersteunende diensten in Brussel zo effectief mogelijk te maken. Daarnaast vind ik het nog altijd boeiend om samen te werken met Congolezen. Ze zijn opgegroeid in een heel andere context dan ik. Dat maakt het bij de start moeilijk om te communiceren met elkaar, ook al omdat je als westerling vooroordelen met je meesleept. Maar nu loopt dat gesmeerd. Ik durf zelfs zeggen dat de sfeer in het team van Trias Congo heel goed is. We hebben mensen die erg toegewijd en professioneel ingesteld zijn.'

Wat is voor jou het belangrijkste project dat Trias momenteel uitvoert in Congo?
'In de regio van Mai Ndombe steunen we een aantal coöperaties in de cacaosector. Samen verenigen ze 1.400 boerenfamilies. Samen met hen werken we aan de certificering van hun cacaobonen. Dat loont de moeite, want cacao is in tegenstelling tot veel andere economische activiteiten een erg rendabele teelt.'

Vanaf volgend jaar versterkt Trias z'n partnerschap met de nationale boerenorganisatie Conapac?
'Dat klopt. Samen met andere ngo's stonden we aan de wieg van deze boerenorganisatie. We gaan ervoor zorgen dat ze binnen vijf jaar uitgegroeid is tot een stabiele vereniging die in staat is om plannen te beheren en een stabiel personeelsbeleid te voeren. Om met Conapac concrete successen te boeken op het vlak van belangenverdediging, hebben we in ons team een expert opgenomen die gespecialiseerd is in dit thema.'

Ben je optimistisch over de toekomst van Congo?
'Een mirakeloplossing bestaat niet, maar ik ben blij dat we bij Trias vanuit de basis werken aan de bron van alle kwaad in Congo. We werken aan de mentaliteit van de mensen en we ondersteunen hen om zich te organiseren en samen de lokale economie te versterken.'

Steun samen met Trias de familiale boeren en boerinnen in Congo

 

Trias vzw DOOR:

Deel dit artikel