Midden-Oostenrapport: alweer veel woorden zonder daden

Nederzettingen,  belangrijkste obstakel voor een levensvatbare Palestijnse staat

Op 23 september verzamelden vertegenwoordigers van het zgn  "Midden-Oostenkwartet" (EU, VS, VN, Rusland) in New York om de impasse in het Israëlisch-Palestijnse vredesproces te bespreken. Verder dan enkele lauwe veroordelingen raakte men niet. Veel woorden, maar geen daden. Alweer. 

Dit was de eerste ontmoeting sinds de publicatie van het  "Kwartetrapport" op 1 juli 2016. Het rapport bevatte een aantal aanbevelingen om het vredesproces uit het slop te halen. Maar het ontbrak aan nieuwe elementen. Een gemiste kans. En dat blijkt dan ook pijnlijk duidelijk uit de recente verklaring van 23 september.

Die beperkt zich tot het herhalen van de conclusies van het Kwartetrapport en toont zich 'bezorgd' dat 'recente acties op het terrein lijnrecht ingaan tegen de aanbevelingen'. Verder dan enkele lauwe veroordelingen raakt de verklaring niet. Opnieuw veel woorden en een totaal gebrek aan concrete daden.

Gemiste kans en feitelijke stap achteruit

11.11.11 toonde zich eerder al uitermate teleurgesteld over het Kwartetrapport. Het rapport was een gemiste kans om een kader te schetsen waarbinnen nieuwe betekenisvolle Israëlisch-Palestijnse vredesgesprekken gelanceerd zouden kunnen worden. In tegenstelling tot de "Roadmap" uit 2003 was er geen sprake van enig concreet tijdskader.

De boodschap van het rapport was duidelijk: de internationale gemeenschap zal geen enkele effectieve druk zetten op beide partijen om de aanbevelingen van het rapport te implementeren en het internationaal recht te respecteren.

De Israëlische regering heeft deze boodschap goed begrepen: in de eerste twee maanden sinds de publicatie van het Kwartetrapport werd de bouw van meer dan 2.500 nieuwe nederzettingeneenheden in Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever aangekondigd (inclusief de versnelling van bestaande plannen).

Het Kwartetrapport is op bepaalde vlakken eerder een feitelijke stap achteruit.

Het internationaal recht of de grenzen van 1967 als uitgangspunt voor onderhandelingen wordt geen enkele keer expliciet vermeld. Illegale Israëlische nederzettingen worden niet erkend als belangrijkste obstakel voor een levensvatbare Palestijnse staat (en dus tot een twee-statenoplossing), en worden foutief op gelijke hoogte geplaatst met Palestijnse ophitsing tot geweld (terwijl Israëlische ophitsing zo goed als onvermeld blijft).

Het rapport erkent niet dat de blokkade van Gaza illegaal is onder internationaal recht en roept niet op tot een volledige opheffing van de blokkade.

Er wordt verder met geen woord gerept over de noodzaak tot verantwoording voor oorlogsmisdaden aan beide zijden, en het belang van een doorverwijzing naar het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Versnelling hoger schakelen

België en de Europese Unie moeten een versnelling hoger schakelen om Israël onder druk te zetten om zich te engageren tot betekenisvolle onderhandelingen en om een einde te maken aan de bijna 50 jaar durende bezetting.

Een status quo is geen optie. 'For years we have been managing this conflict, while the occupation has continued, Palestinians have been dispossessed, and a one-state reality has been establishing itself on the ground', merkte ook de Speciale VN-Coördinator voor het vredesproces op in zijn briefing aan de VN-Veiligheidsraad eind augustus 2016.

Zonder extra druk zal 2017 niet de laatste "verjaardag" van de Israëlische bezetting zijn. De tijd dringt: de sluipende annexering van Area C  voltrekt zich dag na dag, en de constante uitbreiding van illegale nederzettingen maken een levensvatbare en aaneensluitende Palestijnse staat onmogelijk.

De EU en België moeten zich daarom niet beperken tot het aanbieden van "wortels", maar ook durven dreigen met een "stok".

11.11.11 beveelt daarom aan dat Belgische beleidsmakers:

  • Het Kwartetrapport niet kritiekloos aannemen als verdere basis voor diplomatieke inspanningen.
    De EU en haar lidstaten moeten enkel diplomatieke energie investeren in de opvolging van het rapport als ze bereid zijn geloofwaardige druk uit te oefenen op alle partijen om de aanbevelingen ook daadwerkelijk te implementeren.

  • Publiekelijk een onmiddellijke bevriezing eisen van de Israëlische nederzettingenexpansie en de hieraan gelinkte afbraak van Palestijnse voorzieningen in Area C.
    Indien Israël hier geen gehoor aan geeft, moet de EU het Associatieakkoord met Israël opschorten (conform artikel 2 van het akkoord).

  • Israël onder druk zetten om de overdracht van bevoegdheden en verantwoordelijkheden in Area C naar de Palestijnse Autoriteit te versnellen, in lijn met eerdere overeenkomsten.

  • Binnen de EU pleiten voor een verdere uitwerking van het "differentiatieprincipe" tussen Israël en illegale Israëlische nederzettingen (zoals ook voorgesteld in het Jerusalem Report 2015 van de Europese Heads of Mission in Oost-Jeruzalem), en hier ook duidelijke publieke standpunten over innemen.

  • De Europese richtlijnen uit juli 2013 en november 2015 volledig implementeren, en een duidelijke territorialiteitsbeperking inschrijven in bilaterale Belgische akkoorden met Israël.

  • Een nationaal importverbod op alle producten uit illegale Israëlische nederzettingen instellen, en pleiten voor een algemeen Europees importverbod op dergelijke producten.

  • Expliciete publieke steun betuigen aan het vooronderzoek van het Internationaal Strafhof naar misdaden gepleegd in bezet Palestijns gebied sinds juni 2014, en er op toe te zien dat het Strafhof vrij van elke politieke druk en financiële bekommernis haar taak kan uitvoeren.

Willem Staes

11.11.11 DOOR:

 Lees ook:

  • Briefing paper: Het rapport van het Midden-Oosten kwartet


download
.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels