Reportage: Chinese tanker op ramkoers met zichzelf

Sommige dingen gaan snel. Heel snel. Het zou eerst pas in 2040 gebeuren, maar gemeten naar sommige maatstaven is China nu al de grootste economie ter wereld. Het is zeker de grootste uitvoerder en in Oost-Azië onttroont de renminbi langzaam de dollar. Tegelijk is één ding zeker: zo kan het land niet verder, maatschappelijk noch ecologisch.

Wat het Chinese volk de voorbije dertig jaar heeft gepresteerd, is indrukwekkend. De werkkracht van de Chinese arbeiders – twaalf uur per dag in een moordend tempo gsm's of dassen maken – doet een mens verstillen. Ook de stuurkunst van de Chinese regering om de enorme machine op de rails te houden verbaast.

En toch, schijn bedriegt. De Chinese leiders weten dat het zo niet verder kan. Al in 2007 deed de Chinese premier Wen Jiabao zijn beruchte uitspraak dat de Chinese economie onduurzaam, onstabiel, ongecoördineerd en onevenwichtig is. Wen bedoelde daarmee dat de economie het milieu vernietigt, er te veel ongelijkheid is en het land te afhankelijk is van export en investeringen en te weinig van binnenlandse consumptie. De vraag of China de veerkracht heeft om de megatanker van zijn economie van richting te doen veranderen, is niet alleen voor de Chinezen belangrijk, maar voor de hele wereld.




De Chinese tanker op ramkoers: van export afhankelijk
Ondanks de hogere lonen is de binnenlandse consumptie maar goed voor 37 procent van de Chinese economie; in de VS is dat 70 procent. De reden is dat de investeringen veel meer toenamen dan de lonen. De Chinese regering ging de crisis van 2008 immers te lijf door via de staatsbanken massaal krediet te geven aan lokale overheden en staatsbedrijven.



De Chinese tanker op ramkoers: teveel top-down
De vraag is of de centrale regering dit gigantische land wel de richting kan uitsturen die ze wil. 'De groeidoelen van de provincies zijn niet in overeenstemming met de milieudoelen van de centrale regering', weet professor Qi Ye. In 2011 werden de doelen inzake energie-efficiëntie niet gehaald. Hetzelfde probleem met water.



De Chinese tanker op ramkoers: te ongelijk

Eén oktober in China, midherfstfestival en begin van wat de regering vijf jaar geleden tot een week vrij heeft uitgeroepen: meer ruimte voor toerisme en consumptie... Dat is zichtbaar op de straten en de pleinen. Er zijn die dag 85 miljoen verplaatsingen, zegt de staatstelevisie.



De Chinese tanker op ramkoers: niet duurzaam

Ondanks de oproep van premier Wen Jiabao in 2007 om de economie van richting te doen veranderen, haalde China nadien de VS gezwind in als grootste producent van broeikasgassen. Stootten beide landen in 2007 nog evenveel uit, in 2010 "scoorde" China al 23 procent hoger dan de VS en de voorsprong blijft groeien.


BRON:
MO* Magazine
Wereldmediahuis MO* DOOR:

Deel dit artikel