Vredig Rawsonville?

Wie als wijnliefhebber de Kaapse wijnregio doorkruiste bezoekt waarschijnlijk het rustige stadje Rawsonville. Heel netjes, grote 4 x 4 voertuigen en bakkies van de farm owners. Kleurlingen die wat schaarse inkopen doen, zon, blauwe lucht, bergen op de achtergrond… Een vredig beeld van het nieuwe Zuid-Afrika.

Op 14 oktober was het minder rustig in Rawsonville.


De landarbeiders van de streek hebben er op zijn Afrikaans “gatvol” van. Een duizendtal farmworkers gesteund door de FOS partner “Women on Farms – Sikula Sonke” betogen: ze zijn het beu dat de  landarbeidsters seksueel worden mishandeld.

Zoals de 22-jarige Anneline, die verplicht werd om samen met haar jonge broer Anthony deel te nemen een avondlijk jachtpartijtje van farmers dat ontaardde in een drinkgelag. Toen beiden echter naar huis wilden terugkeren werd Anthony in een drie maanden durende coma geslagen en aangeschoten. Anneline werd door de vijf mannen verkracht en mishandeld. Haar werd zwijggeld beloofd en ze werd met de dood bedreigd als ze ook maar iets zou vertellen. Haar broer werd naar het hospitaal gebracht omdat hij “uit de bakkie” was gevallen, zoals in de opnamefiche staat.
Pas toen haar broer uit de coma ontwaakte durfde Anneline een klacht indienen. Anthony had na zijn ontwaken problemen met lezen, schrijven en rekenen, naast concentratiestoornissen en problemen met dieptezicht. De politie vond dat Anthony misschien een “case” was. Maar in het geval van Anneline vonden ze dat er te veel tijd was verstreken. Totnogtoe werd aan haar klacht geen gevolg gegeven… 

Het geval van Anneline is niet alleenstaand. Op het einde van de betoging komt een andere vrouw haar verhaal doen. Een uitermate moedige daad. De bijval die ze krijgt van de aanwezige vrouwen toont duidelijk dat het probleem meer dan gekend is. Velen worden op allerlei wijzen geconfronteerd met “gender based“ geweld. Spijtig genoeg kunnen ook de mannelijke farm workers, ook al zijn die in de minderheid, hun handen niet thuis houden. Zeker als ze na de veertiendaagse betaling hun eigen ellende gaan verdrinken.

Anneline heeft met haar zoontje de farm natuurlijk moeten verlaten en verblijft bij een familielid in een ander stadje. Werk vinden is een probleem, want de farmers kennen haar geval. Wie niet meegaand is, problemen veroorzaakt of eisen stelt wordt gewoon met “uitzetting” bedreigd. Maar ook wie niet meer productief is, wordt uit de schamele farmhuisjes gezet. Farm workers bij wie aids begint door te breken, worden zonder pardon buitengezet. In een omgeving waar elke besmette gebogen gaat onder een stigma en waar onvoldoende medische verzorging is betekent dit uitstoting en vaak het einde.

Wie op zijn toeristische rit Rawsonville verlaat, rijdt over een brug over de rivier die door de wijngaarden stroomt. Onder deze brug wonen nu 5 farm workers die aids hebben en aan tbc lijden. De kans is ook groot dat de onschuldige toerist de nacht zal doorbrengen in een schattig klein huisje op één van de wijnboerderijen. Een huisje waarin vroeger farm workers woonden. Toeristen brengen echter geld op en losse seizoenarbeiders zijn goedkoper, gemakkelijker en talrijk te vinden. Ze werden immers uit de huisjes gezet en overgeleverd aan nog grotere willekeur van de wijnboeren.
Maar de Kaapse wijn, hij is natuurlijk van goede kwaliteit, prima prijs/kwaliteit verhouding.

Bart Uyttendaele
FOS-medewerker gezondheid Zuidelijk Afrika

Deel dit artikel