WASH en gender: de rol van vrouwen



Het thema van de Internationale Vrouwendag was dit jaar 'Inspirerende verandering'. In september vorig jaar kwamen tijdens de Wereldwaterweek in Stockholm vier vrouwen samen die inspiratie bieden voor verandering binnen de WASH-sector (water, sanitaire voorzieningen en hygiëne). Dat waren Kate Fogelberg (Water For People), Vida Duti en Jane Nabunnya Mulumba (International Water and Sanitation Centre), en Alice Bouman (Women for Water Partnership). Zij spraken er over de rol van vrouwen in de WASH-sector.





Eén van de voornaamste conclusies van de paneldiscussie over 'vrouwen en WASH', geleid door de hierboven vermelde vrouwen, was dat vrouwelijk leiderschap binnen deze sector nodig is, en actief gepromoot moet worden. De discussie ging dan vooral over de rol van vrouwelijke leiders, een grotere focus op de rol van vrouwen in het algemeen, en wat de gevolgen zijn van de gebrekkige toegang tot verbeterde sanitaire en watervoorzieningen voor vrouwen in rurale gebieden in verschillende contexten.

 

 

Rolmodellen voor vrouwelijke leiders

Vrouwen worden soms gepercipieerd als agressief of opdringerig wanneer ze stem geven aan hun mening of hun kunnen tonen, terwijl mannen juist geassocieerd worden met assertief gedrag. Daarom moeten zowel mannen als vrouwen rolmodellen zijn voor de komende generatie vrouwelijke leiders en hen aanmoedigen om deze onrechtvaardige labels te overwinnen. Dit is zeker een moeilijke opdracht, vol obstakels, maar wel een belangrijke stap om percepties te veranderen.

 

Traditionele vrouwenrollen in de WASH-sector doorbreken

De discussie ging ook over de traditionele arbeidsrollen waar vrouwen nog steeds in geduwd worden. Men verwacht van vrouwen bijvoorbeeld dat ze in de hygiënische of gezondheidssector terecht komen, eerder dan dat ze ingenieurs zouden worden. Er rusten nog steeds allerlei stigma's op vrouwen in de watersector, zowel met betrekking tot professionals als vrouwen in de civil society. Dit heeft te maken met de technische bril waardoor sanitaire en watervoorzieningen traditioneel bekeken worden. Diversiteit en inclusie verhogen nochtans de kwaliteit van de besluitvorming en het beheer. (Dit werd al in 1992 erkend door de Dublin Principles for Integrated Water Resources Management.) 

Binnen de WASH-sector begint nu pas door te dringen dat ook vrouwen ingenieurs, hydrologen of hydrogeologen kunnen zijn. De sector wordt nog steeds veelal door mannen gedomineerd. Om eruit te springen moeten vrouwen dan ook veel vertrouwen in zichzelf hebben. Vaak zijn vrouwen zelfs niet geïnteresseerd om op technisch niveau te werken. Opdat vrouwen ten volle hun plaats zouden opeisen binnen de WASH-sector moeten kansen in het onderwijs en capaciteitsverhogende systemen verhoogd worden. Vrouwen geven vaak terecht het excuus dat ze anders of slecht behandeld worden, gewoon omdat ze vrouw zijn. Gelukkig zijn er ondertussen ook al vele voorbeelden van situaties waar mannen vrouwen beschouwen als vol- en evenwaardige leden van hun team.

 

Gender terug op de WASH-agenda

Alle deelnemers aan de discussie waren het eens over het feit dat gender nog steeds een cruciale kwestie is die de nodige belichting en promotie verdient. Genderstereotypen, onderdrukking en intimidatie blijven alomtegenwoordig. Wel moet er steeds een goed evenwicht gevonden worden tussen genderkwesties enerzijds en basisontwikkeling anderzijds, alsook tussen beleid en concrete actie. Bovenal benadrukten de vrouwen dat ze gezien willen worden als dynamisch en progressief.  

De vooroordelen ten opzichte van vrouwen vormen een alarmbel in een sector waar een gebrek aan duurzame sanitaire en watervoorzieningen vooral een sociale kwestie is. Vrouwen, meer nog dan mannen, hebben baat bij deze voorzieningen; het betekent meestal een fundamentele verbetering in hun dagelijks leven. Verandering is mogelijk en wenselijk, maar er is nog een lange weg te gaan. Naast een verandering van de mentaliteit, die stilaan naar een inclusieve benadering evolueert, moeten leidinggevende vrouwen ook actief gepromoot worden. Vrouwelijk leiderschap betekent trouwens ook niet dat vrouwen aan de top zich moeten beginnen gedragen als mannen. De toegevoegde waarde zit net in diversiteit en inclusie, niet in meer van hetzelfde.

Meer info:

Protos DOOR:

Deel dit artikel