• Jij bent #1van11 ❤
    Jij bent #1van11 ❤

    Eén van de kenmerken van de 11.11.11-campagne blijft de grote diversiteit van de acties. Ook dit jaar was er opnieuw veel creativiteit bij de organisatie van evenementen.

Niet te missen

  • 06 november
    Expo Lectrr
  • 23 november
    Kajaktrail 11.11.11

Ademloos en schaamteloos: bedrijven moeten mensenrechten naleven

Ecuadoriaanse arbeiders op abacá plantages gaan gebukt onder moderne slavernij en exporteren naar de EU. Foto ter illustratie.

Deze week vinden er internationale onderhandelingen plaats in Wenen en Genève. In Wenen trekt de EU aan de kar, in Genève staat ze op de rem. In Wenen gaat het over privileges vóór internationale investeerders, in Genève over slachtoffers van mensenrechtenschendingen dóór internationale investeerders.

Samen met een meer dan 150 organisaties wil 11.11.11 de houding van de EU omkeren: we willen géén privileges voor bedrijven maar wel gerechtigheid voor de slachtoffers van mensenrechtenschendingen.

In Wenen probeert de Europese Commissie met een mandaat van de Europese lidstaten de wereld warm te maken voor een multilateraal investeringshof. Dat moet internationale investeerders toelaten om schadevergoedingen af te dwingen van soevereine staten als ze vinden dat overheidsmaatregelen hun belangen hebben geschaad. Het investeringshof wordt de overtreffende trap van de fameuze ‘investeerder-staatgeschillenregeling’ (bekend onder het Engelse acroniem ISDS). Met ISDS hoeven internationale investeerders zich niet tot lokale rechtbanken te wenden, ze kunnen staten rechtstreeks internationaal aanklagen. Daar mee dreigen alleen al volstaat om overheidsbeleid te ontraden.

In 2017 stelde de Franse minister voor ecologische transitie een wet voor om een einde te maken aan de ontginning van fossiele brandstoffen in Frankrijk. Een dreiging met een ISDS klacht door het Canadese bedrijf Vermilion bracht de minister op ander gedachten. De 62 bestaande concessies mogen blijven bestaan tot... 2040.

Oliemaatschappij Rockhopper met hoofdkwartier in Groot-Brittannië vervolgt Italië voor haar weigering om een olieontginning toe te staan in de Adriatische Zee. Die weigering kwam er nadat het Italiaanse parlement uit milieuoverwegingen en omwille van aardbevingsgevaar een verbod had ingevoerd op olie- en gasontginningen voor de Italiaanse kust. Rockhopper wil niet enkel 40 à 50 miljoen $ voor de exploratie die het al gedaan heeft, maar ook 200 à 300 miljoen $ voor de hypothetische winst die het zou kunnen gemaakt hebben.

In Duitsland paste de deelstaat Hamburg zijn milieureglementering aan na een eis tot schadevergoeding van 1,4 miljard € door het Zweedse bedrijf Vattenfall. Hamburg werd nadien veroordeeld door de Europese Commissie omdat het de Europese milieuwetgeving niet had gerespecteerd.

Binnenlandse bedrijven en burgers kunnen geen gebruik maken van ISDS. Het begrip 'indirecte onteigening' waarop buitenlandse investeerders zich kunnen beroepen bestaat zelfs niet in binnenlands recht.

Dit uitzonderlijke privilege voor internationale investeerders komt bovenop geprivilegieerde belastingstelsels en geprivilegieerde toegang tot de besluitvorming. Het staat in schril contrast met hun straffeloosheid. Door hun complexe internationale structuur blijven ze ongestraft wanneer ze mensenrechten hebben geschonden en worden aangeklaagd voor nationale rechtbanken.
Het asbestbedrijf Eternit heeft zijn productie van asbest naar Indië verplaatst toen asbest hier verboden werd. Indische werknemers en omwonenden van de fabriek zijn besmet, maar ondertussen is de fabriek verkocht en blijven de mensen achter met de miserie. De aangrijpende film Ademloos van Daniel Lambo gaat daarover. Nog steeds blijft hij ijveren voor gerechtigheid voor de asbestslachtoffers.

In Genève onderhandelen lidstaten van de Verenigde Naties over een bindend verdrag om de aansprakelijkheid van internationale bedrijven bij mensenrechtenschendingen te verhogen. Het Verdrag moet slachtoffers toegang geven tot rechtbanken in de herkomstlanden van de internationale bedrijven. De industrielanden zien dit als een bedreiging voor ‘hun’ bedrijven en houden de boot af. Europese lidstaten weigeren zelfs deel te nemen aan de onderhandelingen. De EU geraakt niet aan een gemeenschappelijk standpunt. België heeft wél deelgenomen aan de gesprekken, zij het om het opzet in twijfel te trekken. Onder druk van het middenveld hebben de drie regionale regeringen in België zich echter in hun regeerakkoorden uitgesproken voor een Europese en internationale aanpak omtrent bedrijven en mensenrechten. Dat geldt ook voor de nieuwe Vlaamse regering.

Deze week zijn er acties in Genève en Wenen en in verscheiden Europese landen. Vóór een einde aan de straffeloosheid van internationale bedrijven en tégen juridische privileges. Ter ondersteuning werden al 655.000 handtekeningen opgehaald. Tegen het einde van het jaar wordt gerekend op een miljoen handtekeningen. Wij vragen dat de Europese Unie en haar lidstaten op constructieve wijze deelnemen aan de onderhandelingen in Genève zodat er een VN-verdrag komt dat bedrijven verplicht om de mensenrechten na te leven en dat de mogelijkheid creëert voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen om bedrijven in het herkomstland aan te klagen. Maar België en de Europese Commissie hoeven daar zelfs niet op wachten. Nederland, Frankrijk, Finland, Zwitserland en Duitsland hebben al wetgevende initiatieven in die zin genomen. Tegelijk moet de geprivilegieerde ISDS regeling worden beëindigd. Het moet volstaan dat internationale investeerders gelijke behandelingen krijgen en toegang krijgen tot de rechtbanken in de landen waar ze investeren.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

11.11.11 DOOR:

Teken de petitie

Samen met het Belgische Platform voor Rechtvaardige en Duurzame Handel blijft 11.11.11 zich verzetten tegen ISDS en de Europese handels-en investeringsakkoorden die ISDS bevatten.

We doen mee aan de Europese campagne die op 22 januari 2019 van start is gegaan is en ondertussen al 655.000 handtekeningen heeft opgehaald. Tegen het einde van het jaar wordt gerekend op een miljoen handtekeningen.

stop-isds-bg white-200x200

Teken de Europese petitie tegen ISDS

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels