Als we enkel bombarderen, staat er binnen enkele jaren gewoon een IS 2.0 op

Het duurzaam verslaan van IS start met een politieke transitie. Die moet het resultaat zijn van onderhandelingen in Genève.

De federale regering besliste afgelopen vrijdag om de luchtaanvallen tegen IS in Irak vanaf 1 juli uit te breiden naar Syrië. Deze namiddag mag het parlement alsnog over deze beslissing debatteren.

Fundamentele denkfout

11.11.11 erkent dat IS militair moet worden aangepakt. Momenteel is er echter geen nood aan een militaire intensifiëring langs Belgische zijde. De Britse luchtmacht nam in vijf weken tijd vier Syrische doelwitten onder vuur, terwijl Nederlandse F16's nauwelijks worden ingezet boven Syrië. Er is geen tekort aan bommen, maar een tekort aan goede doelwitten in Syrië.

Bombardementen hebben bovendien nog nooit geleid tot een duurzame oplossing van conflicten. De regering erkent wel dat een militaire aanpak niet volstaat, maar stelt dat IS eerst militair verslagen moet worden vooraleer er ruimte is voor politieke en stabiliserende maatregelen.

Dat is een fundamentele denkfout. De afgelopen vijftien jaar tonen dat zonder een breder parallel politiek stabilisatieplan terroristische organisaties niet verslagen kunnen worden, maar telkens opduiken in nieuwe gedaantes. Als we ons enkel beperken tot bombarderen, staat er binnen enkele jaren gewoon een IS 2.0 op. Dan belanden we in een doodlopend straatje waarin we om de paar jaar gevechtsvliegtuigen sturen om IS 2.0, 3.0 en 4.0 te bestrijden.

IS gedijt in chaos. Enkel door die chaos aan te pakken kan de terreurorganisatie worden verslaan.

Foute prioriteit

Deelname aan de luchtaanvallen tegen IS is een afleiding van belangrijkere prioriteiten als de instandhouding van een nationaal staakt-het-vuren en concrete maatregelen ter bescherming van Syrische burgers, de bevordering van de vredesgesprekken in Genève, en de voorbereiding van een post-conflict Syrië. België kan hier een veel nuttigere rol in spelen.

IS gedijt immers in chaos. Enkel door die chaos aan te pakken kan de terreurorganisatie worden verslaan. Het duurzaam verslaan van IS start daarom met een politieke transitie, die zorgt voor de vorming van legitiem bestuur, het herstel van basisdiensten, legitieme veiligheidsdiensten die mensenrechten respecteren, een onafhankelijk rechtssysteem, de vreedzame terugkeer van vluchtelingen en de start van lokale verzoeningstrajecten. Zo'n politieke transitie moet het resultaat zijn van onderhandelingen in Genève.

Een duurzame overwinning op IS vereist dus een aantal stappen: de creatie van randvoorwaarden voor een politieke doorbraak in Genève; de vorming van een transitieregering; de start van een politieke transitieproces; en de vorming van legitiem bestuur en een sterk middenveld. Stap 1 heeft betrekking op een staakt-het-vuren en humanitaire toegang op het terrein. Stap 2 en 3 maken een einde aan de chaos waarin IS gedijt, terwijl stap 4 de nodige maatregelen neemt om de voedingsbodem van IS op lange termijn weg te slaan.

België kan in elk van deze stappen concrete ondersteuning bieden, maar kiest ervoor om enkele stappen over te slaan. Gevraagd naar welke niet-militaire maatregelen de regering op korte termijn zal nemen, blijft het oorverdovend stil.

Waslijst aan alternatieven

Een alternatieve aanpak is nochtans mogelijk. Zo kan België steun geven aan een onderzoek naar de eventuele ontplooiing van VN-blauwhelmen voor de instandhouding van een staakt-het-vuren, steun geven aan airdrops van voedsel en medicijnen boven belegerde gebieden en kan ze de steun aan lokale reddingsorganisaties opvoeren (stap 1).

Ons land kan daarnaast het voorbeeld volgen van de Nederlandse regering, die haar financiële steun aan het VN-departement van Politieke Zaken verhoogde om de slagkracht van VN-Syriëgezant de Mistura te versterken (stap 2).

Nederland maakte ook extra middelen vrij voor het herstel van ziekenhuizen, scholen en infrastructuur in bevrijde gebieden. België kan verder de talloze middenveldorganisaties en lokale besturen ondersteunen die vandaag nog steeds in Syrië werken. Meer dan 800 middenveldorganisaties zijn nog steeds actief in het land. Samen met lokale besturen vormen ze eilandjes van stabiliteit die een dam op kunnen werpen tegen IS: in gebieden waar zo'n lokaal bestuur standhield kreeg IS nooit echt voet aan grond. Deze actoren genieten grote lokale legitimiteit, en zijn ook essentieel om het Syrische sociale weefsel herop te bouwen in de toekomst (stap 3 en 4).

Enkel een politieke strategie die de grondoorzaken aanpakt van de oorlog in Syrië en de aantrekkingskracht van IS ondermijnt, heeft kans op succes.

Realistische benadering?

Voorstanders van een uitbreiding van luchtaanvallen pleiten voor "realisme". Is het echter zo realistisch om de gefaalde "haalbare" recepten van het verleden keer op keer te herhalen, zonder lessen te trekken uit de talloze mislukkingen die rechtstreeks hebben geleid tot het succes van IS?

Vijftien jaar War on Terror hebben één ding geleerd: als bommen alleen niet werken, moeten er niet gewoon meer bommen afgeworpen worden. Enkel een politieke strategie die de grondoorzaken aanpakt van de oorlog in Syrië en de aantrekkingskracht van IS ondermijnt, heeft kans op succes. Als we enkel bombarderen, staat er binnen enkele jaren gewoon een IS 2.0 op.

11.11.11 pleit voor een duurzame oplossing van het conflict
Steun onze werking vandaag nog

Omwille van verwerkingskosten, is het toegestane minimumbedrag € 10
11.11.11 DOOR:

Meer

Deze bijdrage verscheen als opiniestuk in De Morgen

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels

Niet te missen