Bevolking in Oost-Congo moet de oorlog betalen die hun leven verwoest, zegt Oxfam

oxfam rapportRebellengroepen en lokale milities voeren meedogenloze rooftochten uit op de bevolking in Oost-Congo. Het Congolese leger en overheidsmedewerkers doen hieraan mee. De spiraal van geweld en misbruik sleurt hele gemeenschappen mee, stelt een Oxfam-rapport.

Volgens het Oxfam-rapport wordt de Congolese bevolking niet enkel verschrikkelijk misbruikt – gaande van verkrachting over ontvoeringen tot moord – ze wordt bovendien financieel uitgebuit omdat de oorlogvoerende partijen niet ophouden met plunderen, afpersen en onwettige taksen vorderen om de controle in handen te houden.


 

Onderzoek

Oxfam deed recent onderzoek bij 1.300 personen in de provincies Noord-Kivu, Zuid-Kivu en de Oostelijke Provincie. Hieruit blijkt dat het regeringsleger maar ook overheidsmedewerkers zoals de plaatselijke politie en de gewapende rebellengroepen met elkaar wedijveren om de controle over de plaatselijke bevolking om hen geld en bezittingen af te persen.

In sommige gebieden zoals het noorden van Masisi en het zuiden van Lubero vormen die gemeenschappen zelfs de belangrijkste inkomstenbron voor de gewapende groepen.

Sinds april 2012, toen leden van de CNDP-militie (Congrès National pour la Défense du Peuple) overgelopen zijn om een nieuwe groep te vormen, is de crisis in Oost-Congo in een stroomversnelling beland.

De voorbije acht maanden was er een toenemende activiteit van gewapende groepen die zich zonder ophouden schuldig maakten aan verkrachting, ontvoering, doodslag, foltering en misbruik van de burgerbevolking.

Veel van deze groepen profiteren van het machtsvacuüm nadat het regeringsleger zich verplaatste om M23-rebellen in een ander gebied te bestrijden. De onveiligste gebieden zijn deze waar rebellengroepen onderling strijd leveren voor de controle. Het aantal betwiste gebieden is in 2012 ook sterk toegenomen.

 

Afpersing van de lokale bevolking

"Wrede milities en regeringssoldaten buiten de locale bevolking meedogenloos uit om hun eigen gevechten te financieren", zei adjunct-directeur van Oxfam Elodie Martel. "Het bestelen en uitbuiten van gewone mensen is een alledaagse onderneming geworden van gewapende groepen op zoek naar geld, voedsel en gelijk welke andere hulpmiddelen waar ze de hand kunnen op leggen.

Elke dag zijn er mensen die hun woning ontvluchten om aan de terreur van de rebellen te ontkomen, want de eindeloze afpersingen maken hun bestaan haast onmogelijk. Hun leven én bestaansmiddelen zijn voortdurend in gevaar."

Volgens de hulporganisatie heeft de uitbuiting een absoluut hoogtepunt bereikt: mensen vrezen om met geweld te worden ingelijfd, onder dwang aan het werk te worden gezet, onwettige taksen te moeten betalen, enz. Omdat de gevechten de hele tijd over en weer gaan in bewoond gebied, zit er voor de bewoners niets anders op dan te ontkomen naar dichtbevolkte vluchtelingenkampen waar de leefomstandigheden erbarmelijk zijn en er zogoed als geen hulp voorhanden is. Sinds begin dit jaar hebben zo'n 767.000 mensen uit Noord- en Zuid-Kivu hun woning moeten ontvluchten voor het conflict.

In het noorden van Masisi (Noord-Kivu) werd de kleine marktplaats Kashuga tussen april en juli 2012 al 12 keer door Congolese troepen aangevallen. Ook rebellen van de APCLS (Burgeralliantie voor een vrij en soeverein Congo) en van de FDLR (Democratisch bevrijdingsleger van Rwanda) leverden strijd om aan de bevolking illegale belastingen op te leggen voor de goederen die zij op de wekelijkse markt kocht of verkocht. Elders in Masisi meldden boeren dat zij 1.000 Congolese frank (ongeveer 1 dollar of het equivalent van 2-3kg bonen) betalen aan de lokale rebellengroep Maï-Maï Nyatura voor iedere persoon die naar zijn veld wenst te gaan om er gewassen te telen.

 

 

Slaap in vrede

In Irumu, Ituri (Oostelijke Provincie) vertelden vrouwelijke verkoopsters dat zij brandhout en stro aan de militie moeten geven bij hun aankomst op de markt. En per gezin moest ook iedere maand 500 Congolese frank (0,5 dollar) betaald worden aan de militie.

Oxfam stelde vast dat deze belastingen als een vorm van bescherming tegen misbruik door gewapende groepen werden gezien. Ze staan inmiddels bekend als beschermende taksen of lala salama, Swahili voor 'slaap in vrede' of remger ubuzima wat staat voor 'bescherm het leven'.

Het Oxfam-onderzoek stelde vast dat de bevolking ingrijpend misbruik moet ondergaan, zowel van gewapende rebellen als van regeringssoldaten. Maar ondanks dit misbruik en de heersende straffeloosheid meent twee derde van de mensen dat ze meer veiligheid genieten als de FARDC (Forces armées de la République démocratique du Congo) de controle heeft.

Omdat er geen daadkrachtige overheid aanwezig is, zeggen nogal wat mensen dat ze zich in de steek gelaten voelen door de centrale overheid. In sommige gebieden hebben ze het recht zelf in handen genomen en eigen gewapende kernen gevormd. Op die manier zijn er nog maar eens gewapende groepen bijgekomen in Oost-Congo.

 


Humanitaire catastrofe

"Wanneer het misbruik en de uitbuiting zulke enorme afmetingen aanneemt, is er geen plaats voor apathie. Dit is een gigantische humanitaire catastrofe en de wereld kan deze tragedie niet de rug blijven toekeren.

De bevolking van Oost-Congo staat aan de rand van de afgrond nu hun schamele bezittingen afgenomen werden om de oorlog te financieren. Dit conflict betekent niet alleen dat de mensen onafgebroken met geweld bedreigd worden en daarnaast worden ze ook nog eens beroofd van al hun bezittingen en van het weinige dat ze op hun velden kunnen oogsten", zei Martel nog.

"Het is onaanvaardbaar dat de bevolking weer een jaar lang vol schrik moest slapen gaan, uit angst te worden gedood, bestolen of ontvoerd en dat vrouwen niet naar hun akker durfden gaan uit vrees verkracht te worden. De Congolese overheid, de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap moeten luisteren en een antwoord bieden aan de mensen die de allerhoogste prijs betalen voor dit conflict."


Voor interviews contacteer:


  • Steven Van Damme in Bukavu: +243 99 255 3814
  • Liesbeth Goossens in Brussel, lgo@oxfamsol.be — +32 (0)497 910 198




BRON:
Oxfam Solidariteit

Deel dit artikel