'Bezoek Vanthemsche en Van Eetvelt is mooie kans'


Piet Vanthemsche en Karel Van Eetvelt maken van 24 februari tot 1 maart kennis met de programma's van Trias in het westen van Congo. We meten de temperatuur op bij landendirecteur Jos Van Mierlo.





Kijkt u uit naar de komst van Piet en Karel?
Jos Van Mierlo: 'Dit is alleszins een grote kans voor Trias om zijn Congolese projecten in de vitrine te plaatsen. Niet alleen bij Boerenbond en Unizo. Er staan immers ook ontmoetingen op het programma met mensen van de Europese Unie en de Belgische ambassade in Kinshasa. We gaan hen zeker tonen welke impact ons werk heeft op het leven de boeren en kleine ondernemers in het westen van Congo.'

Het gaat goed met Congo: in 2013 groeide de economie met meer dan acht procent.
(kijkt verbaasd) 'Zelfs de grote ondernemers stellen die cijfers van de Congolese regering in vraag. Dat groeicijfer vertaalt zich niet in werkgelegenheid en stroomt zeker niet door naar de bredere lagen van de Congolese samenleving. Als de macro-economie goed boert, is dat te danken aan de extractie van grondstoffen zoals goud, koper, diamant en petroleum.'

Van die mijnbouwbedrijven mag je dan ook verwachten dat ze de staatskas spijzen?
'Dat is de theorie. In de praktijk bedraagt het overheidsbudget in Congo minder dan acht miljard euro. Ter vergelijking: ons land is van plan om dit jaar 62 miljard euro uit te geven, terwijl Congo zeventig keer groter is en zeven keer meer inwoners telt. En dan moet je ook weten dat ongeveer de helft van de Congolese staatskas gevuld wordt door buitenlandse donoren.'

Dus moeten we ons ook niet veel voorstellen van het Congolese landbouwbudget?
'Enkele jaren geleden spraken de Afrikaanse regeringsleiders af om minstens tien procent van hun begroting te spenderen aan landbouw. Maar Congo blijft nog altijd ver beneden dat percentage, ook al doet de huidige minister van Landbouw zijn best om het tij te keren. Dat zou logisch zijn, want 7 op de 10 Congolezen overleven op basis van landbouw. Anderzijds beschikken ook sectoren zoals onderwijs en gezondheidszorg maar over 3 à 4 procent van het totale budget.'

Eind vorig jaar heeft het regime nog een coup verijdeld. Moeten Vanthemsche en Van Eetvelt zich in Congo zorgen maken over hun veiligheid?
'Ik denk niet dat Piet en Karel zich zorgen moeten maken, al blijft het politieke bestel in Congo relatief wankel. Van zodra één of andere bevolkingsgroep zich onvoldoende vertegenwoordigd voelt in Kinshasa, gaan er poppen aan het dansen. Ik verwacht trouwens dat de politieke spanningen de komende maanden zullen toenemen omdat de tweede ambtstermijn van president Kabila afloopt. De grondwet laat geen nieuwe herverkiezing toe.'

Hoe moeilijk is het om in zo'n klimaat aan ontwikkelingssamenwerking te doen?
'Gelukkig kunnen we ons focussen op de versterking van boeren- en ondernemersverenigingen. Maar regelmatig zijn botsingen met het beleidskader onvermijdelijk. Neem bijvoorbeeld het landbouwministerie. Daar zijn veel mensen tewerkgesteld die simpelweg geen salaris krijgen. Wat doen die, denk je?'

Pestbelastingen opleggen aan de boeren.
(zonder verpinken) 'Vanuit het oogpunt van die onbetaalde ambtenaren zijn dat overlevingsbelastingen.'

Waardoor zullen Vanthemsche en Van Eetvelt tijdens hun trip positief verrast zijn?
'Door het positivisme bij de doorsnee Congolees. Hoe ellendig de armoede in veel gevallen ook is: de mensen blijven lachen. Van dorp tot dorp kan de levensstandaard trouwens sterk verschillen. In het westen van Congo vind je dorpen waar de boeren beslag konden leggen op palmolieplantages die na de instorting van het Mobutu-regime in verval raakten. We werken samen met die boeren aan de kwaliteit van hun olie. In andere dorpen is de armoede veel nijpender. De jongeren trekken er dan ook massaal weg. Jonge boeren die op het platteland blijven, proberen we te integreren in productieketens. Zo bouwen we een keten uit voor de productie van peper, een gewas dat door z'n korte groeicyclus snel cash oplevert.'

Trias wil de komende jaren in Congo niet enkel mikken op de landbouw?
'Dat klopt. Anderhalf jaar geleden hebben we een onderzoek uitgevoerd, waaruit bleek dat er kansen zijn om een aantal veelbelovende ondernemersverenigingen te ondersteunen. Zo steunen we vandaag al kleine ledenorganisaties van zeepmakers, marktventers en mototaxi-chauffeurs. Het is een grote uitdaging om ondernemende mensen te doen inzien dat ze baat hebben bij onderlinge samenwerking.'

U staat aan het hoofd van een team met 18 medewerkers. Wat is uw grootste drijfveer om in Congo te blijven knokken tegen de armoede?
'Misschien raken sommigen ontmoedigd als ze weer eens negatieve berichtgeving horen over Congo. Maar op het terrein kijk ik vooral naar het enorme potentieel dat er nog altijd is. Op de kade van de haven in Matadi staat vandaag 50 ton cacao, die morgen zal verscheept worden aan een prijs van 2.300 dollar per ton. Als je weet dat we dit jaar nog drie gelijkaardige vrachten zullen verschepen, dan weet je dat er veel geld terugvloeit naar de honderden kansarme cacaotelers die dankzij Trias het belang van onderlinge samenwerking al ingezien hebben.'

Trias DOOR:

Deel dit artikel