Dossier: Omdat Honger een Onrecht Is

Dossier: Omdat Honger een Onrecht Is

Samen met een brede coalitie van ngo's gaat 11.11.11 2 jaar campagne voeren over het 'recht op voedsel'.

Het is natuurlijk niet nieuw, 11.11.11 vecht al jaren tegen honger. Toch is het niet overbodig dit thema nog eens onder de aandacht te brengen, want nog steeds lijden wereldwijd meer dan 870 miljoen mensen honger. Vooral in het Zuiden, en ironisch genoeg, heel vaak mensen die zelf voedsel produceren, kleine boeren die met een minimum aan middelen kleine lapjes grond bewerken.

De gevolgen van honger zijn desastreus

Mensen met een voedseltekort kunnen geen normaal actief leven leiden en zijn vatbaarder voor ziektes en infecties. Bij kinderen leidt voedseltekort tot een achterstand in de groei en de mentale ontwikkeling. Daardoor hebben zij vanaf de start een achterstand die nog moeilijk in te halen valt. Bovendien sterven meer kinderen door voedseltekort dan door hiv, malaria en tbc samen.

Honger is een politiek probleem

Nochtans staat het recht op voedsel ingeschreven in diverse verdragen en verklaringen, zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten. Dat mensen met honger leven is dan ook een grove schending van de mensenrechten, vindt de Coalitie voor het Recht op Voedsel. En een probleem dat dringend moet en kan worden aangepakt.


Uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (FAO) blijkt immers dat er meer dan genoeg voedsel wordt geproduceerd om de wereld te voeden. Honger is met andere woorden een politiek probleem. Het gaat om het beleid, de manier van produceren en de opbrengst verdelen. Alleen door hierin veranderingen te brengen kunnen we in de komende jaren het recht op voedsel garanderen.  

Vicieuze cirkel

Om het hongerprobleem uit te bannen, zullen we dus ons hele voedselsysteem moeten aanpakken, d.w.z. van landgebruik en verwerking tot verpakking, koeling, transport en verbruik. Want de druk die dit systeem vandaag zet op de beschikbare watervoorraden, bodem en biodiversiteit botst stilaan op zijn grenzen.

Voor de grootschalige soja- en graanplantages bijvoorbeeld, worden grote stukken regenwoud vernietigd. Een deel daarvan is niet eens bestemd voor voedsel, maar om tegemoet te komen aan de stijgende vraag naar biobrandstoffen of veevoeder.

De Europese doelstelling om tegen 2020 10% van de energie voor transport uit hernieuwbare bronnen te halen, zorgt voor een enorme boom in de biobrandstoffenindustrie. Dit leidt niet alleen tot landroof maar doet ook de prijzen van voedselgrondstoffen sterk stijgen. Bovendien zijn biobrandstoffen een valse oplossing voor het klimaatprobleem omdat het veranderende landgebruik tot veel extra CO2-uitstoot leidt.
 
Daarnaast is de industriële landbouw één van de belangrijkste verantwoordelijken voor de uitstoot van broeikasgassen. Het hele voedselsysteem ? alles wat er gebeurt van het veld tot het bord van de consument ? draagt bij tot meer dan 40% van de totale uitstoot van broeikasgassen en is daarmee een grote verantwoordelijke voor de klimaatverandering.

Dat lijkt een vicieuze cirkel, want door de klimaatverandering hebben boeren in het Zuiden steeds vaker te kampen met droogtes, overstromingen, onvoorspelbare seizoenen en daardoor slechte oogsten. In bepaalde delen van Afrika zullen de landbouwopbrengsten tegen 2020 met 50% dalen door de klimaatverandering.

Gokken op voedsel

Deze evoluties, tesamen met een toenemende speculatie op de mondiale voedselmarkten werken de razendsnelle en onvoorspelbare prijsschommelingen in de hand. Vooral kleinschalige boeren en armen zijn hiervan het slachtoffer omdat ze het risico van schommelende prijzen niet aankunnen.

Het beleid van IMF, Wereldbank, de Wereldhandelsorganisatie, de Europese Unie heeft bovendien veel ontwikkelingslanden een vergaande handelsliberalisering opgelegd, waardoor zij hun lokale landbouwmarkten niet meer kunnen afschermen en ontwikkelen. Kleine boeren kunnen echter onmogelijk concurreren met goedkope import- of dumpingproducten.

Tenslotte gaat ook nog eens meer dan één derde van het voedsel wereldwijd verloren, in het Noorden door verspilling, in het Zuiden door gebrekkige opslagplaatsen en infrastructuur.

Probleem = oplossing

Dé sleutel om uit deze voedselcrisis te geraken is een duurzaam landbouwsysteem dat erin slaagt de wereld te voeden en de producenten van dat voedsel een waardig inkomen te geven binnen de grenzen van onze planeet. Bovendien moeten alle schakels tussen het veld en ons bord duurzamer: bewaring, verwerking, transport en distributie.

Het recht op voedsel kan niet zonder een krachtdadig beleid in Noord en Zuid dat werk maakt van het indijken van de enorme prijsvolatiliteit, een duurzaam beheer van de hulpbronnen als grond en water zonder verspilling, een rechtvaardig handelsbeleid dat duurzame landbouw in ontwikkelingslanden kansen geeft, eerlijke spelregels oplegt aan de dominante agro-industriële giganten en een mondiaal, rechtvaardig klimaatakkoord.Ik Kook Van Woede

De Coalitie voor het recht op voedsel is een coalitie van Nederlandstalige en Franstalige organisaties actief rond de voedsel- en landbouwproblematiek: Vredeseilanden, Trias, Oxfam Solidariteit, FIAN, SOS Faim, Boerenbond, Broederlijk Delen, Dierenartsen zonder Grenzen, Entraide et Fraternité, Le Monde Selon les Femmes, Louvain Coopération au Développement, Oxfams Magasins du Monde, Oxfam Wereldwinkels, Rode Kruis en CNCD-11.11.11.

Deel dit artikel