• Jij bent #1van11 ❤
    Jij bent #1van11 ❤

    Eén van de kenmerken van de 11.11.11-campagne blijft de grote diversiteit van de acties. Ook dit jaar was er opnieuw veel creativiteit bij de organisatie van evenementen.

Niet te missen

  • 06 november
    Expo Lectrr
  • 23 november
    Kajaktrail 11.11.11

China aanvaardt aanbevelingen VN rond extraterritoriale verplichtingen

Aziatische reus engageert zich om mensenrechten in het buitenland voortaan te respecteren

United Nations - Universal Periodic Review

Tijdens de 40e peerreview-sessie van de VN-mensenrechtenraad op 15 maart 2019, beter bekend als de 'UN-UPR' (United Nations – Universal Periodic Review), aanvaardde China 284 van de 346 aanbevelingen om mensenrechten te respecteren en te bevorderen. Ongeveer 20 van deze aanbevelingen hebben betrekking op de Chinese aanwezigheid internationaal, meer bepaald hun investeringen en andere activiteiten buiten het eigen grondgebied.

Twee van de belangrijkste aanbevelingen omtrent extraterritoriale verplichtingen zijn het directe resultaat van de inspanningen van een Latijns-Amerikaans consortium waar partners van 11.11.11 actief deel van uitmaken. Onder meer onze partnerorganisaties CDES uit Ecuador en Cooperacción uit Peru brachten cases aan van mensenrechtenschendingen door Chinese bedrijven. Ze vroegen de Aziatische reus om mens en natuur te respecteren bij mijnbouw-, petroleum- en infrastructuurprojecten.

Het ‘Universeel Periodiek Onderzoek' (UPR) is een evaluatie-instrument m.b.t. de uitvoering van VN-mensenrechtenverdragen waarbij elk land om de 4 jaar aan de beurt komt voor een grondige doorlichting van de situatie van de mensenrechten. Het mechanisme biedt de civiele maatschappij over de hele wereld waardevolle mogelijkheden voor beleidsbeïnvloeding: civiele organisaties kunnen er net zoals lidstaten van de VN verslagen neerleggen en voorstellen doen over mensenrechtenschendingen door specifieke landen. De lidstaten kunnen vervolgens aanbevelingen hieromtrent formuleren. Het biedt dus ruimte voor gemeenschappen die zijn getroffen in hun burgerlijke, politieke, economische, sociale of culturele rechten om hun stem te laten horen. China onderging voor de derde keer een periodieke inspectie door de VN, waarbij voor het eerst ook de enorme verantwoordelijkheden van het land in het buitenland onder de loep werden genomen.

Druk ngo-sector loont

Ondanks de vertraging van de Chinese economie de afgelopen jaren, blijven Chinese investeringen groeien in Latijns-Amerika en de rest van de wereld. Als gevolg hiervan vormt de economische relatie tussen China en Latijns-Amerika één van de grootste uitdagingen voor zowel het milieu als voor de rechten van de gemeenschappen waar deze investeringen plaatsvinden. Tot nu vond de interactie tussen China en Latijns-Amerika bijna uitsluitend plaats tussen regeringen, en hadden de lokale bevolkingsgroepen en organisaties van de civiele maatschappij nauwelijks mogelijkheden om druk te zetten op Chinese bedrijven om de mensenrechten en het milieu te respecteren.

Een groep van 21 ngo's uit Ecuador, Bolivia, Peru, Argentinië en Brazilië bracht 18 investeringsprojecten aan van 15 Chinese bedrijven, in de mijnbouw, petroleumexploitatie en aanleg van waterkrachtcentrales, samen in één regionaal schaduwrapport. Bijna twee derde van de beoordeelde projecten bevindt zich in inheemse reservaten of beschermde gebieden in Ecuador. Het omvangrijke rapport werd door het regionale consortium van Latijns-Amerikaanse ngo's ingediend bij de Mensenrechtencommissie van de VN in maart 2018, als input voor het UPR-onderzoek van China. Vervolgens presenteerden de leden van CICDHA (Colectivo sobre Financiamiento e Inversiones Chinas, Derechos Humanos y Ambiente) in oktober 2018 in Genève acht van de twaalf alternatieve verslagen over het niet nemen van maatregelen die voldoen aan de "extraterritoriale verplichtingen" door China om de rechten in gastlanden te beschermen, overeenkomstig hun nationale wetgeving. China ondertekende het convenant in 1998 zonder het te ratificeren, waardoor het niet in de Chinese wetgeving werd vertaald. De regionale alliantie riep het principe van extraterritoriale verantwoordelijkheid op om de staat China aan te sporen rekening te houden met de impact van zijn investeringen in Latijns-Amerika.

De aanbevelingen

Door het lobbywerk in Genève tijdens de zitting van de VN-mensenrechtenraad, namen officiële vertegenwoordigers de aanbevelingen die geformuleerd waren door de organisaties van de civiele maatschappij over. China accepteerde één centrale aanbeveling vanwege Ecuador en één vanwege Peru (zie onderaan artikel). Ze roepen op tot het nemen van maatregelen opdat Chinese extractieve- en infrastructuurprojecten verenigbaar zijn met nationale mensenrechten- en milieunormen.

Het mooie is bovendien dat de vruchten ook in andere continenten kunnen geplukt worden. Onze partners in de Filipijnen waren onmiddellijk enthousiast toen ze het nieuws hoorden.

Onze partners reageren tevreden. "We moeten vieren dat de aanbevelingen werden aanvaard", zegt Sofía Jarrin, coördinator milieu en inheemse volkeren bij CDES. "Dit is een vrijwillig mechanisme, dus ze konden het gemakkelijk afwijzen. We hadden niet durven hopen op zo’n positief resultaat". Het mooie is bovendien dat de vruchten ook in andere continenten kunnen geplukt worden. Onze partners in de Filipijnen waren onmiddellijk enthousiast toen ze het nieuws hoorden. Zij konden al meteen verwijzen naar deze aanbevelingen in de actie die ze opnemen tegen een problematische investering van China in een waterkrachtcentrale daar. Uiteraard valt er nog een lange weg te gaan. De eerste opdracht is nu om op te volgen in hoeverre China haar recent engagement ernstig neemt.

Druk vanuit het middenveld werpt dus vruchten af, maar Sofia benadrukt dat de weg nog lang is: "In samenwerking met de getroffen gemeenschappen hebben we meer dan een jaar intensief samengewerkt om de informatie te verzamelen, af te leveren aan diplomatieke missies en aan de media omdat we dachten dat de UPR een van de weinige mogelijkheden was om nationale regeringen en China ertoe te bewegen zich aan te passen. Het feit dat de diplomatieke missies naar ons hebben geluisterd en dat China naar de missies heeft geluisterd, zijn slechts kleine stappen in de lange weg naar het volledig afdwingbaar maken van respect voor mensenrechten in het kader van Chinese investeringen."

Dit zijn de aanbevelingen voor respectievelijk Ecuador en Peru: 

  • 28.130: "Promote measures that ensure that development and infrastructure projects inside and outside its territory are fully consistent with human rights and respect the environment and the sustainability of natural resources, in line with applicable national and international law and the commitments of the 2030 Agenda for Sustainable Development."
  • 28.131: "Consider the establishment of a legal framework to guarantee that activities carried out by industries subject to its jurisdiction do not negatively impact human rights abroad."

Jana Van Braeckel, inhoudelijk medewerker partnerwerking Latijns-Amerika, en Freya Rondelez, coördinator Zuidkantoor Latijns-Amerika.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels