Een schatkist is geen snoepdoos

taxes candybox money
 

Het zijn onze politici die bradeertarieven voor multinationals hebben bedacht, dus moeten zij de regels weer verstrengen, vindt Bogdan Vanden Berghe. We kunnen toch niet blijven slikken dat bepaalde belastingplichtigen achter gesloten deuren onderhandelen met de fiscus? 

Nadat gebleken was dat multinationals miljarden aan belastingen ontlopen door geheime deals met de Luxemburgse fiscus te sluiten, blijkt ook België geen doetje als het erom gaat bedrijven fiscale cadeaus te geven (DS 8 december) . Multinationals slagen erin een groot deel van de winst onbelast op te strijken met de hulp van wat ons land zelf omschrijft alsbusiness minded tax professionals. België promoot zichzelf zonder gêne als belastingparadijs.

Eerder stelde 11.11.11, samen met heel wat andere Europese ngo's, in een uitgebreid onderzoeksrapport vast hoe landen zelf de mogelijkheden scheppen voor multinationals en vermogende particulieren om aan een billijke belasting te ontsnappen. De notionele interestaftrek, de vrijstelling voor patentinkomsten en nu dus ook de excess profit rulings zijn uitgevonden door politici. Zij zijn dus ook verantwoordelijk voor de uitwassen.

Die fiscale competitie leidt tot een race to the bottom waarvan uiteindelijk iedereen het slachtoffer is en nog het meest de gewone werknemer aan wie vandaag bijzonder zware inspanningen wordt gevraagd - om nog maar te zwijgen van de stevige besparingen op ontwikkelingssamenwerking.

Ondertussen wijzen onze politici naar Europa. Een aanpak zou enkel zin hebben als dat op internationaal niveau gebeurt, klinkt het steevast. Dat is maar een deel van de waarheid. Het zijn Belgische politici die deze fiscale snoepdoos hebben uitgevonden, het is aan diezelfde Belgische politici om die snoepdoos drastisch af te slanken. Te veel snoep is niet goed voor de gezondheid, zeker als ze zo'n bittere nasmaak nalaten.

Heilige koeien

Eerder riep fiscaal jurist Michel Maus op tot een 'fiscaal concilie'. Overheid en middenveld zouden samen rond de tafel moeten zitten en concrete voorstellen doen voor een rechtvaardiger fiscaliteit.

Ook wij zijn vragende partij, maar dan moeten we bereid zijn een aantal heilige koeien te slachten. Meer transparantie, bijvoorbeeld via de verplichte publicatie vanrulings, is nodig, maar niet voldoende.

De vraag is of we blijven aanvaarden dat bepaalde belastingplichtigen hun aanslagvoet achter gesloten deuren onderhandelen met de fiscus. Zijn we niet beter af met people minded tax professionals die de regels ondubbelzinnig doen gelden voor alle belastingplichtigen, zowel voor de multinationals als voor de bakker om de hoek? In het belang van iedereen dus, niet in functie van alleen de bedrijven.

De internationale belastingregels zijn bijna honderd jaar oud en dus niet aangepast aan de globalisering van de economie en de manier waarop multinationals vandaag werken. Een grondige hervorming is broodnodig.

Meer dan honderd ontwikkelingslanden worden uitgenodigd voor interessante vergaderingen en powerpointpresentaties, maar wanneer de tijd komt om beslissingen te nemen gaan de deuren dicht.

Ontwikkelingslanden zijn nochtans slachtoffer van het gedoogbeleid voor belastingontwijking.

Vandaag is de Oeso bezig met een plan dat moet garanderen dat multinationals hun deel betalen (het Beps-plan of 'Base erosion and profit shifting'). De vraag is of dat werkelijk zoden aan de dijk zal zetten. De tanden van het plan worden onder druk van de bedrijfslobby stevig afgevijld, terwijl er geen enkele garantie is dat ook de armste landen voordeel zullen halen uit die maatregelen. Meer dan honderd ontwikkelingslanden worden uitgenodigd voor interessante vergaderingen en powerpointpresentaties, maar wanneer de tijd komt om beslissingen te nemen gaan de deuren dicht.

Ontwikkelingslanden zijn nochtans slachtoffer van het gedoogbeleid voor belastingontwijking. Elk jaar verliezen Afrikaanse landen 160 miljard dollar aan belastinginkomsten door ontwijking van multinationals. Dat is meer dan voldoende om elk Afrikaans kind naar school te laten gaan. Via belastingparadijzen - waaronder dus ook België - verliezen ontwikkelingslanden meer dan vijf keer zoveel dan ze ontvangen via broodnodige ontwikkelingshulp.

België als voorbeeld

Het plan van de Oeso gaat overigens niet ver genoeg, daar is zelfs het IMF van overtuigd. Het plan wil meer transparantie creëren zodat landen van elkaar weten welke regels ze toepassen, maar raakt niet aan de fundamenten van het systeem. Zo moet de fiscus alle vestingen van multinationals als één bedrijf kunnen beschouwen en winsten belasten waar ze daadwerkelijk gerealiseerd worden.

Bovendien moet ook werk gemaakt worden van een zekere fiscale harmonisering, net om die race to the bottom te stoppen. België heeft hier ook iets te bieden. In de bijzondere financieringswet staat dat de verschillende regio's in ons land elkaar geen 'deloyale fiscale concurrentie' mogen aandoen. Dat principe zou ook in het Europees grondverdrag kunnen.

Bogdan Vanden Berghe

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels