Hebben familiale boeren toekomst in Braziliaanse savanne?

brazilie boeren trias

Monoculturen bedreigen de watervoorziening in de Braziliaanse savanne. Trias promoot er bij familiale boeren verbrede landbouwactiviteiten zoals de productie van honing en fruitsap.

De Cerrado lijkt op het eerste zicht een dor gebied met arme biodiversiteit. 'Vergis je niet, het is een schatkamer als het over biodiversiteit gaat', zegt doctoraatsstudente Natália de Mello (KU Leuven). 'Bovendien vergemakkelijkt de vaak poreuze bodem de infiltratie van water, waardoor doorheen de geschiedenis gigantische ondergrondse waterreservoirs ontstaan zijn. Miljoenensteden als Sao Paulo en Rio de Janeiro zijn voor een groot stuk afhankelijk van het Cerrado-watersysteem.'

Beide grootsteden maken de jongste jaren steeds meer ruzie over acute watertekorten. Het gaat om een structureel probleem, want de watervoorraden in de Cerrado slinken. 'Wat opvalt, is dat de overheid veel energie steekt in de sensibilisering van de burgers. Kortere douches, de kraan toedraaien terwijl je je tanden poetst, dat soort dingen. Een goede zaak, maar het probleem wordt niet bij de bron aangepakt', meent de Mello.

Lekken in de infrastructuur van de waterbeheerder zijn verantwoordelijk voor een kwart van de verliezen. 'Nog groter is de impact van de grootschalige monoculturen. 40 procent van de Cerrado is intussen ontbost, vooral te wijten aan de grondhonger van de commodity-landbouw. Dat heeft nefaste gevolgen voor de waterhuishouding, doordat het water sneller naar de rivieren stroomt en dus de tijd niet meer krijgt om in de bodem te dringen.'

Alternatieve inkomstenbronnen

Trias-medewerker Marc Vogelaers is niet verbaasd dat de Mello aan de alarmbel trekt. 'We versterken tien coöperaties in het noorden van Minas Gerais, een regio die tot de Cerrado behoort. Soms valt er twee jaar lang geen regen. Mits de toepassing van goede landbouwpraktijken is de grond bewerkbaar, maar de familiale boeren in deze streek leggen zich vooral toe op plukculturen en extensieve veehouderij.'

De watervoorraden voor veel familiale boeren staan onder druk omdat ze omgeven worden door de massale aanplant van eucalyptus, een boom die veel water opslorpt. 'Als we willen dat niet alle jongeren deze streek de rug toekeren, moeten we de boerengezinnen bewust maken van alternatieven om een menswaardig inkomen aan te boren', vertelt Vogelaers.

1.100 dollar

Eén van de coöperaties die Trias Brazilië steunt, is gespecialiseerd in de bijenteelt. Boeren met twee à drie bijenkorven kunnen op jaarbasis een inkomen verwerven van 1.100 dollar. 'Voor de arme boeren in de Cerrado is dat een mooi bedrag', zegt Vogelaers, die er niet in gelooft dat de overheid een rem wil zetten op de uitbreiding van milieuonvriendelijke monoculturen. 'De regering legt het privé-initiatief geen strobreed in de weg, ook al gaat dit ten koste van de lokale bewoners in de savanne.'

Steun samen met Trias de familiale boeren in Brazilië

 

Deel dit artikel