• Jij bent #1van11 ❤
    Jij bent #1van11 ❤

    Eén van de kenmerken van de 11.11.11-campagne blijft de grote diversiteit van de acties. Ook dit jaar was er opnieuw veel creativiteit bij de organisatie van evenementen.

Niet te missen

  • 06 november
    Expo Lectrr
  • 23 november
    Kajaktrail 11.11.11

Klimaatproblemen los je niet op door ze te exporteren

De miljoenen mensen die jaarlijks moeten vluchten als gevolg van de klimaatverandering vragen nu om een antwoord.

Collega Lien Vandamme staakte op vrijdag 15 maart voor een klimaatbeleid dat mensenrechten nu centraal zet. Want de miljoenen klimaatvluchtelingen vragen nu om een antwoord. Naar aanleiding van deze staking verscheen dit opiniestuk van Lien in De Standaard.

Vrijdag komen jongeren wereldwijd op meer dan 1.000 plaatsen in bijna honderd landen op straat voor hun toekomst. Ook in België mobiliseert Youth for Climate zich voor de negende keer, en dat is nodig. De jongeren pikken het niet langer dat volwassenen beslissingen nemen die niet in hun belang zijn. Die laatsten zijn uitgenodigd om mee te staken, een oproep die al van meer dan honderd organisaties gehoor kreeg. Zolang er geen signaal komt van de politiek dat er snel fundamentele politieke keuzes gemaakt worden in het belang van hun toekomst, zullen jongeren blijven actievoeren.

We vergeten te snel dat klimaatverandering voor grote delen van de wereld geen toekomstprobleem is

Dat het klimaatdebat volop woedt, is hun verdienste. Maar we vergeten te snel dat de klimaatverandering voor grote delen van de wereld geen toekomstprobleem is. De honger neemt na jaren van daling opnieuw toe, met de klimaatverandering als oorzaak nummer één. Droogte maakt gronden minder vruchtbaar en het weer wordt steeds extremer. De opwarming inperken is cruciaal voor de toekomst, maar de miljoenen mensen die jaarlijks moeten vluchten als gevolg van de klimaatverandering vragen nu om een antwoord.

Kinderarbeid in Congo

Het debat en de voorgestelde oplossingen beperken zich tot een veelal Belgisch verhaal. Terwijl de klimaatverandering dat niet is. De oorzaken, gevolgen én oplossingen stoppen niet aan onze grenzen. Je kunt pas een alomvattend klimaatbeleid voeren als je rekening houdt met wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt. Dat betekent dat je een land als Bangladesh moet ondersteunen, zodat het zich op dezelfde manier als Nederland kan aanpassen aan de stijgende zeespiegel. Het betekent dat je internationale oplossingen voor klimaatmigranten op de agenda moet blijven zetten. Dat kan bijvoorbeeld in de VN-Veiligheidsraad, waar België een zitje heeft. Maar het houdt ook in dat je nationale initiatieven neemt, zelfs al blijven mensen die vluchten voor droogte of verwoestijning vaak in de eigen regio.

Als een van de eerste geïndustrialiseerde landen in de wereld draagt België al sinds 1850 bij tot de CO2-uitstoot

Het klimaatbeleid dat we hier voeren, zou mensenrechten elders ter wereld niet mogen schenden. Maar het beleid rond 'biobrandstoffen' op basis van landbouwgewassen, zoals palmolie en soja, heeft een grote impact op de voedselzekerheid en leidt tot grootschalige landroof in Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika. Denk ook aan de toenemende vraag naar grondstoffen voor batterijen, zoals kobalt en lithium. Er is geen bindende regelgeving voor multinationals, terwijl de ontginning van de grondstoffen vaak gepaard gaat met kinderarbeid in Congo of milieu­verwoesting en watertekorten in Chili.

België is geen eiland

Ook het argument dat België 'maar' 0,3 procent van de opwarming veroorzaakt en onze inspanningen dus geen impact zouden hebben op wereldvlak, vertrekt vanuit het idee dat België op zichzelf staat. Maar België is geen eiland. Alle landen moeten de eigen uitstoot verminderen als ze de klimaatchaos willen beperken. Als een van de eerste geïndustrialiseerde landen in de wereld draagt België al sinds 1850 bij tot de CO2-uitstoot. De cumulatieve uitstoot is dubbel zo groot als die van alle 48 minst ontwikkelde landen samen. Nochtans zijn dat de landen die de grootste gevolgen dragen van de klimaatverandering.

Dat argument gaat bovendien voorbij aan de uitstoot per hoofd – die van een Belg is ongeveer gelijk aan die van een Duitser, maar veel hoger dan die van een Braziliaan – en aan de uitstoot die onze consumptie veroorzaakt. Die schrijven we gemakshalve grotendeels op het conto van productielanden als China.

West-Europa heeft zich goedkoop kunnen ontwikkelen zonder zich iets te moeten aantrekken van de klimaatverandering. Daardoor hebben we nu de middelen om onze samenleving te vergroenen, terwijl heel wat landen nog voor de uitdaging staan om hun bevolking van elektriciteit te voorzien, of die nu grijs of groen is. Maar liefst 600 miljoen mensen in Sub-Sahara-Afrika hebben geen toegang tot energie. Toch wordt van de landen in die regio nu verwacht dat ze met klimaatverandering bezig zijn. Daartoe hebben ze zich in Parijs geëngageerd.

Klimaatwet schiet tekort

Het engagement van die landen houdt een belangrijke voorwaarde in: dat landen als België zich ook inspannen om de klimaatuitdagingen buiten hun grenzen aan te pakken. Dat is niet mijn mening of een utopische droom, maar een internationale afspraak. De strijd tegen de klimaatverandering is een gemeenschappelijke uitdaging, maar wel één waarbij rekening wordt gehouden met de verantwoordelijkheid en capaciteit van landen. Dat principe is verankerd in het VN-Klimaatverdrag en moet ook een van de basisprincipes zijn van het Belgische klimaatbeleid.

Dat is nu helaas niet zo. We besteden een deel van het dalende budget voor ontwikkelingssamenwerking aan klimaatuitdagingen in ontwikkelingslanden, maar die bijdrage is veel te klein. Tegelijk rekent België nog tot 2030 op 'biobrandstoffen'. Dat non-beleid zal vooral de uitstoot van andere, vaak armere landen doen toenemen. Ook de klimaatwet die voorligt brengt die internationale verantwoordelijkheid niet in rekening. Een tekortkoming die nog kan en moet aangepast worden voor de wet hopelijk goedgekeurd wordt.

Vrijdag doe ik mee aan de staking, maar op mijn bordje zal staan: 'Global strike for now.' Ik staak voor een klimaatbeleid dat mensenrechten nú centraal zet. Voor een klimaatwet die onze historische verantwoordelijkheid erkent en een stevige bijdrage aan de internationale klimaatfinanciering vastlegt. België moet oplossingen voor klimaatvluchtelingen en engagementen ten aanzien van kwetsbare landen verankeren in het volgende regeerakkoord. 

Lien Vandamme
Beleidsmedewerker Klimaat en Natuurlijke Rijkdommen

11.11.11 DOOR:

Dit opiniestuk verscheen op 14 maart in De Standaard.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels