Lokaal mondiaal beleid – wat is het?

LokaalMondiaalBeleid watishet 980

Klimaatverandering, biodiversiteit, armoede, mensenrechten, migratie of conflict en terrorisme: deze uitdagingen treffen ieder van ons, niet enkel ontwikkelingslanden. De klassieke Noord-Zuidbril van het 'rijke welvarende westen' t.o.v. het 'armere zuiden' is achterhaald. Een nieuwe visie op internationale solidariteit dringt zich op. In een globaliserende wereld is mondiale samenwerking van groot belang, want om deze uitdagingen het hoofd te bieden, zullen we er samen aan moeten werken. De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), de opvolgers van de Millenniumdoelstellingen, erkennen deze shift van Noord-Zuid naar Mondiaal.

Het is ook aan een lokaal bestuur om zich aan te passen aan deze visie-verschuiving. Een gemeente dat een hedendaags beleid wil voeren rond internationale solidariteit en ontwikkelingssamenwerking maakt werk van een visie rond Lokaal Mondiaal Beleid.

Mondiaal beleid op lokaal niveau

Een mondiaal beleid voeren, is een bevoegdheid voor elk bestuursniveau. Het lokale niveau is het bestuursniveau dat het dichtst bij de burgers staat, letterlijk en figuurlijk. Het DNA van het lokale bestuursniveau is lokale verankering. Dit is één van de argumenten om mondiaal beleid ook op lokaal niveau te voeren. Die nauwe band werkt in twee richtingen: enerzijds kan een lokaal bestuur het best aanvoelen wat er leeft bij zijn inwoners en hierop inspelen. Anderzijds zorgt die nabijheid ervoor dat burgers sneller en makkelijker aan beleid kunnen participeren op het lokale niveau.

Actieterreinen van lokaal mondiaal beleid

Maar wat is een mondiaal beleid voeren op lokaal niveau? Een Lokaal mondiaal beleid is transversaal en gemeente-breed. Dit betekent dat het zich over elk beleidsdomein uitstrekt en in alle gemeentediensten verankerd is. Je kan het dus niet vanuit één enkele gemeentelijke dienst uitvoeren. Ook bij onze lokale keuzes over mobiliteit, milieu, financiën of welzijn maken we het verschil voor duurzame ontwikkeling wereldwijd. Want, zo weten we nu, alles is met elkaar verbonden.

Een gemeente zet daarbij in op mondiale beleidskeuzes, mondiaal burgerschap en mondiale samenwerking.

  1. Mondiale beleidskeuzes: Een gemeente maakt dagelijks beleidskeuzes die (on)rechtstreeks een impact hebben op de wereld. Dit kan gaan om beslissingen voor de interne werking (gebruik van gerecycleerd papier, duurzaam aankoopbeleid van koffie, investeren in duurzame pensioenfondsen voor het gemeentepersoneel ...), maar evenzeer om beslissingen die een impact hebben gemeente-breed (aanstellen van een mondiale ambtenaar, steun aan duurzame projecten van inwoners, beschikbaar stellen van deelauto's en een deelfietsnetwerk ...).
  2. Mondiaal burgerschap: Mondiaal burgerschap is een houding van gedeelde verantwoordelijkheid over mondiale uitdagingen. Het stimuleren van de aandacht voor die individuele en gedeelde verantwoordelijkheid maakt deel uit van lokaal mondiaal beleid. Een gemeente staat erg dicht bij zijn inwoners en is dus de geknipte partner om in te zetten op gedragsverandering en mentaliteitswijziging. Dit door zijn burgers, organisaties, personeelsleden, beleidsmakers, enzovoort te informeren, sensibiliseren, aan te zetten tot actie of hen te ondersteunen in hun initiatieven.
  3. Mondiale samenwerking: Een gemeente kan op verschillende manieren inzetten op mondiale samenwerking. In iedere gemeente zijn inwoners (vrijwillig) actief bij particuliere initiatieven (4de pijlerorganisaties), ngo's en andere (burger)initiatieven die verbetering in deze mondiale uitdagingen nastreven. Door deze mensen samen te brengen, kan de gemeente mondiale samenwerking zowel financieel als logistiek als inhoudelijk ondersteunen.

De actieterreinen van lokaal mondiaal beleid lopen uiteraard vaak in elkaar over. Een mondiale beleidsbeslissing heeft naast de rechtstreekse impact ook een voorbeeldfunctie waardoor inwoners gestimuleerd worden. Via mondiale samenwerking worden inwoners gesensibiliseerd en geïnformeerd. Het is belangrijk om te weten dat lokaal mondiaal beleid meer inhoudt dan enkel financiële steun. Even belangrijk is het afstemmen van beleidsbeslissingen aan een mondiale toets en inzetten op inhoudelijke en logistieke ondersteuning van alle gemeentelijke actoren betrokken bij mondiale uitdagingen. Lokaal mondiaal beleid is met andere woorden een politieke beslissing om op verschillende manieren in te zetten op internationale rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling.

Wat dan met steun aan projecten in het Zuiden?

Wereldwijde samenwerking is nodig om duurzame ontwikkeling te realiseren, dit betekent dus ook dat we landen die het minder gemakkelijk hebben, moeten blijven ondersteunen met financiële middelen en met mensen en projecten. De Agenda 2030 en de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen die daarin vervat zitten, bevestigen dit ook: het is de opdracht om de verbintenissen aangaande officiële ontwikkelingshulp ten volle te implementeren. De Agenda 2030 verwijst hiermee naar de verbintenis om 0,7% van het bruto nationaal inkomen te besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Door binnen haar Lokaal Mondiaal Beleid een voldoende hoog budget te voorzien voor de ondersteuning van projecten en initiatieven in het Zuiden, kan de stad of gemeente België helpen om de 0,7% norm te halen.

Meer weten?

Samen met VVSG brachten we een publicatie uit over de concrete uitvoering van een Lokaal Mondiaal Beleid.
Meer lezen over hoe mondiale uitdagingen ook de onze zijn? John Van Dale schreef er een analyse over in het zomernummer van Mo* in 2015

 

 

 

 

Deel dit artikel