Moorden om de waarheid te verhullen

Russische samenleving wordt al langer hoe meer onbewoonbaar

Op maandag 19 januari 2009 wordt op klaarlichte dag advocaat Stanislas Markelov doodgeschoten op enkele straten van het Kremlin. Markelov was nog een jongeman, 34 jaar, maar had al een reeks aan gewichtige zaken op zijn palmares staan. Zo verdedigde hij Anna Politkovskaja in de zaak tegen Sergej Lapin, een Russische politieman die veroordeeld is voor de moord op een Tsjetsjeen, maar ook de Tsjetsjeense familie Koengajev, waarvan een dochter werd verkracht en gewurgd door (ex)kolonel Boedanov in 2000. Boedanov werd in 2003 veroordeeld tot 10 jaar strafkolonie, maar kreeg onlangs te horen dat hij vervroegd zou vrij komen met 1 jaar en drie maanden. Daartegen ging Markelov in beroep en het was na het geven van een persconferentie over deze zaak dat hij werd doodgeschoten. Hij dreigde op de persconferentie om de zaak Boedanov naar het internationaal niveau te brengen.

Het is nog niet duidelijk waarom Markelov dood moest, maar dat het te maken heeft met zijn professionele werkzaamheden als advocaat in vele gevoelige dossiers, staat wel vast. Hij pleitte immers vaak in zaken die verbonden waren aan sociale of politieke thema’s, zoals de oorlog in Tsjetsjenië, de politieraid in Blagovesjensk of de verdediging van journalisten zoals Politkovskaja.

De waarheid komt soms hard aan. Is de waarheid dat in Rusland advocaten hun werk niet meer kunnen doen als zij zaken behartigen tegen bepaalde structuren zoals politie of het leger? Willen die bepaalde structuren hun misdaden koste wat kost verbergen? Wat voor waarheid willen zij dan?

Het verhinderen van de waarheid om bekend te geraken, reikt zelfs ver over de grenzen van Rusland. Op 13 januari 2009 werd immers een politiek vluchteling uit Tsjetsjenië in hartje Wenen vermoord door agenten van Tsjetsjeens president Kadyrov, de beschermeling van Russisch premier Poetin. En iedereen kent nog de beruchte moord op ex-KGB-agent Aleksandr Litvinenko die in hartje Londen werd vergiftigd met radioactief materiaal met een afgrijselijke dood tot gevolg. Scotland Yard wijst naar enkele Russische agenten van de FSB, de Russische Staatsveiligheid, maar die worden in bescherming genomen door het Kremlin.

Amnesty International, Human Rights Watch en Memorial riepen al op om de moordenaars van de Tsjetsjeense dissident in Wenen voor het gerecht te brengen. De man, Umar Israilov, beschuldigde immers president Kadyrov ervan hem eigenhandig te hebben gemarteld. Kadyrov probeert er alles aan te doen om van zijn imago als wrede bruut af te raken en zijn status als goede vader des vaderlands ingang te doen vinden. Elke persoon die probeert zijn blazoen te bevuilen, wordt hardhandig verwijderd: hiervan zijn vele bewijzen terug te vinden in verscheidene rapporten van de hoger genoemde NGO’s.

Waarom moesten deze mensen dood? Hun dood verandert toch niets aan de waarheid? De waarheid is dat het leven in Rusland (en zeker ook in Tsjetsjenië) soms ondraaglijk geworden is. Corruptie, willekeur, machtsmisbruik, foltering en doodslag drukken hun stempel op de samenleving en de slachtoffers mogen niet uitkomen voor deze waarheid. Kunnen wij in de EU meer doen dan toekijken?

Annemarie Gielen, 20 januari 2009
Pax Christi DOOR:

Deel dit artikel

       

Niet te missen