Oxfam: 1 jaar na de tsunami blijft de zorg voor onderdak een serieuze uitdaging

Onderdak bezorgen aan de mensen die door de tsunami alles kwijt geraakten, blijft de moeilijkste opdracht een jaar na de ramp, aldus een rapport van Oxfam International dat vandaag gepubliceerd werd.

“A Place to stay, a Place to Live” Oxfam International-rapport (PDF, 155.2 kB)

Het Oxfam-rapport “A Place to stay, a Place to Live” (een plek om te wonen, een plek om te leven) toont aan dat het zorgen voor onderdak voor de miljoenen daklozen enorm goed is opgeschoten. Maar de vooruitgang loopt zeer ongelijk en een snellere wederopbouw is door allerlei factoren onmogelijk gemaakt.

Het rapport laat zien dat:
- de noodhulpverlening vrij snel voorlopig onderdak kon bezorgen aan wie dat nodig had;
- ongeveer 95 percent van de getroffen mensen in Sri Lanka nu naar een voorlopig onderdak verhuisd zijn;
- in de zwaarst getroffen Indiase staat Tamil Nadu al plannen opgesteld zijn voor meer dan 31.000 woningen;
- ongeveer een vierde van de nodige definitieve woningen in Atjeh naar alle verwachting tegen einde december zullen gebouwd zijn.

“Het is indrukwekkend wat al allemaal gerealiseerd is, maar er is nog veel meer nodig. Tijdens de noodhulpfase was alles terecht afgestemd op het redden en verbeteren van mensenlevens, maar het weer opbouwen van de gemeenschappen zal nog veel meer tijd vergen”, zegt Stefaan Declercq van Oxfam-Solidariteit.

Oorzaken van de vertraging
Het rapport wijst naar de belangrijkste obstructies die het proces vertragen. Een aantal daarvan was niet te vermijden, in Atjeh werd het land waar 120.000 mensen op woonden permanent door zeewater overspoeld.

Maar andere vertragingen hadden moeten vermeden worden:
- de regeringen hebben veel te traag nieuwe en geschikte terreinen vrijgegeven om op te bouwen;
- een gebrek aan duidelijkheid aan de kant van de regeringen over de bufferzones aan de kust vertraagde de wederopbouw. In Atjeh werd een zone van twee kilometer uitgesloten en pas in juni kon begonnen worden met de bouw van permanent onderdak. In Sri Lanka werd de bufferzone pas in oktober gewijzigd. In India is door het voorzien van een Coastal Regulation Zone (Gereguleerde kustzone) de zoektocht naar geschikt land voor bewoning nog veel moeilijker geworden.
- Gedurende de eerste drie maanden van de hulpverlening bleef het voor de hulporganisaties in Atjeh onduidelijk of zij na de maand maart nog mochten blijven. Het was bijgevolg zeer moeilijk om effectief te plannen.
Andere vertragingen hebben volgens het rapport ook te maken met een gebrek aan ervaring bij de ngo’s in het bouwen van een massaal aantal noodwoningen , de noodzaak om grondig te overleggen met de gemeenschappen en de moeilijkheid om aan de geschikte bouwmaterialen te komen. In Atjeh was de toegang tot het getroffen gebied ernstig bemoeilijkt door de afwezigheid van enige infrastructuur, zoals wegen en havens en de prijs voor hout is na de tsunami driemaal zo hoog geworden.

Dergelijke hindernissen hebben de vooruitgang zwaar bemoeilijkt en verklaren ook waarom niet overal evenveel vooruitgang werd geboekt, zodat sommige mensen al in permanente woningen leven terwijl anderen nog steeds in tenten wonen, aldus het rapport.

Een penibele evenwichtsoefening
“In de praktijk is tegen een hoog tempo weer opbouwen een penibele evenwichtsoefening : mensen wensen snel een woning te krijgen maar ze willen ook hun zeg kunnen doen en de woningen moeten van goede kwaliteit zijn. In sommige gevallen kan de wederopbouw misschien zelfs te snel gebeurd zijn. Het blijft dus een moeilijke opgave om tussen al die vereisten een goed compromis te bereiken. Maar anderzijds is voor het eerst genoeg financiering aanwezig zodat we op de lange termijn kunnen werken en we zullen er voor zorgen dat we goed werk leveren”, zegt Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit.

Oxfam heeft al duizenden tijdelijke woningen opgetrokken en werkt nu aan de bouw van duizenden permanente woningen. Samen met anderen werken we eveneens aan de verbetering en het herstellen van tijdelijk onderdak en de verhuis van de mensen die nog in tenten verblijven. Oxfam dringt er bij de regeringen op aan meer inspanningen te leveren om bouwgrond te bezorgen aan wie die nodig heeft. De organisatie geeft vorming aan lokale gemeenschappen om het land en de eigendom waarop ze recht hebben op te eisen .

Het rapport geeft ook voorbeelden van de tijdsduur die nodig is voor reconstructieprojecten:
- In Amerika leven duizenden families die getroffen werden door de orkaan Ivan (2004) nog altijd in tijdelijke woningen in Florida,
- In de Japanse stad Kobe duurde het 7 jaar om zich te herstellen van de aardbeving.


Voor meer informatie
- Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit Tel. 02-501 67 08 — gsm 0476-46 30 53 — e-mail: sde (at) oxfamsol.be
- Kristien Vliegen, projectverantwoordelijke noodhulp Tel. 02. 02-501 67 40 — gsm 0474-88 88 08 — kristienvl (at) skynet.be
Beeldmateriaal (foto’s, betacam, video) en getuigenissen zijn eveneens beschikbaar. Op 20 december publiceert Oxfam een Tsunami-rapport over bestaansmiddelen. Oxfam kan zorgen voor terreininterviews in het Nederlands in India, Sri Lanka en Indonesië.

Deel dit artikel