Rapport: Vrijhandel, katalysator van klimaatverandering

g3w klimaatverandering rapport

Terwijl de Europese Unie opschept over haar ambitieuze doelstellingen voor de vermindering van de CO2-uitstoot en de strijd tegen de klimaatverandering tegenover de ganse wereld, sluit ze vrijhandelsovereenkomsten met een maximaal aantal landen in de wereld. G3W heeft er een dossier over opgesteld.

Geen rem

Volgens een gelekt document van de Europese Unie zullen de strijd tegen de klimaatverandering en het akkoord van Parijs geen rem zetten op de vrijhandelsakkoorden, dus ook niet op het TTIP-akkoord. Nochtans is het net dat vrijhandelssysteem dat een rechtvaardige en duurzame maatschappij in de weg staat. Dat is wat we zullen aantonen doorheen dit dossier.

Nood aan klimaatverandering

Volgens de wereldgezondheidsorganisatie WHO doodt de klimaatverandering elk jaar gemiddeld 140.000 mensen, terwijl de milieufactoren die onze gezondheid bepalen, zoals voedsel, water en habitat hierdoor achteruitgaan. 95 % van de sterfgevallen door natuurrampen doet zich voor in ontwikkelingslanden.

Het IPPC waarschuwt dat, als men niets verandert aan de CO2-uitstoot, dan zullen de lagebreedtegraadlanden meer beïnvloed worden door extreme weersomstandigheden. En die zullen bovendien alleen maar in omvang en frequentie toenemen. Het aantal mensen dat in extreme armoede leeft kan in 2050 tot 3 miljard stijgen, tenzij milieurampen worden voorkomen door een wereldwijd gecoördineerde actie. Het aantal klimaatvluchtelingen kan tot 200 miljoen stijgen tegen 2050...

De klimaatambities van de EU

De vermindering van de uitstoot van broeikasgassen is cruciaal als we de grens van een wereldwijde klimaatopwarming van 2° C niet willen overschrijden, wat een negatieve impact op het milieu zou kunnen hebben. Op 24 oktober 2014 hebben de Europese beleidsmakers een akkoord bereikt over het toekomstig energie- en klimaatpakket 2030.

Op 12 december 2015 ondertekenden leiders van over de hele wereld een algemeen klimaatakkoord in Parijs. Volgens sommigen was dit een grote stap in de strijd tegen de klimaatverandering, aangezien er eindelijk een akkoord kon gevonden worden tussen 195 staatshoofden en ze op die manier de urgentie van de klimaatproblemen erkend hebben. Toch wijzen vele ontwikkelingslanden en sociale organisaties er op dat dit akkoord niet voldoende zal zijn om de klimaatverandering tegen te gaan.

Vrijhandel versus EU-klimaatdoelstellingen

De Europese Unie is incoherent in zijn mening. Aan de ene kant verkondigt zij ambitieuze doelen voor de COP21 en de strijd tegen de klimaatverandering, terwijl zij aan de andere kant vrijhandelsakkoorden afsluit die onze economie in een voor onze planeet neerwaartse spiraal brengen en die voorkómen dat er effectief gestreden wordt tegen de klimaatverandering.

Door vrijhandelsovereenkomsten met bijvoorbeeld landen in het Zuiden te sluiten, staat de Europese Unie niet alleen toe dat de multinationals hun export verhogen door zich te vestigen in nieuwe markten maar ook dat ze verhuizen naar de landen in het Zuiden, waar de arbeid goedkoop is en waar de grondstoffen (hout, mineralen, land, water, enz.) toegankelijker zijn.

Of het nu gaat over ontbossing, intensieve landbouw, uitputting van het grondwater of mijnbouw, er zijn zeer weinig bindende regels die er voor zorgen dat multinationals deze middelen niet massaal vernietigen. Deze aanslag op de natuur en de daaruit voortvloeiende vervuiling, brengen een stijging van de CO2-uitstoot en dus een klimaatverandering met zich mee.

Inconsistentie van het EU-beleid

Om de strijd tegen de klimaatverandering aan te gaan en een rechtvaardige en duurzame samenleving op te richten, hebben we een samenleving nodig waar het respect voor de grote ecologische evenwichten, de relocatie van de productie- en consumptiesystemen, de ontwikkeling van hernieuwbare energie en de samenwerking tussen de burgers primeert zodat de bestaande middelen gedeeld en herverdeeld kunnen worden.

De vrijhandelsakkoorden doen echter juist het tegenovergestelde. We worden geconfronteerd met een systeem dat de belangen van de multinationals en de winst boven de belangen van de bevolking en de planeet stelt. Dit systeem bevordert de internationale verdeling van de productiesystemen, de internationale handel en de afhankelijkheid van onze samenleving van fossiele brandstoffen.

De mechanismen voor geschillenbeslechting tussen staten en bedrijven (vaak afgekort tot ISDS) tenslotte, beletten tevens de uitvoering van een echt transitiebeleid voor energie en milieu. ​Het recht van investeerders primeert op het belang van klimaat en democratie.

Incoherent bezig

De Europese Unie is dus incoherent in haar mening en haar beleid. Het is belangrijk dat zij ambitieuze maatregelen neemt op vlak van het terugdringen van de CO2-uitstoot en de strijd tegen de klimaatverandering. Maar dat is niet alles. Het is het economische systeem in haar geheel dat moet worden hervormd. Het beleid van de Europese Unie moet handelen ten gunste van de mensen en de planeet en niet ten gunste van winst en een economische elite.

Het wordt dan ook hoog tijd dat de sociale bewegingen, die strijden tegen de klimaatverandering en de vrije handel, hun acties bundelen om druk te zetten op onze regeringen en om zo de noodzakelijke overgang te maken naar een effectieve strijd tegen de klimaatverandering!

 

Deel dit artikel