Voedselvoorziening onder druk door klimaatverandering



oxfam Alejandro Chaskielberg
[Foto: Alejandro Chaskielberg/ Oxfam]


Verdubbeling graanprijs tegen 2030, voor de helft op rekening van klimaat

Als de wereldwijde strijd tegen honger een tikkende klok is, dan kan de klimaatverandering die klok decennia terugdraaien. Dat stelt Oxfam vandaag in een nieuw rapport. De waarschuwing komt aan de vooravond van een internationale top in Japan, waar het IPCC zijn nieuwe bevindingen presenteert. Die tonen wellicht aan dat de gevolgen van klimaatverandering op de mondiale voedselvoorziening veel erger zullen zijn, dan tot nu gedacht werd.





Oxfam's rapport, Hot and Hungry: How to stop climate change derailing the fight against hunger, geeft een analyse van tien factoren die bepalen of en hoe een land zijn bevolking kan voeden. Het rapport toont aan dat er grote verschillen zijn tussen wat overheden doen en wat zij zouden moeten doen om de voedselproductie op peil te houden terwijl de wereldbevolking blijft groeien. Dit geldt voor rijke en arme landen. De meeste risico's lopen de allerarmsten, zij zijn het meest kwetsbaar en het minst weerbaar voor de gevolgen van klimaatverandering.


10 factoren


De 10 factoren en hun de respectievelijke scores, van 0 t/m 10:


1. Internationale financiering van aanpassingen aan klimaatverandering/score 1 uit 10:
Rijke landen hebben beloofd arme landen te helpen zich aan te passen aan klimaatverandering, maar hebben amper 2 procent van het geld gegeven dat arme landen nodig hebben.


2. Gewasverzekering /score 1 uit 10:
Slechts 1 procent of minder van de boeren in arme landen, zoals Malawi, hebben hun gewassen verzekerd, tegen 91 procent van de boeren in de VS.


3. Irrigatie van gewassen/ score 1 uit 10:
In Californië wordt ruim 80 procent van het landbouwareaal geïrrigeerd. In Niger, Burkina Faso en Tsjaad, waar boeren te maken hebben met steeds terugkerende droogtes, wordt minder dan één procent van het areaal geïrrigeerd.


4. Onderzoek en ontwikkeling van landbouw/score 2 uit 10:
Wereldwijd is de variatie in zaden de afgelopen 100 jaar met 75 procent teruggelopen, waardoor boeren gewassoorten ontberen die beter tegen klimaatverandering bestand zijn. Arme landen geven slechts een zesde uit van het bedrag dat rijke landen uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling.


5. Sociale zekerheid/score 3 uit 10:
Slechts 20 procent van de wereldbevolking beschikken over adequate sociale zekerheidsstelsels, zoals gratis schoolmaaltijden of uitkeringen, waardoor voedsel bij tegenspoed onbetaalbaar wordt.


6. Weersvoorspelling/score 3 uit 10:
Californië heeft één weerstation op elke 2.000 vierkante kilometer. Tsjaad heeft slechts één weerstation op elke 80.000 vierkante kilometer, ongeveer de omvang van Oostenrijk.


7. Discriminatie van vrouwen/score 5 uit 10:
Vrouwen leveren 43 procent van de arbeid in de landbouw in ontwikkelingslanden, maar worden stelselmatig achtergesteld. Zo hebben vrouwen zelden land in eigendom, dus wordt het moeilijk voor hen om hun landbouwtechnieken aan klimaatverandering aan te passen.


8. Voedselvoorraden/score 5 uit 10:
de mondiale graanreserves staan op een historisch dieptepunt. Als extreem of wispelturig weer de oogsten in belangrijke productielanden wegvagen, dan kunnen de voedselprijzen weer de hoogte inschieten


9. Investeringen in de landbouw/score 7 uit 10:
Slechts vier op de 20 Afrikaanse landen die Oxfam Novib heeft onderzocht, maken de belofte waar om 10 procent van de nationale begroting aan landbouw uit te geven.


10. Humanitaire hulp/score 6 uit 10:
Klimaatverandering kan tot meer voedselcrises leiden, maar noodhulp loopt nu al achter op de vraag. Het gat tussen de hoeveelheid benodigde hulp en de hoeveelheid verstrekte hulp is sinds 2001 drie maal zo groot geworden.
oxfam Alejandro Chaskielberg 2
"De grootste bedreiging in de strijd om wereldwijd honger uit te bannen is klimaatverandering."

Thierry Kesteloot 

 



Honger is niet onoverkomelijk

Oxfam's analyse laat zien dat een aantal landen, zoals Ghana, Vietnam en Malawi tegen de trend ingaan, door resolute actie te ondernemen rond sociale zekerheid, irrigatie en landbouwinvesteringen. Daardoor nemen ze qua voedselzekerheid een aanzienlijke voorsprong op landen als Nigeria, Laos en Niger. Terwijl het welvaartspeil en de klimaatrisico's in die landen gelijkaardig zijn.

Thierry Kesteloot, beleidsmedewerker rond voedsel bij Oxfam-Solidariteit: "De grootste bedreiging in de strijd om wereldwijd honger uit te bannen is klimaatverandering. Het wereldvoedsel-systeem is hier volstrekt niet voor toegerust terwijl klimaatverandering met een steeds grotere frequentie in extreme weer situaties een grote en potentieel desastreuze invloed heeft op de prijs en de beschikbaarheid van het voedsel dat wij dagelijks eten."

"Honger is niet onoverkomelijk', zegt Kesteloot. "Honger kán tegen het einde van het volgende decennium gebannen worden. Als we willen verzekeren dat onze kinderen en kleinkinderen in de tweede helft van deze eeuw nog genoeg te eten hebben, dan is het aan Europa om een sleutelrol op te nemen in de strijd tegen klimaatverandering."

Niet dat het allemaal zoveel geld hoeft te kosten. De noden van arme landen om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, worden geschat op 100 miljard dollar per jaar. Dat is amper 5% van het gezamenlijke vermogen van de 85 rijkste mensen ter wereld.

 

 

Dalende oogsten, stijgende vraag 


In 2014 heeft de ergste droogte van het afgelopen decennium de oogsten in het zuidoosten van Brazilië vernietigd waaronder de waardevolle koffieoogst. In Californië veroorzaakt de ergste droogte in 100 jaar misoogsten. Hier wordt bijna de helft van alle groentes, fruit en noten in de VS verbouwd.

Naar verwachting zal het vijfde IPCC-rapport over de gevolgen van klimaatverandering, dat op 31 maart uitkomt, waarschuwen dat klimaatverandering wereldwijd tot dalende oogsten gaat leiden terwijl de vraag naar voedsel met 14 procent per decennium zal stijgen.

"Wij schatten dat de wereldgraanprijzen tegen 2030 verdubbeld kunnen zijn, en dat de helft van die prijsstijging door klimaatverandering komt. Een temperatuurstijging van slechts 1,5 graden heeft al veel invloed op ons voedselsysteem. Het IPCC verwacht dat een wereldwijde temperatuurstijging van 3 tot 4 graden mogelijk is. Dit heeft grote consequenties voor onze voedselvoorziening," zo stelt Kesteloot.


Petitie


Oxfam roept alvast ook premier Di Rupo en alle toekomstig verkozenen op om ook ambitieuze doelstellingen te verdedigen voor de reductie van uitstoot van broeikasgassen (-55%), voor hernieuwbare energie (45%) en energiezuinigheid (40%) tegen 2030. 

Die oproep wordt kracht bijgezet met een online petitie, die kan ondertekend worden op www.oxfam.be/GROEI.


Meer info:


[Foto's: Alejandro Chaskielberg/ Oxfam]

Deel dit artikel