• Jij bent #1van11 ❤
    Jij bent #1van11 ❤

    Eén van de kenmerken van de 11.11.11-campagne blijft de grote diversiteit van de acties. Ook dit jaar was er opnieuw veel creativiteit bij de organisatie van evenementen.

Niet te missen

  • 06 november
    Expo Lectrr
  • 23 november
    Kajaktrail 11.11.11

Zijn de kasseien in jouw gemeente van eerlijk natuursteen?

Voor meer eerlijke stenen

In 2015 kwam aan het licht dat de Kasseien van de Gentse Korenmarkt uit illegaal mijngebied komen

TruStone, een initiatief uit het middenveld en de overheid, brengt de risico’s in de productieketen van natuursteen in kaart en verzet zich tegen  kinder- en dwangarbeid, onveilige en ongezonde werkomstandigheden en gebrekkige vakbondsvrijheid.

De Belgische en Nederlandse natuursteensector, Vlaamse en Nederlandse overheid, de vakbonden en aantal maatschappelijke organisaties zoals We Social Movements (WSM) - het vroegere Wereldsolidariteit -, een lidorganisatie van 11.11.11, slaan de handen in elkaar. Samen willen ze veelvoorkomende problemen in de productieketen van natuursteen op een structurele manier uitschakelen.

Waarom dit Initiatief?

Natuursteen (leisteen, graniet, basalt, marmer etc.) wordt gebruikt voor allerlei toepassingen, denk aan gevels, gebouwen, tegels en bestrating, maar ook aan aanrechtbladen, grafstenen en monumenten. Het wordt op veel plekken in de wereld gewonnen en verwerkt, helaas regelmatig onder omstandigheden waarbij er sprake is van schending van mensenrechten en arbeidsrechten en waarbij het milieu wordt geschaad. Verschillende gemeenten kwamen de afgelopen jaren negatief in het nieuws omdat er bij de aanleg van gebouwen, straten en pleinen natuursteen was gebruikt die onder erbarmelijke omstandigheden was gedolven of verwerkt. TruStone wil ervoor zorgen dat er op het gebied van sociale, arbeids- en milieuomstandigheden in hoge risicogebieden (met name Azië, Afrika en Latijns-Amerika) binnen een termijn van 3 tot5 jaar substantiële verbeteringen zijn.

Wat houdt TruStone in?

Het initiatief bestaat uit twee onderdelen:

  1. Individuele bedrijven handvatten bieden om (mogelijke) negatieve gevolgen van hun eigen bedrijfsactiviteiten of van die van hun toeleveranciers of zakelijke relaties in de productie-of toeleveringsketen van natuursteen te voorkomen, te verminderen of te bestrijden als deze zich voordoen.

  2. Gezamenlijk problemen aanpakken die bedrijven alleen veel moeilijker zouden kunnen oplossen. Daarbij is bijzondere aandacht voor de volgende thema’
  • discriminatie en gender
  • kinderarbeid
  • gedwongen arbeid
  • leefbaar loon
  • vrijheid van vakvereniging en collectieve onderhandeling
  • gezondheid en veiligheid
  • landrechten en leefomgeving

Waar is het Initiatief op gebaseerd?

De ‘OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen’ zijn de basis van dit Initiatief. Zij maken duidelijk wat onze overheden van bedrijven verwachten op het gebied van duurzaam ondernemen bij het internationaal zakendoen. Volgende de OESO-richtlijnen hebben bedrijven de taak om mensenrechten te respecteren (‘responsibility to respect’). Bedrijven kunnen daaraan voldoen door het uitvoeren van due diligence.

Due diligence

Due diligence (‘gepaste zorgvuldigheid’ of ‘ketenzorg’) op het gebied van mensenrechten en milieu is het proces dat bedrijven moeten doorlopen om mogelijke negatieve gevolgen van hun eigen activiteiten, die van hun toeleveranciers of van andere zakelijke relaties in de productie- of toeleveringsketen vast te stellen, te verminderen en te voorkomen en verantwoording af te leggen over de aanpak daarvan. Due diligence is geen eenmalige activiteit, maar een voortdurend verbeterproces

Negatieve gevolgen zijn bijvoorbeeld kinderarbeid, uitbuiting van werknemers of schade aan het milieu. Het gaat dus niet om de bedrijfsrisico’s, maar om
risico’s op negatieve gevolgen voor belanghebbenden. Voorbeelden van belanghebbenden zijn de werknemers in de eigen onderneming of op productielocaties in binnen- en buitenland, het milieu en lokale gemeenschappen.

Jouw gemeente kan een belangrijke rol opnemen!

Onze overheden kopen dagelijks allerlei producten en diensten en ze besteden tal van werken uit. In totaal zijn alle overheidsopdrachten in België goed voor ongeveer 20 % van het bruto nationaal product. Het spreekt voor zich dat die koopkracht een belangrijke rol kan spelen om het gehele productieproces duurzamer te maken.  Aanbestedende diensten/overheden die deelnemen aan het TruStone-initiatief werken dus concreet aan verdere verduurzaming van de productieketen van natuursteen.

De gemeente staat er trouwens niet alleen voor: samen  met bedrijven, sectororganisaties, vakbonden, andere overheden en ngo’s worden de krachten gebundeld om de problemen bij de productie van natuursteen aan te pakken.

Heeft jouw gemeente een engagement genomen rond de realisaties van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, dan is er een extra argument: in de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen is doelstelling 12 volledig gewijd aan het verzekeren van duurzame consumptie en  productiepatronen. Specifiek stelt subdoel 12.7 dat duurzame praktijken bij overheidsopdrachten bevorderd moeten worden.

Wat kan je gemeente concreet doen?

  •  In de openbare aanbestedingen de vraag opnemen aan de opdrachtnemers om Due diligence m.b.t. natuursteen uit te voeren of om een rapport voor te leggen waaruit blijkt dat hun toeleveranciers Due diligence uitvoeren. 

  • Het uitvoeren van Due diligence opnemen in de selectie- en gunningsfase. Indien dit echt niet mogelijk is kan het ook als contractvoorwaarde in de uitvoeringsfase van de opdracht. Zie vervolgens toe op de naleving ervan.

  • Bij  de aanbesteding zoveel mogelijk aansluiten bij de in TruStone gekozen aanpak. Eén van de expliciete doelen van TruStone is om het toezicht op de toepassing van Due diligence makkelijker te maken.

  • Volg de richtlijnen voor duurzaam aankopen op zoals die door de VVSG in samenwerking met de Vlaamse overheid zijn uitgewerkt. 

 Wat kan jij doen als inwoner van je gemeente?

Alles staat of valt met een engagement vanuit je gemeentebestuur. Als inwoner kan je je bestuur motiveren om de Verklaring initiatief Trustone voor lokale besturen te ondertekenen. De gemakkelijkste weg om dit op te nemen met je bestuur is via een officieel advies dat je indient samen met de GROS van je gemeente.

Heb je geen GROS in je gemeente? Hier vind je andere tips om lokaal aan beleidsbeïnvloeding te doen.

Meer weten?

Lees meer op de website van We Social Movements, de website van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, de website van de Vlaamse overheid of van TruStone zelf. 

Aanbestedende diensten/overheden kunnen ondersteuning krijgen bij het duurzaam  aankopen van natuursteen bij het onafhankelijke secretariaat van het Initiatief, via  InitiatiefTruStone@ser.nl of tel: +31 (0)70 3499 545.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel