Noorden van Peru in rep en roer door komst nieuwe goudmijn

Protest in Noord Peru - Foto: Peruanista blogIn Cajamarca, in het noorden van Peru, protesteert het gros van de bevolking hevig tegen de komst van een nieuwe goudmijn. Het Amerikaanse mijnbedrijf Newmont zag zich verplicht om de activiteiten voorlopig op te schorten.

Het massale protest is een test voor de jonge regering van president Humala. Alvast vice-minister van milieu José de Echave, tot zijn aanstelling als minister werknemer van 11.11.11-partnerorganisatie Cooperacción, diende zijn ontslag in. Humala die had beloofd de belangen van de bevolking te verdedigen tegenover die van de bedrijven lijkt steeds meer de andere richting op te schuiven.

Dit is het felste conflict sinds het aantreden van president Humala in juli. De bevolking van de stad Cajamarca en de landelijke gebieden daarrond is bang dat de Conga-goudmijn het probleem van watergebrek nog zal versterken. En terecht. Ze weten waarover ze spreken, aangezien ze al bijna 20 jaar samenleven met mijngigant Yanacocha.

Yanacocha is op dit moment de grootste goudproduct in Latijns-Amerika, en behoort toe aan dezelfde eigenaars als het Conga-project, nl. het Amerikaanse Newmont en het Peruaanse Buenaventura. Yanacocha heeft de toestemming om 900 liter water per seconde te gebruiken, terwijl het waterbedrijf maximum 200 liter per seconde aan het totaal van de inwoners van de stad kan leveren. 

Voor het nieuwe grootschalige Conga-mijnproject zouden 4 meren worden drooggelegd, die nadien zouden vervangen worden door artificiële reservoirs die de waterhuishouding zouden moeten overnemen.

 

Manifestaties en wegblokkades

Al meer dan een week organiseert de bevolking grote manifestaties en wegblokkades. In hun protesten klinkt luid de slogan 'Agua sí, mina no', een statement dat Humala tijdens zijn campagneperiode ook steunde.

Toen beloofde hij een radicale ommezwaai na het neoliberale bewind van zijn voorganger Alan Garcia, die alle faciliteiten gaf aan de mijn- en andere bedrijven. Een belofte die hij leek waar te maken tijdens de eerste weken van zijn mandaat. Zo ratificeerde hij de wet op raadpleging van inheemse bevolking, en verhoogde hij de belastingen op mijnbouw. Maar de bedrijven en bevriende sectoren zetten via verschillende kanalen druk op de regering, om hun gang te kunnen blijven gaan.


Water en goud

In het geval van de Conga-goudmijn leek Humala in eerste instantie aan die druk te bezwijken. Het Ministerie van Energie en Mijnbouw had op basis van een milieu-impactstudie die nog onder de vorige regering was goedgekeurd het licht op groen gezet voor de mijn. Later lekte een document van het Ministerie van Milieu uit, waaruit bleek dat de impact op de waterhuishouding en lokale ecosystemen zeer ernstig en onomkeerbaar zou zijn.

President Humala probeerde de gemoederen te bedaren: "We zullen laten zien dat we beide kunnen hebben, zowel het goud als water, zonder dat we één van de twee moeten verliezen. Ik zal de twijfels bij alle partijen wegnemen." Een uitspraak die bij de actievoerders in het verkeerde keelgat geschoten is, en die de protestacties enkel verder deed oplaaien.
 

Om te vermijden dat het conflict helemaal uit de hand zou lopen, heeft Humala Newmont dan maar gevraagd om de activiteiten in Conga 'stil te leggen'. Hierdoor zouden de verschillende partijen een dialoog kunnen opstarten, om een uitweg te zoeken. Newmont is op deze vraag ingegaan, naar eigen zeggen omdat het bedrijf in de eerste plaats een goede samenwerking beoogt, zowel met de overheid als met de lokale samenleving.
Cajamarca vindt dit onvoldoende. De bevolking, de verschillende organisaties en de president van de regio zullen hun protestacties volhouden tot de overheid het project definitief annuleert.


Vice-milieuminister neemt ontslag

Conga is een ware vuurproef voor president Humala en zijn regering. Humala had tijdens de tweede verkiezingsronde zijn programma voor 'de grote transformatie' moeten afzwakken en wat meer naar het centrum moeten verschuiven, om een bredere coalitie te vormen. Aanvankelijk leek de regeringsploeg een interessante combinatie. Maar nu knopen moeten worden doorgehakt rond delicate thema's lijkt het meer pluralistische karakter plaats te ruimen voor verdeeldheid.
 

Vice-minister van Milieu José de Echave diende zijn ontslag in vanwege het gebrek aan slagkracht om de milieu-conflicten aan te pakken en omwille van de beslissing de bevoegdheden van het ministerie van Milieu af te zwakken i.p.v. deze te versterken. Wij hopen dat José de Echave terugkeert naar onze partnerorganisatie Cooperacción, waar hij werkte tot zijn aanstelling als minister. Van daaruit kan hij verder bijdragen aan écht duurzame oplossingen voor de milieuproblemen en sociale conflicten die de grootschalige mijnbouw veroorzaken in Peru.

Freya Rondelez, 11.11.11-coördinator Zuidkantoor Latijns-Amerika


Deel dit artikel