Jaarrapport: 327 miljoen euro minder in 2015

Jaarrapport: 327 miljoen euro minder in 2015

11.11.11 neemt in haar jaarrapport de Belgische ontwikkelingssamenwerking in 2015 onder de loep. Meest opvallend in het rapport blijven de besparingen: op een begroting van 1,3 miljard euro sneuvelde 327 miljoen of een kwart van de middelen. Daarmee dragen de allerarmsten onevenredig veel bij aan de besparingsplannen van de huidige regering. "Dit zijn niet enkel abstracte cijfers", zegt 11.11.11-directeur Bogdan Vanden Berghe. "Het gaat ook over concrete ontwikkelingsprojecten die sneuvelen." 11.11.11 vraagt dan ook expliciet dat de regering in de huidige begrotingsbespreking niet verder bespaart op ontwikkelingssamenwerking.

De oproep van 11.11.11 komt er in het licht van de begrotingsbesprekingen waar 4,2 miljard gevonden moet worden om de federale begroting in evenwicht te houden. Klassiek komt hierbij ook het budget ontwikkelingssamenwerking in het vizier. Dat kan niet meer, vindt 11.11.11.

"Deze regering wil orde op zaken stellen in eigen land en dat is hun goed recht", zegt 11.11.11-directeur Bogdan Vanden Berghe. "Er zijn politieke keuzes gemaakt met een sterke focus op de sanering van de overheidsfinanciën. We vragen ons af in hoeverre die keuzes ten koste moeten gaan van de mensen in een aantal straatarme partnerlanden. Zowel tijdens deze legislatuur als tijdens de vorige is al zeer veel bespaard op ontwikkelingssamenwerking."

Zo is deze legislatuur een besparing van 1 miljard voorzien, maar – zo blijkt uit het jaarrapport – daar komt wellicht nog eens 609 miljoen aan 'onderbenutting' bovenop: geld dat op vraag van de regering bij de schatkist wordt geblokkeerd. Dat gaat ten koste van concrete projecten. Zo blokkeerde België in 2015 de steun aan de VN-vredesmissie in Oost-Congo en droegen we 18 miljoen minder bij aan internationale klimaatfondsen dan oorspronkelijk voorzien. In Afghanistan verloor een project voor maatschappijopbouw de beloofde steun, in Congo een plan voor extra stimulansen in de Kivustreek.

Ook in 2016 zagen al verschillende projecten de steun verdwijnen. Mozambique zal meer dan 30 miljoen minder krijgen, waarvan 25 miljoen voor een project dat boeren ondersteunt bij de opbouw van hun veestapel. DR Congo verliest om en bij de 45 miljoen, waaronder 4 miljoen voor gezondheidszorg (een nieuw project dat nog eind 2015 getekend werd). Soms worden deze projecten alsnog opgepikt in een nieuw begrotingsjaar, maar nooit wordt er ook nieuw geld vrijgemaakt. Het project mag dan gered zijn, de middelen zijn dat niet. De besparing blijft.

Volgens de huidige raming zullen we deze legislatuur dus 1,6 miljard en niet 1 miljard minder uitgeven voor ontwikkelingssamenwerking, terwijl de uitdagingen er zeker niet kleiner op worden. "Klimaatverandering, migratie, de landbouwproblematiek of fiscale ontduiking wegen eens zo hard in de allerarmste landen", illustreert Vanden Berghe. "Het gaat ook over onze internationale engagementen. Zo is er vandaag al 2.500 miljard per jaar te weinig om de duurzame ontwikkelingsdoelen te realiseren. Doelen die ook België ondertekend heeft."

11.11.11 vraagt dan ook expliciet dat de regering in de huidige begrotingsbespreking niet verder bespaart op ontwikkelingssamenwerking. "Na zoveel jaar besparen zit het departement ontwikkelingssamenwerking op zijn tandvlees. Wij wijzen dus elke verdere besparing, ook onderbenutting, af", aldus nog Bogdan Vanden Berghe.

Cijfers uit het rapport

  • België gaf in 2015 0,42% van haar welvaart aan als officiële ontwikkelingshulp (ODA), dat is minder dan in 2014 toen 0.46% werd aangegeven bij de OESO.
  • 12% van de bij de OESO aangegeven uitgaven die meetellen voor de totale ODA gaat naar de opvang van vluchtelingen in eigen land (205,64 miljoen). Opvallend: België is na Nederland het land dat het grootste bedrag aanrekent per vluchteling. Belangrijk: federaal valt dit budget onder de bevoegdheid van de staatssecretaris voor Asiel en Migratie.
  • Op het budget dat specifiek bedoeld is voor het departement ontwikkelingssamenwerking is 327 miljoen minder uitgegeven dan voorzien in referentiejaar 2014 (1,3 miljard). 132 miljoen minder bij opmaak van de begroting en 195 miljoen minder door onderbenutting
  • Tijdens de regering Di Rupo werd bijna 630 miljoen 'bespaard' via onderbenutting. Tijdens de regering Michel zal dat volgens de huidige planning nog eens 609 miljoen zijn. Zonder compensatie betekent dit een extra besparing naast de begroting (en dus niet goed te keuren door het parlement) van meer dan 1,2 miljard op 2 legislaturen.
  • 15% van de bij de OESO aangegeven ontwikkelingshulp (ODA) is geen echte hulp volgens de standaarden van internationale ngo's. Zo rekenen zij bv. de opvangkost van vluchtelingen niet mee in de totale ODA. Volgens die standaarden zou België nog maar 0,36% van het BNP aan ontwikkelingshulp uitgeven.
  • Op de Belgische steun voor rampsituaties (humanitaire hulp) werd in 2015 niet bespaard. Er werd uitgegeven wat begroot was. In 2016 zullen deze uitgaven zelfs stijgen. Een goede zaak.
11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel