EU-Handelsakkoord met Canada (CETA) kan nog gestopt worden

Op 20 september betoogden 15 000 mensen in Brussel tegen TTIP en CETA

Het is lang niet zeker of de ondertekening van het EU-handelsakkoord met Canada (CETA) - gepland voor  26-27 oktober - doorgaat. Lidstaten willen een bindende verklaring aan het akkoord toevoegen. De Europese Commissie deed een “ultiem voorstel” maar academici, middenveldorganisaties en lidstaten geven het een onvoldoende, en terecht vindt 11.11.11. 

In augustus 2014 bereikten Canadese en Europese onderhandelaars een akkoord over een “Uitgebreide en Economische Handelsovereenkomst” (CETA). De Europese Commissie was erg tevreden: Canada had veel toegevingen gedaan die de Europese uitvoer zou ten goede komen. Maar twee jaar later hangt het lot van CETA aan een zijden draadje.

Dat komt omdat er een grote protestbeweging is ontstaan tegen het handelsakkoord met de VS (TTIP).  Met het groeiende protest tegen TTIP,  kwam ook CETA meer en meer onder vuur te liggen. CETA en TTIP blijken namelijk veel gemeen te hebben.

ISDS aanpassing en beperking voorlopige uitvoering niet voldoende

Het protest tegen CETA wierp zijn vruchten af. De Europese Commissie werd verplicht om de onderhandelingen met Canada terug te openen en het hoofdstuk over de investeerder-staat geschillenregeling (ISDS) aan te passen.

De Commissie heeft ook het plan moeten opbergen om het CETA-akkoord in zijn geheel voorlopig uit te voeren. Verschillende parlementen in de lidstaten, gevolgd door hun regeringen, hadden zich daar tegen uitgesproken. De lidstaten willen vooral het stuk over ISDS eerst aan hun parlementen voorleggen.

Maar daarmee is de kritiek op CETA niet verstomd. Samen met de Europese en Belgische STOP TTIP/CETA platformen vindt 11.11.11 dat:

  • de aanpassingen aan ISDS niet tegemoet komen aan fundamentele bezwaren
  • de aanpak van de dienstenliberalisering (alles is geliberaliseerd wat niet is uitgezonderd) teveel onzekerheid creëert
  • het voorzorgsprincipe, dat een fundament is van de Europese regelgeving, onvoldoende is beschermd
  • de regelgevende “samenwerking” deuren opent voor nog meer invloed van de bedrijfslobbies
  • de naleving van sociale- en milieubeschermingsnormen niet afdwingbaar is

Vakantiebrochure

Vooral in Europese regeringen met sociaaldemocratische inslag wordt de druk van het middenveld -in het bijzonder van de vakbonden- sterk gevoeld.

In Duitsland kwamen honderdduizenden mensen op straat.  Dat bracht de Duitse sociaaldemocratische vicekanselier er toe een uitweg te zoeken door middel van een bindende verklaring die aan CETA zou worden toegevoegd om zo aan de bezorgdheden van het middenveld tegemoet komen.

Het Duitse voorstel kreeg bijval. De Europese Commissie maakte een ontwerpverklaring en besprak die met Canada. Het resultaat werd woensdagavond 5 oktober overgemaakt aan de lidstaten, en donderdag gelekt.

De tekst kwam meteen onder vuur te liggen. De reactie van Greenpeace was het snelst en meest gevat : “De voorgestelde verklaring heeft het juridisch gewicht van een vakantiebrochure”. 

Lidstaten niet eens met Commissievoorstel voor een bijkomende verklaring

Maar niet alleen het middenveld vindt het voorstel van de Commissie onvoldoende. Alvast de Duitse, Sloveense, Oostenrijkse en Waalse regeringen hebben aangedrongen op aanpassingen terwijl ook de Bulgaarse en Roemeense regeringen met vragen blijven zitten. Daarover wordt deze week onderhandeld. 

De tijd dringt want op 26-27 oktober vindt in Brussel een Europese-Canadese top plaats waar CETA zou getekend worden. Ten laatste op 18 oktober moet de Raad van Ministers van de Europese Unie beslissen of dit al dan niet doorgaat. Daarom hoopte men dat de Europese ambassadeurs deze week woensdag, op 12 oktober, in Brussel de verklaring zouden kunnen goedkeuren (in het zogenaamde COREPER-comité). Dat laatste zal wellicht niet lukken.

Er zal nog veel meer overleg nodig zijn. Bovendien hebben verschillende regeringen in Europa aan hun parlementen moeten beloven om hen eerst te consulteren voor ze beslissen.

Dat is alvast het geval in Nederland en Wallonië (op 14 oktober). De Duitse regering wacht bovendien op de uitspraak van Duitse Grondwettelijke Hof (op 13 oktober) over een klacht die middenveldorganisaties hebben neergelegd tegen de grondwettelijkheid van CETA. 

Ondertussen moet we de druk op de ketel houden: een holle verklaring zonder juridische impact volstaat niet om CETA aanvaardbaar te maken, er zijn grondige wijzigingen nodig. Wellicht zijn die gewoon niet op te lossen met een verklaring in bijlage.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

 

Reactie van de stop TTIP-Ceta coalitie op de "interpretatieve verklaring"

Een onvoldoende voor de "interpretatieve verklaring". De belangrijkste bezwaren blijven bestaan.

Op 6 oktober werd "de gemeenschappelijke interpretatieve verklaring omtrent CETA" gelekt. Het 4 pagina’s tellende document tracht de bezorgdheden van tegenstanders van dit EU – Canada verdrag weg te nemen.

Op 18 oktober wordt het ter goedkeuring voorgelegd aan de EU lidstaten. Jammer genoeg blijkt dit nieuwe document, met een zeer beperkte juridische reikwijdte, niet veel meer te zijn dan een communicatieoefening. Schone schijn dus.

Hiermee is een kans gemist om CETA te verbeteren. Er lagen zeer precieze voorstellen op tafel teksten om aan het CETA toe te voegen. Zij hadden het akkoord gevoelig kunnen verbeteren door de meest zware en ongewenste effecten te corrigeren. De Europese en Canadese overheden hebben ervoor gekozen deze voorstellen te negeren en stelden in de plaats een eenvoudige verklaring op. Daarin staat fundamenteel niets nieuws in en de tekortkomingen blijven dus bestaan. Een aantal belangrijke kritieken worden zelfs gewoonweg genegeerd.

Er zijn heel wat bezorgdheden geuit door het maatschappelijk middenveld.

De bezwaren van de Belgische coalitie bestaande uit vakbonden, mutualiteiten, consumentenorganisaties, mensenrechtenorganisaties, de milieubeweging en de noord – zuid beweging kunnen hier worden teruggevonden: Gemeenschappelijke verklaring CETA – TTIP.

Bijkomend werden, naar aanleiding van een seminarie georganiseerd in juni 2016, 6 thematische analysenota’s van CETA gepubliceerd.

Daarnaast verwijzen we ook naar een rapport opgemaakt door een consortium van Europese en Canadese experten "Making sense of CETA – uitgebreide analyse van CETA" (84 p.).

Aangezien de bezorgdheden aangekaart in deze documenten geen voldoende antwoord krijgen in de "gemeenschappelijke interpretatieve verklaring" zijn een goedkeuring op EU-niveau op 18 oktober en een ondertekening van het akkoord op 27 oktober door de EU en Canada voor ons onaanvaardbaar. Een meer beknopte analyse van de “gemeenschappelijke interpretatieve verklaring” vind je hier.

Als de voorstanders van CETA er echt aan houden om ooit te slagen dan is het onvermijdelijk dat de kalender wordt herzien. De ondertekening, die voorzien is voor einde oktober, moet worden uitgesteld. Er moet voldoende tijd worden uitgetrokken om overtuigend en geloofwaardig te beantwoorden aan de mankementen en de risico’s voor onze democratie, gezondheid, leefmilieu en tewerkstelling.

ceta logos

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels