Beslissende week voor de toekomst van biobrandstoffen

biofuels eu bis[Foto:TumblingRun via photopin cc ]

Deze week wordt beslissend voor de toekomst van biobrandstoffen in de Europese Unie. Op 12 december stemmen de Europese energieministers over de hervorming van het biobrandstoffenbeleid. Dat moet voorkomen dat het gebruik van biobrandstoffen de klimaatverandering verergt en mensen in de honger duwt. 



Onder leiding van het Litouwse voorzitterschap werd de afgelopen weken druk gewerkt aan een mogelijk compromis. Dat compromis speelt volledig in de kaart van de biobrandstoffenlobby en slaagt er niet in de problemen aan te pakken waarop de hervorming een antwoord wilde zijn.

Het voorstel wil het voorgestelde plafond voor biobrandstoffen, afgeleid van voedselgewassen, optrekken van 5% tot 7%. Een stijging die gelijkstaat aan een hoeveelheid voedsel waarmee bijna 69 miljoen mensen kunnen gevoed worden.

Bovendien dreigen ook de garanties voor een werkelijke inperking van de uitstoot van broeikasgassen door de productie van biobrandstoffen afgezwakt te worden. Want momenteel is het zo dat de Europese Commissie enkel rapporteert over de verhoging van de CO2-uitstoot als onrechtstreeks gevolg van het gebruik van biobrandstoffen.

Deze rapportagecriteria houden geen rekening met de uitstoot van broeikasgassen door de uitbreiding van landbouwactiviteiten om die biobrandstoffen te produceren, de zogenaamde Indirect Land Use Change (ILUC) of 'indirecte herbestemming van land'. Daarbij denken we aan ontbossing, het omploegen van graslanden ... Om het beleid echt te verduurzamen is het nodig dat die effecten ook worden meegerekend.

Een derde belangrijk probleem is de norm voor zogenaamde 'geavanceerde' biobrandstoffen, afkomstig van afvalproducten of residus. Die norm is vrijwillig en het staat de lidstaten vrij daar al dan niet rekening mee te houden. Dat maakt dat deze biobrandstoffen, die niet concurreren met de toegang tot voedsel van mensen en werkelijk minder CO2 uitstoten, onvoldoende gestimuleerd worden.


Tricks of the trade


Onder druk van de Britten ligt bovendien een voorstel op tafel dat het globale objectief om tegen 2020 20% van de Europese vraag naar energie te dekken met hernieuwbare energiebronnen, sterk afzwakt.

In de transportsector wordt een zwaarder gewicht toegekend aan sommige hernieuwbare energiebronnen. Dat kan een bijkomende stimulans betekenen voor bepaalde duurzame energiebronnen, maar de ambities inzake klimaat ook aanzienlijk ondergraven. Door bepaalde hernieuwbare energiebronnen dubbel of zelfs driedubbel te tellen is het mogelijk de doelstellingen te halen zonder werkelijk minder CO2 uit te stoten. De Britse regering wil dat boekhoudkundig trucje ook buiten de transportsector uitbreiden, wat een ontoelaatbare afzwakking van het Europese klimaatbeleid zou betekenen.

 
 

Nefaste gevolgen


De ngo's zijn dan ook bijzonder kritisch over het voorstel dat alle wetenschappelijke waarschuwingen over de milieu- en sociale impact van biobrandstoffen in de wind slaat. Vorige week publiceerden meer dan 150 wetenschappers nog een open brief waarin ze waarschuwen voor de nefaste gevolgen van dit compromis.

Ook Jean Ziegler, de voormalige VN-rapporteur voor het recht op voedsel, riep de Europese leiders op om dringend een einde te maken aan de steunmaatregelen voor biobrandstoffen die concurreren met voedsel. Indien ze dat niet doen, maken ze zich schuldig aan een misdaad tegen de menselijkheid.

Het standpunt dat de Europese Raad volgende week zal innemen is enorm belangrijk omdat het enkel nog door een grote meerderheid in het Parlement kan gewijzigd worden. Eerder bleek al dat het Parlement zeer verdeeld is over het dossier. In een bijzonder nipte stemming kozen de parlementsleden ervoor de beperking voor biobrandstoffen, afgeleid van voedselgewassen, op te trekken tot 6% van het totale verbruik.

biofuel euro 350x250

Criteria om de werkelijke klimaatimpact van biobrandstoffen te berekenen (zie hierboven: de ILUC-factoren) zouden op termijn wel ingevoerd worden. De kans dat dit evenwicht binnen het Parlement wijzigt, is zeer gering. 


 

 

België


Voor België is staatssecretaris voor Energie en Leefmilieu Melchior Wathelet verantwoordelijk voor dit dossier. Hij zal op 12 december moeten stemmen over het voorstel van het Litouwse voorzitterschap. Het belooft een spannende stemming te worden want grote landen als Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk steunen de tekst vanuit het Litouwse voorzitterschap.

Het is cruciaal dat België bij zijn vroegere standpunt blijft dat (1) de uitbreiding van schadelijke biobrandstoffen een halt toeroept en (2) ervoor zorgt dat biobrandstoffen die niet werkelijk bijdragen aan de strijd tegen de klimaatverandering, de voedselzekerheid bedreigen en waardevolle ecosystemen aantasten, op termijn verdwijnen.

Eerder verklaarde de staatssecretaris in het Belgische parlement te pleiten voor een maximum van 5% voor de eerste generatie biobrandstoffen.

Om Wathelet op het belang van de beslissing te wijzen, stuurden verschillende ngo's waaronder 11.11.11, Oxfam, WWF en Natuurpunt, een brief  aan de staatssecretaris waarin ze hem vragen de impact van dat beleid op de voedselzekerheid en het landgebruik (ILUC) te beperken.
Dat vragen ook de meer dan 150.000 mensen die de voorbije maanden meekookten van woede (zie ook 'Politieke debriefing 11.11.11-campagne in federaal parlement').


Concreet betekent dit:


  • Een beperking tot 5% van biobrandstoffen die afgeleid zijn van voedingsgewassen en die land vereisen om ze te produceren. En de afbouw van de publieke steun aan biobrandstoffen die niet leiden tot voldoende reductie van broeikasgassen in vergelijking met de fossiele brandstoffen die ze moeten vervangen.
     
  • Alle emissies van broeikasgassen moeten mee in rekening gebracht worden. Dus ook de uitstoot die gepaard gaat bij het uitbreiden van landbouwactiviteiten om die biobrandstoffen te produceren (bvb ontbossing, omploegen van graslanden ...).
     
  • Ook voor biobrandstoffen van de tweede generatie, die niet rechtstreeks van voedselgewassen zijn afgeleid, moeten sluitende en bindende duurzaamheidscriteria ingevoerd worden zodat we niet dezelfde fout maken.
     
  • De herziening van het beleid rond biobrandstoffen mag niet aangegrepen worden om de ambities voor een duurzaam transport bij te stellen. Een strategie voor een groener transport moet in de eerste plaats gebaseerd zijn op minder vervuilende vervoersmiddelen.


Jan Van de Poel, beleidsmedewerker voedsel bij 11.11.11



Misvattingen over biobrandstoffen



Dat er nog veel misverstanden bestaan over biobrandstoffen, bleek uit een publieksonderzoek van 11.11.11 aan het begin van de Ik Kook Van Woede-campagne: 2 op 3 Vlamingen denkt dat biobrandstoffen een goede zaak zijn. Terwijl het juist één van de structurele oorzaken van honger is. Dat ligt voor een deel aan het predicaat 'bio', maar ook aan de mist die er over de impact van biobrandstoffen gespuid wordt.

In het 11dossier 'Misvattingen over biobrandstoffen'  ontkracht 11.11.11 de belangrijkste argumenten en misverstanden over biobrandstof. Met enkele opvallende vaststellingen.




 
11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel