Bezoek aan het mijngebied 'Proyecto Mirador' in Ecuador

ecuador bezoek felien propriedad privada

Felien De Smedt, 11.11.11-medewerkster op het Zuidkantoor in Peru, bracht een bezoek aan de lokale gemeenschappen in de provincie Zamora Chinchipe, in buurland Ecuador. Deze gemeenschappen voeren strijd tegen EcuaCorriente, een lokale dochter van een Chinees bedrijf, dat er koper wil ontginnen. 11.11.11-partnerorganisatie INREDH ondersteunt hen juridisch.

Pichincha – Napo – Pastaza – Morona Santiago – Zamora Chinchipe. Vijf provincies doorkruisen we om vanuit de hoofdstad Quito in het dorp Tundayme te geraken. Tundayme ligt centraal in de regio van het geplande mijnproject ‘Mirador’.

We rijden elf uur over een nagelnieuwe autoweg, midden in de jungle. Handig, is mijn eerste gedachte. Ik geniet van het groene landschap en van een sporadische tropische regenbui. Maar al gauw bekruipt me ook een ongemakkelijk gevoel. Een hond ontsnapt net op tijd aan onze wielen, twee kippen kunnen we niet meer ontwijken. Kinderen huppelen langs de kant van de weg in hun uniformen, de school is net uit. Onze auto zoeft voorbij. Een moderne snelweg verstoort hier de rust van mens en dier.

China in Ecuador

Aan de ingang van Tundayme staan grote borden met Chinese tekens. Uit de bijhorende tekeningen kan ik opmaken dat het om veiligheidsmaatregelen gaat. Een eerste aanwijzing voor de aanwezigheid van EcuaCorriente, het Ecuadoriaanse filiaal van het Chinese bedrijf Tongguan Investment.

De aanwezigheid van het bedrijf blijkt ook uit de mannen die om de zoveel meter de wacht houden. We worden gevolgd door een  motorfiets die uitvoerig foto’s neemt van ‘de indringers’. Her en der staan borden met ‘propiedad privada’, privaateigendom.

Hier wonen de inheemse Shuar gemeenschappen en boerengemeenschappen. Ze leven vooral van landbouw en, meer nog, van veeteelt. De Shuar wonen in een groene oase, maar onder hun voeten zit koper. En dat verstoort al jaren hun rust.

Vervuiling slaat toe

De situatie in Tundayme is complex. Hoewel de meerderheid van de bewoners ronduit nee zegt tegen de mijn, hebben anderen jaren geleden hun grond aan het bedrijf verkocht. Misleid door leugens (velen wisten niet eens dat ze met een mijnbouwbedrijf te maken hadden) en  mooie beloften (een nieuw huis), en met een totaal gebrek aan informatie, verkochten ze hun grond voor een appel en een ei.

“Waarom hebben we destijds onze grond zo verdedigd tegen de Peruanen, als de regering hem nu zomaar weggeeft aan de Chinezen?”

Nu het bedrijf, tien jaar later, ook daadwerkelijk in de zone is neergestreken, voelen de mensen zich bedrogen en willen ze hun grond terug. Andere dorpsbewoners, die  hun grond niet verkochten, werden op een ochtend wakker met een machine voor hun deur en prikkeldraad rond hun grond. Zonder enige waarschuwing veranderde het leven in Tundayme van de ene op de andere dag.

Ondertussen is het drinkwater vervuild, valt er stof op de weiden en geven de koeien minder melk. Het zijn slechts enkele van de directe gevolgen die ik tijdens mijn bezoek te horen kreeg van de lokale bevolking. En dat terwijl het eigenlijke ontginnen nog moet beginnen.

Collectief verzet

Onze partner INREDH is hier heel actief. INREDH begeleidt enkele strategische cases en biedt juridische ondersteuning, bijvoorbeeld aan de actiegroep CASCOMI, de ‘comunidad amazónica de acción social cordillera del Cóndor Mirador’.

Het is de bevolking zelf die deze actiegroep heeft opgericht om zich collectief tegen het bedrijf te verzetten en te onderhandelen. Dat is uitzonderlijk want de boerengemeenschappen staan ervoor bekend dat ze, in tegenstelling tot de inheemse gemeenschappen, de gronden beschouwen als privé-bezit.

CASCOMI wil dat EcuaCorriente zich terugtrekt uit de zone. Ze zetten productieprojecten op voor de hele gemeenschap. Als antwoord op de grote ‘propiedad privada’ -borden van Ecuacorriente hebben ze, met de hulp van INREDH, borden laten maken met het opschrift 'propiedad colectiva de CASCOMI', collectieve eigendom van CASCOMI.

ecuador bezoek felien bienvenidos

Geen getuigen, geen schuldigen, geen gerechtigheid

Ook de gemeenschap van San Marcos krijgt steun van INREDH. Op 12 mei vorig jaar, verschenen plots 60 politieagenten en twee machines in het dorp. In een mum van tijd werden de kerk en de school met de grond gelijk gemaakt.

Een belangrijke case is ook de moord op Freddy Taish en Jose Tendetza, twee Shuar die zich uitdrukkelijk tegen de mijn verzetten. Beiden zijn in onduidelijke omstandigheden omgekomen. Freddy werd gedood door een militaire kogel, het gefolterde lichaam van José werd teruggevonden in de rivier.  Geen getuigen, geen schuldigen, geen gerechtigheid.

 


Enkele feiten over Mirador:

  • Dit zou de eerste open-pit mijn zijn in het land.

  • Er wordt nog niet gedolven maar de aanleg van wegen alleen al vervuilt de rivieren.

  • Op minuut 12:48 van bovenstaande clip zie je Correa anno 2011 die zegt dat  “de grondwet verbiedt mijnprojecten op plaatsen waar waterbronnen aanwezig zijn”.  Binnen de concessie liggen 227 waterbronnen...

 

Verraden door de overheid

De regio ligt in de Cordillera del Cóndor, een bergketen tussen Ecuador en Peru. In de jaren ’90 werd hier een oorlog tussen beide landen uitgevochten. Een stuk geschiedenis dat onder de mensen in Tundayme nog sterk leeft. Ze voelen zich nu door de overheid verraden.

“Waarom hebben we toen ons vaderland zo verdedigd tegen de Peruanen, als de regering onze grond nu gewoon weggeeft aan de Chinezen?”. Het is een vraag die me meermaals wordt gesteld.

President Correa heeft echter geen oor naar de bezorgdheid van deze mensen. Het koper moet uit de grond, het geld moet worden verdiend. Ook als dat mensenlevens kost.

Felien De Smedt

Deel dit artikel