Doorbreek de belegeringen van Syrische gebieden

If you can stop the shelling, you can break the siege.

De beelden van uitgemergelde Syriërs in het belegerde Madaya schokten in januari 2016 de wereld. Voor even toch. Madaya is echter maar het tipje van de ijsberg: in heel Syrië leven meer dan één miljoen Syriërs in belegerde en uitgehongerde gebieden. De Syrische regering is verantwoordelijk voor de overgrote meerderheid van deze belegeringen, die neerkomen op oorlogsmisdaden en collectieve bestraffing van burgers.

11.11.11 benadrukt dat de verantwoordelijken voor deze misdaden rekenschap moeten afleggen, en dat de internationale gemeenschap onmiddellijk maatregelen moet nemen om de volledige humanitaire toegang in Syrië te verzekeren. Het doorbreken van de belegeringen moet centraal staan tijdens de Syrische vredesgesprekken in Genève, die deze week hervat worden.

Het voorlopige staakt-het-vuren dat eind februari 2016 van start ging, slaagde erin om de mate van geweld in Syrië gevoelig te verminderen. Het faalde echter om de onbeperkte humanitaire toegang aan belegerde Syrische gebieden te verzekeren.

Recent onderzoek van het Syria Institute en PAX, Siege Watch, toont hoe meer dan één miljoen Syriërs onder belegering leven in Damascus, Homs, Idlib en Deir ez Zour. Dit is veel meer dan tot voor kort werd aangenomen. De Verenigde Naties (VN) stelden in december 2015 nog dat slechts 393.700 Syriërs in belegerde gebieden leefden. Madaya stond niet op de lijst van belegerde gebieden, maar werd gecategoriseerd als "moeilijk te bereiken".

De VN stellen dat een gebied "moeilijk te bereiken" (en niet: "belegerd") is als het de voorbije drie maanden een hulpkonvooi ontving, ongeacht of dit konvooi voldoende voedsel en medicijnen voor drie maanden bevatte. De organisatie blijft zo ernstig in gebreke in een correcte rapportering van de belegeringen in Syrië.

Siege Watch toont ook dat slechts twee van de 46 belegerde gebieden in Syrië belegerd worden door gewapende rebellen, terwijl een derde gebied (Deir ez Zour) door zowel IS als het Syrische leger belegerd wordt. De Syrische regering is zo verantwoordelijk voor de belegering van meer dan 850.000 Syriërs. Zelfs de veel lagere schattingen van de VN stellen dat 15 van de 18 belegerde gebieden belegerd worden door de Syrische regering en haar bondgenoten.

Onbeperkte humanitaire toegang

Het akkoord over een voorlopig staakt-het-vuren, dat op 27 februari 2016 inging, benadrukte expliciet de noodzaak van onbeperkte humanitaire toegang doorheen Syrië. De belegering van Syrische gebieden blijft sindsdien echter onverminderd verdergaan. Een recent VN-rapport stelt dat de Syrische regering de humanitaire hulp aan minstens zes belegerde gebieden (Douma, Harasta, Arbin, Zamalka, Zabadin en Daraya) blijft blokkeren, wat een rechtstreekse impact heeft op meer dan 250.000 burgers. 'De depressie in Douma is erg hoog omdat we de hoop verloren hebben dat de wereld aan onze kant zal staan, zeker omdat andere gebieden in Syrië hulp ontvingen en wij niet', verklaarde een lokale activist uit Douma aan mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

Een groep vrouwen uit Daraya deed op 5 april eveneens een dramatische oproep aan de wereld. 'Er is niets van voedsel in Daraya. Er zijn gevallen van ondervoeding en we zijn genoodzaakt om soep te koken met niets meer dan kruiden om de honger af te wenden. Sommige ondertekenaars van deze brief hebben niet gegeten voor minstens twee dagen, sommigen zelfs langer. Er is geen babymelk, noch borstvoeding, door de ondervoeding. Er zijn geen schoonmaakmiddelen waarmee we de hygiëne kunnen verzekeren en ziektes op afstand houden', aldus de 47 vrouwen.

Vrouwelijke demonstrante in Daraya, 10 april 2016: "Misschien zullen jullie op deze manier meer aandacht besteden aan ons lijden. We gaan dood van honger."

Resoluties VN-Veiligheidsraad

Tijdens de eerste 3 maanden van 2016 werden slechts 13 van de 58 VN-verzoeken voor humanitaire konvooien toegelaten door de Syrische regering. Zelfs in gevallen waar humanitaire konvooien werden doorgelaten, verwijderden regeringssoldaten levensreddende medische items uit de trucks.

De Wereldgezondheidsorganisatie diende in de eerste drie maanden van 2016 17 verzoeken in om medische hulp te sturen naar belegerde gebieden, waarvan voorlopig slechts 2 werden goedgekeurd door de Syrische regering. In heel 2015 keurde de Syrische regering slechts tien procent goed van de 113 verzoeken van de VN voor toegang van humanitaire konvooien. 75 procent van de aanvragen werd simpelweg genegeerd.

Dit terwijl de VN-Veiligheidsraad de afgelopen twee jaar zes (bindende) resoluties stemde die onbeperkte humanitaire toegang doorheen heel Syrië eisten.

Landmijnen

Een ander kernmerk van belegerde Syrische gebieden is dat ze vaak omgeven zijn door landmijnen. Tientallen Syrische burgers kwamen zo om het leven, terwijl de vrije toegang tot scholen, landbouwgronden en medische zorg ernstig bemoeilijkt wordt. De ontmijningsdienst van de VN, UNMAS, opende in 2012 een kantoor in Damascus om een ontmijningsprogramma op te starten, maar dit kantoor werd door toedoen van de Syrische regering na zes maanden gesloten. In 2014 startte UNMAS een nieuw programma in Noord-Syrië (vanuit Zuid-Turkije), waardoor zeven ton aan explosieve oorlogsresten verwijderd werden. Het voorlopige Humanitarian Response Plan van de VN voor 2016 voorzag in een uitbreiding van de activiteiten van UNMAS naar Aleppo en Idlib, maar deze plannen werden op verzoek van de Syrische regering afgevoerd.

#Breakthesieges

De internationale gemeenschap moet meer actie ondernemen om de belegering van Syrische gebieden te doorbreken. Onbeperkte humanitaire toegang is niet enkel een morele en juridische plicht, maar is ook essentieel voor het vertrouwen in eender welk vredesproces. Zolang de situatie op het terrein niet verbetert, hebben de gesprekken in Genève geen kans tot slagen.

België en de EU moeten daarom de VN oproepen om alle belegerde gebieden in Syrië als dusdanig te erkennen en relevante VN-veiligheidsraadresoluties volledig uit te voeren, indien nodig zonder medewerking van de Syrische regering. Ze moeten daarnaast blijven pleiten voor een doorverwijzing van Syrië naar het Internationaal Strafhof in Den Haag, en logistieke en financiële steun aanbieden voor het droppen van voedsel- en medicijnvoorraden boven belegerd gebied. De verwijdering van onontplofte oorlogsresten, via politieke en financiële steun aan het VN-agentschap UNMAS, moet eveneens meer aandacht krijgen.

Willem Staes
Beleidsmedewerker Midden-Oosten

11.11.11 DOOR:

Meer

 

 

Deel dit artikel