Erkenning voor het Quechua in Peru

Tarpurisunchis krijgt de onderscheiding "Personalidad Meritoria de la Cultura 2016" van het Ministerie van Cultuur in Peru

Wereldwijd spreken zo'n acht à tien miljoen mensen Quechua. Ruim drie miljoen sprekers wonen in Peru. Zij komen voornamelijk uit de Andesgebieden in het Zuiden. In 1975 erkende de Peruaanse staat het Quechua als officiële landstaal, maar veertig jaar later blijft discriminatie tegenover Quechua-sprekers nog steeds sterk aanwezig. Daarom zijn initiatieven die het Quechua promoten hard nodig. Partnerorganisatie Tarpurisunchis zet de toon en krijgt erkenning voor zijn werk. 

Niet naar waarde geschat

De meeste Peruanen beschouwen Quechua als een minderwaardige taal. Zij zien Quechua als de taal van de arme inheemse boerengemeenschappen die hoog in de bergen wonen, zonder enig economisch potentieel. Dit zorgt ervoor dat het Quechua voornamelijk beperkt blijft tot de huiselijke kring, zeker in de steden. Veel ouders die zelf opgegroeid zijn met Quechua spreken Spaans met hun kinderen. Ze vinden het niet meer nuttig om hen Quechua aan te leren. Ze willen hiermee hun kinderen ook beschermen voor de discriminatie die ze zelf, als Quechua-sprekers, hebben meegemaakt.

Wie vooruit wil in de wereld spreekt Spaans, is de algemene gedachtegang.

Dit kan echter verregaande gevolgen hebben voor de jeugd van de kinderen. Veel kinderen kunnen geen gesprek voeren met hun grootouders die Quechua spreken, maar geen Spaans. Door hen enkel met het Spaans op te voeden hebben de kinderen ook minder toekomstkansen. Als je tweetalig bent heb je immers meer economische mogelijkheden, zeker in een regio als Apurimac waar meer dan zeventig procent is opgegroeid met Quechua als moedertaal.

Zo dreigt het Quechua verloren te gaan. En daarmee zouden we niet enkel een taal verliezen, maar een hele cultuur. Het Quechua bevat immers een schat aan eeuwenoude kennis over de leefwereld en het omgaan met de natuur. Samen met het Quechua zou ook de bijhorende wereldvisie verdwijnen.

Discriminatie op alle niveaus

Peruanen die Quechua als moedertaal hebben, worden buiten hun gemeenschappen op alle niveaus gediscrimineerd. Wanneer ze iemand aanspreken in de grotere steden worden ze vaak misprijzend bekeken.

De Peruaanse staat heeft het Quechua veertig jaar geleden dan wel erkend als officiële taal, als bestuurstaal wordt ze nog steeds niet gebruikt. Dit betekent dat wanneer iemand die enkel Quechua spreekt voor de rechtbank moet verschijnen, alle gerechtsprocedures in het Spaans gebeuren. Geen enkele wet wordt door de Peruaanse staat in het Quechua gepubliceerd. Ook in scholen, ziekenhuizen en andere openbare plaatsen wordt geen Quechua gehanteerd.

Promoten van Quechua

Het promoten en aanleren van Quechua is belangrijk zodat Quechua-sprekers overal in Peru een waardig leven kunnen leiden. Al jarenlang zetten verschillende sociale organisaties en partners van Broederlijk Delen zich hiervoor in.

Tarpurisunchis is één van die organisaties. Twaalf jaar geleden begonnen ze met een grootschalig project om de status van het Quechua in Apurimac te verhogen. Dit doen ze zowel binnen als buiten hun school. Zo produceren allerlei materiaal in het Quechua voor het brede publiek zoals boeken, video's, radioprogramma's en websites. Ze waren ook de eerste school in de regio die lessen Quechua opnam in het lessenpakket.

Het promoten en aanleren van Quechua is belangrijk zodat Quechua-sprekers overal in Peru een waardig leven kunnen leiden.

In mei 2016 heeft Tarpurisunchis erkenning gekregen voor haar inzet van de nationale overheid. Het ministerie van Cultuur beloonde de organisatie met de titel 'Personalidad Meritoria de la Cultura 2016'. Carla, één van de leerkrachten bij Tarpurisunchis, is erg blij met de prijs, maar geeft toe dat ze zelf geen Quechua spreekt. "In mijn tijd was er geen sprake van lessen Quechua, ik vind het erg jammer dat ik de taal nu niet spreek". Verschillende scholen in de buurt hebben ondertussen het voorbeeld van Tarpurisunchis overgenomen en bieden nu zelf ook lessen Quechua aan.

 

Deel dit artikel