Filipijnen: 4 goede argumenten tegen de bouw van de Kaliwadam

De Kaliwadam zet het leefgebied van de inheemse Dumagat-Remontadobevolking onder water.

Onder impuls van zijn 'Bouw, Bouw, Bouw'-programma ondertekende president Duterte eind 2018 een contract voor de financiering van een nieuwe dam om Manilla, de hoofdstad van de Filipijnen, van extra drinkwater te voorzien. De persoon aan de andere kant van de tafel was niemand minder dan Xi Jinping, president van China. Zoals bij andere dammen roept ook deze dam veel controverse op. Onder andere onze partnerorganisatie Freedom from Debt Coalition (FDC) haalt stuitende argumenten aan.

Momenteel is de drinkwaterbevoorrading van Manilla bijna uitsluitend afhankelijk van één dam, de Angatdam, 60 km ten noorden van de stad. Er circuleren al een viertal decennia plannen voor de bouw van nieuwe dammen ten oosten van Manilla, in de uitlopers van de Sierra Madre op het eiland Luzon. De vorige regering keurde in 2014 de constructie van de Kaliwadam goed, maar blijkbaar raakte de financiering van project van 310 miljoen euro niet rond. Een 'zachte' lening van 170 miljoen euro lijkt nu het pad te effenen voor de constructie.

Bij elk nieuw project moet de overheid rekening houden met de rechten van mens en natuur

Verhuis inheemse bevolking

De bouw van de 60 meter hoge dam zal een aanzienlijk deel van het stroomgebied van de rivier de Tinipak onder water zetten. Dit is tevens het leefgebied van de inheemse Dumagat-Remontadobevolking. Volgens de overheid zou slechts een 40-tal inheemse families moeten verhuizen, maar de alliantie Safe Sierra Madre spreekt dit tegen. Volgens haar berekeningen moeten meer dan duizend families vertrekken.

Eén van de inheemse leiders, Marcelino Tena: "We zijn het er niet mee eens dat de traditionele gronden van de inheemse bevolking opgeofferd worden onder het mom van ontwikkeling. Wij zijn tegen elke vorm van ontwikkeling die het ecosysteem van bossen en rivieren aantast. Bij elk nieuw project moet de overheid rekening houden met de rechten van mens en natuur."

"Bovendien werd ons het recht op inspraak ontnomen. De wet voorziet dat de inheemse bevolking bij zo'n grote projecten geconsulteerd moet worden via het officiële Free and Prior Informed Consent-proces, en expliciet haar goedkeuring moet geven. Ondanks alle dure bouwplannen is deze consultatie nog steeds niet gebeurd."

Beschermd bos

Het overstromingsgebied ligt eveneens in een beschermd bos. Er is dus een speciale milieuvergunning nodig om de bestemming te wijzigen. Ondanks herhaaldelijk aandringen heeft de overheid nog steeds geen milieu-impactstudie voorgelegd.

We werden onder druk gezet om het project goed te keuren, maar ik luister naar mijn inwoners. Een overgrote meerderheid is tegen de dam

Wel heeft ze aan de 3 betrokken gemeentes gevraagd om hun goedkeuring te geven. De burgemeester van Infanta, Filipina G. America, uitte openlijk haar ongenoegen, zowel over het project als over het besluitvormingsproces: "We werden onder druk gezet om het project goed te keuren, maar ik luister naar mijn inwoners. Een overgrote meerderheid is tegen de dam. Ik gaf dus mijn goedkeuring niet." De burgemeester van het naburige General Nakar had die moed niet, en gaf ondanks het publieke verzet wel zijn toestemming. Ook het bestuur van Tanay gaf formeel groen licht, maar legde zoveel voorwaarden op dat je dit eigenlijk moet lezen als een 'neen'.

Chinese wetgeving

Onze partner FDC maakte naar aanleiding van dit dossier een brede analyse van de snel groeiende Chinese financiering van grote infrastructuurprojecten. Onder Duterte is China één van de grootste donoren van ontwikkelingshulp geworden. Maar de steun bestaat niet uit giften. Wel uit 'zachte' leningen, met als voorwaarde dat enkel Chinese bedrijven kunnen deelnemen aan de 'openbare' aanbesteding. En die laten hun eigen arbeiders overkomen.

Het contract werd nog niet openbaar gemaakt, ondanks aandringen van het middenveld en verschillende senatoren. Het contract over de Chicodam, eveneens op het eiland Luzon, is wel openbaar gemaakt. Er staat onverbloemd: "wordt beheerd door en geïnterpreteerd in overeenstemming met de Chinese wetgeving". En bij geschillen is de Chinese Internationale Arbitragecommissie (CIETAC) bevoegd.

Onder Duterte is China de grootste donor van ontwikkelingshulp geworden. Maar de steun bestaat niet uit giften

Tropische stormen

De Filipijnen zijn erg kwetsbaar voor natuurrampen door de klimaatverandering. Op 29 november 2004 werd deze streek getroffen door een tropische storm die overstromingen en aardverschuivingen veroorzaakte. Bijna 1.600 mensen verloren hun leven, tienduizend families leden grote schade op. Elk jaar wordt de storm Winnie herdacht.

Ondertussen is de herdenking een moment van protest en mobilisatie tegen de dam geworden. De schrik voor een nog grotere overstroming door een dambreuk veroorzaakt door een tropische storm zit diep. Recente dambreuken in Laos en Myanmar met telkens honderden slachtoffers versterkten het verzet nog.

Erop of eronder

Algemeen wordt aangenomen dat 2019 een beslissend jaar wordt voor de Kaliwadam. Eind februari organiseert het netwerk Save Madre Sierra een planningsmeeting om de campagne tegen de dam in een hogere versnelling te brengen. We houden je op de hoogte. 

Wil jij het werk van onze partnerorganisaties op de Filipijnen steunen?

Doe een gift  

11.11.11 DOOR:

Meer weten over de Kaliwadam?

Bekijk deze korte reportage (2:45 min) op Al Jazeera

Meer weten over onze partners?

 

Deel dit artikel

       


Onze partners