Focus op de Filipijnen (3): 'We wonen boven een schoorsteen'


Filipijnen baaiKernenergie, gas of steenkool? Ook in de Filipijnen woedt de discussie over het energievraagstuk volop. Het klimaat komt er helaas nauwelijks aan te pas. Maar milieuactivisten zetten zich schrap.



1973, de oliecrisis jaagt overal ter wereld de energieprijzen de hoogte in. De Filipijnse president Ferdinand Marcos vindt dat een kerncentrale dé oplossing moet brengen. Drie jaar later start de bouw van een centrale in Bataan, 100 km ten westen van Manilla.

Het begin van een ware calvarietocht. De kostprijs loopt op en het project raakt pas afgewerkt in 1984. Maar tegen die tijd is de stoel van Marcos zeer wankel. Het straatprotest neemt dag na dag toe en de gecontesteerde en peperdure centrale is één van de voorbeelden van corruptie en wanbeleid van de president. De centrale is immers gebouwd op een breuklijn en bovendien in de omgeving van een vulkaan. Twee jaar later neemt Cory Aquino de fakkel over en volgt de enig mogelijke beslissing: de centrale wordt niet opgestart.


Van kernenergie naar gas ...

Toch is het nucleaire verhaal van de Filipijnen nog niet ten einde. Om te beginnen omdat het nog tot 2007 duurt vooraleer deze witte olifant volledig afbetaald is. Nauwelijks een jaar later vinden een aantal politici, waaronder de zoon van Marcos, dat de centrale gerehabiliteerd moet worden. Het ministerie van Energie laat een aantal studies uitvoeren.

Voor de ondertussen bijna bejaarde milieuactivisten is dit het signaal om opnieuw wakker te schieten. In geen tijd herleeft de antinucleaire protestbeweging. Ditmaal krijgt ze steun van de lokale overheden. De piste kernenergie verdwijnt van tafel. In een beleidsdialoog met lokale besturen wordt duidelijk dat zij de voorkeur geven aan een gascentrale.


... naar steenkool

De ontzetting onder de activisten is echter groot wanneer blijkt dat er in het idyllisch gelegen Mariveles geen gascentrale verrijst, maar een ... steenkoolcentrale. Mariveles is een vissersstadje in Bataan waar 35% van de bevolking van de visindustrie leeft. Voor hun waterbevoorrading zijn ze afhankelijk van een dam die amper een paar kilometer verderop ligt.

Emily is één van de lokale activisten die de acties tegen de nieuwe centrale leidt: "We werden op geen enkel moment ingelicht over deze wending. Sterker nog, er is een resolutie tegen vervuilende elektriciteitscentrales. Maar toch heeft het stadsbestuur in 2010 anders beslist. Dit maakt ons ontzettend ongerust: we hadden een open dialoog met het bestuur, maar nu is ons vertrouwen geschonden. Pas nadat de werken begonnen waren, kwamen we te weten dat het om een steenkoolcentrale ging."


Onderaannemers

De gouverneur van de provincie Bataan en de burgemeester van Mariviles steunen de beslissing en verwijzen naar de stijgende energievraag, de uitbreiding van de haven en de inplanting van een aantal industrieterreinen in de buurt. Dat de gouverneur zelf met twee onderaannemers in het project betrokken is, heeft er uiteraard niets mee te maken... Wel schermen de voorstanders van de centrale met het argument dat de centrale goedkope elektriciteit zal leveren. Een stelling waarvoor nergens in het land voorbeelden gevonden kunnen worden.

Filipijnen Aaron en Khevin

Kortgeding

Tijdens ons bezoek aan Mariveles worden we vergezeld door Aaron Pedrosa, directeur van FDC-Cebu. FDC voert op het eiland Cebu al jaren campagne tegen een nieuwe steenkoolcentrale in Naga. De organisatie maakt daarbij gretig gebruik van nieuwe mogelijkheden in de wetgeving.

 "Wij waren één van de eerste groepen die beroep deden op het Temporary Environmental Protection Order (TEPO), een kortgeding voor milieudelicten met opschortende kracht. Wanneer ik dit verhaal hoor, dan lijken heel wat regels en wetten met de voeten getreden: de schoorsteen haalt niet de vereiste hoogte, de minimumlonen worden niet gerespecteerd, er is geen garantie dat er geen steenkool in de zee verdwijnt bij het overladen en het is compleet onduidelijk waar de as gedumpt zal worden. Het klinkt erg vertrouwd met onze case en wij haalden een belangrijke overwinning in de rechtbank."

Ook 11.11.11-partner PMCJ (Philippine Movement for Climate Justice) steunt deze campagne tegen steenkoolcentrales. Khevin Yu: "Dit zijn belangrijke acties om het milieubewustzijn in het land en onze jonge beweging te versterken. Mensen liggen hier wakker van."


Vastberaden

"Is het allemaal niet te laat?", vraag ik me af bij het horen van het nieuws dat op 29 juli de centrale voor de eerste keer getest wordt. Kan een investering van 1 miljard dollar nog wel stopgezet worden? Wie zal de moed hebben om dit te doen?

Emily lijkt vastberaden: "De mensen zijn ongerust en dit is een belangrijke troef die we nu moeten uitspelen. Waarom wordt hier een fabriek gebouwd met oude technologie? Waarom wordt onze gezondheid en het inkomen van onze vissers en landbouwers op het spel gezet?

In Zambales, 100 km noordwaarts, werden na de ingebruikname van een steenkoolcentrale kleinere mango's geoogst. Hier zijn de centrale en dus ook de schoorsteen op zeeniveau gebouwd. Wij wonen daar dus boven. De kans is groot dat rookpluimen naar onze dorpen afdrijven en dat fijn stof ons drinkwater aantast. Alle statistieken tonen aan dat meer mensen ziek worden in de omgeving van dit soort centrales. En wat met de klimaatproblematiek. Hoe kunnen we in een tijdperk van opwarming blijven investeren in steenkoolcentrales? Die zijn toch van het stenen tijdperk!".


Made in China

Een klassiek argument van de voorstanders is de werkgelegenheid. Maar de vooruitzichten op jobs zijn volgens Emily niet veelbelovend: "Tijdens de constructie kwamen ruim de helft van de arbeiders uit China. Ook de bouwmaterialen kwamen uit China. Wat zijn dan de voordelen voor onze lokale economie? We hebben nog veel werk te doen.

Veel mensen zijn moedeloos na de lange strijd tegen de kerncentrale. Maar nu de opstartfase nadert neemt de woede toe. We geven de moed niet op. En als we de opstart toch niet kunnen voorkomen, dan gaan we er alles aan doen om van deze centrale een belangrijk punt te maken bij de volgende lokale verkiezingen in mei 2013."

Kris Vanslambrouck, Zuiddienst 11.11.11


Focus op Filipijnen:


Een reeks van 3 artikelen over Energiehonger vs klimaatverandering' in de Filipijnen.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel