Investeringen in EU-VS akkoord: De Gucht last consultatie in en koopt zichzelf ademruimte

Op 21 januari kondigde Commissaris De Gucht aan dat hij een pauze zou nemen in de onderhandelingen, voor wat het investeringsluik betreft, om het publiek te consulteren. De beslissing komt als een reactie op het groeiend protest over dit dossier. Maar wil hij consulteren of pauzeren?

Sinds het verdrag van Lissabon in 2009 investeringen heeft toegevoegd aan het Europese handelsbeleid woedt er een fel debat over de inhoud en richting van dit nieuwe Europese beleidsterrein. Een debat waarin 11.11.11 een actieve rol gespeeld heeft, zowel in eigen land als op Europees niveau.

Weg met de uitzonderingsrechtspraak voor buitenlandse investeerders

Het grote probleem van internationale investeringsakkoorden is de "investor-state dispute settlement" (ISDS), een uitzonderingsrechtspraak die buitenlandse investeerders toelaat soevereine staten voor internationale arbitragetribunalen te dagen en daar schadevergoeding te eisen wanneer ze vinden dat hun belangen zijn geschaad.

In deze tribunalen gebeurt alles achter gesloten deuren, de arbiters zijn privé juristen die ook als advocaten optreden in andere zaken, zij hebben een zeer ruime marge van interpretatie en tegen hun uitspraak is er geen beroep mogelijk. Het gevolg is dat ook algemene, sociale en milieumaatregelen met succes door buitenlandse investeerders zijn aangeklaagd zonder dat daar enig verhaal tegen is. Samen met Europese collega's heeft 11.11.11 opgeroepen om dit systeem grondig te veranderen. (Zie het artikel 'Hoog tijd voor een ander investeringsbeleid').
 
Sinds de lancering van onderhandelingen met de VS heeft de ongerustheid over de uitzonderingsrechtspraak zich sterk verspreid. Daar waar tot dan toe vooral ontwikkelings- en mensenrechtenorganisaties het voortouw namen, hebben vakbonds-, milieu- en consumentenkoepels zich bij het protest gevoegd. Waarom zouden de duizenden VS-investeerders in de EU plots het recht moeten krijgen om de Europese rechtspraak te negeren en democratische besliste beleidsmaatregelen aan te vallen voor gebrekkige private uitzonderingstribunalen?

De lidstaten liggen dwars

Maar de druk op de Commissie komt ook van de andere kant. Daar waar de Commissie en het Europese Parlement de nood aan hervormingen erkennen, verzetten veel lidstaten zich tegen verandering. Zij betwisten bovendien de bevoegdheid van de Commissie en de verdeling van financiële en juridische aansprakelijkheid.

De Commissie kan dus moeilijk vooruit in de onderhandelingen en neemt een pauze tot einde juni om de zaak uit te klaren. Daarmee wordt het debat ook mooi over de verkiezingen heen getild. Maar of het gaat lukken om het uit de verkiezingsstrijd te houden valt nog af te wachten. 11.11.11 zal het alvast zeker aankaarten.

Meer info: contacteer Marc Maes, Beleidsmedewerker Europees handelsbeleid
02 536 11 36; 0497 600 442

Deel dit artikel