IPCC, AR5, WGII - Klimaatverandering in landelijk gebied



Landelijke regio's in ontwikkelingslanden worden gekenmerkt door een hogere afhankelijkheid van landbouw en natuurlijke hulpbronnen, waardoor ze in hoge mate kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering.




3,3 miljard mensen - ongeveer de helft van de wereldbevolking - leven in landelijke gebieden. 90% van die groep leeft in landen in ontwikkeling. De impact van de klimaatverandering wordt er verergerd door reeds bestaande kwetsbaarheden, zoals armoede, laag opleidingsniveau, geïsoleerdheid en onverschilligheid vanwege beleidsmakers. Daartegenover staat wel dat landelijke bevolkingsgroepen steeds goed konden omgaan met klimaatvariabiliteit en zich steeds wisten aan te passen.

Kosten en schade


Overstromingen, droogte en een stijging van het zeeniveau zullen in Europa hoge kosten met zich meebrengen. Voor het Verenigd Koninkrijk wordt bijvoorbeeld geschat dat een opwarming van 3 tot 4°C zal resulteren in overstromingsschade die 0,1 tot 0,4% van het BNP zou kosten. Een aanzienlijk deel van de investeringen in waterkeringen en kustbescherming zou naar landelijk gebied gaan.

Maar ook in landen in ontwikkeling zullen landelijke bevolkingen moeten afrekenen met substantiële kosten. Zoutwaterintrusie is slecht voor landbouw en de visserijen. Een stijgend zeeniveau leidt ook tot verlies van drasland en kusterosie. Extreme weersomstandigheden resulteren in rampen en nog meer armoede; vooral Bangladesh, Mexico, Indonesië en verschillende Afrikaanse landen zijn kwetsbaar.

 

Toegang tot water


De klimaatverandering zal een negatieve impact hebben op de watervoorziening, maar de kwetsbaarheid (m.b.t. water) van landelijke bevolkingsgroepen in landen in ontwikkeling hangt ook af van andere zaken. Zo moeten de betrokken instellingen hun faciliterende rol in watervoorziening degelijk vervullen en is er nood aan betere technologieën. Bovendien moeten zoetwaterbronnen extra beschermd worden tegen de invloed van niet-klimaatgerelateerde factoren, zoals watervervuiling en hoge grondwateronttrekkingen.

Landbouw die afhankelijk is van regen is kwetsbaarder voor de klimaatverandering en irrigatie zal nodig zijn om die kwetsbaarheid te verminderen. Onderzoek naar regenafhankelijke landbouw in Sub-Sahara Afrika wees echter uit dat irrigatie niet de enige oplossing mag zijn. Irrigatie is immers ook droogtegevoelig. Het is dan ook aangewezen om enerzijds de productiviteit van regenafhankelijke landbouw te verhogen, en anderzijds gebruik te maken van droogteresistente gewassen.

Adaptatie


Adaptatie met betrekking tot waterbeheer is cruciaal in landelijk gebied, zowel op bekkenniveau als op huishoudelijk niveau. De mate waarin adaptatiemaatregelen wereldwijd worden doorgevoerd varieert sterk. Uit een studie over Europa, Azië en Afrika blijkt dat voor de Europese bekkens de meest geavanceerde adaptatiemaatregelen werden toegepast.

De focus voor adaptatie met betrekking tot water ligt op de beschikbaarheid ervan, maar veel landelijke gebieden in zowel ontwikkelde als ontwikkelingslanden zullen te maken krijgen met overstromingen van rivieren of overstromingen door een stijgende zeespiegel. De Deltawerken in Nederland zijn hiertoe een bekende beschermingsmaatregel. In de Mekong-delta lanceerde de regering het 'living with floods'-programma, waarmee het rijstboeren stimuleert om over te stappen op aquacultuur.

Voorts is het van groot belang dat early warning systems worden geïnstalleerd, om landelijke bevolkingsgroepen tijdig te waarschuwen voor verwachte overstromingen, stormen of droogte.

Bron: IPCC AR5, WGII: Rural Areas

Join For Water DOOR:

Deel dit artikel