IPCC, AR5, WGII - Samenvatting voor beleidsmakers



De meest recente bijdrage is die van WG II en hiervan is intussen ook een samenvatting voor beleidsmakers verschenen. Hieronder volgen de grote lijnen van dit rapport.



Gevolgen, kwetsbaarheid en adaptatie


De laatste decennia hebben veranderingen in het klimaat impact gehad op natuurlijke en menselijke systemen, op alle continenten en in alle oceanen. In veel regio's zorgen smeltende gletsjers en veranderingen in neerslag voor aantasting van waterbronnen op vlak van kwaliteit én kwantiteit. De klimaatverandering heeft vaker negatieve dan positieve effecten op oogsten en is slecht nieuws voor het levensonderhoud van – voornamelijk – mensen in armoede.

Adaptatiemaatregelen worden steeds vaker geïntegreerd in programma's van risico- en waterbeheer. Zowel in de publieke sector, de private sector als binnen gemeenschappen wordt kennis vergaard met betrekking tot adaptatie. Desondanks blijft het voor beslissingnemers moeilijk om accuraat te reageren op toekomstige klimaatrisico's. De wereld is immers continu in verandering en de effectiviteit van genomen adaptatiemaatregelen is niet altijd verzekerd op lange termijn.

climate-change

 

Toekomstige risico's


Er is sterk bewijs dat ons risico op dood, verwondingen, ziektes en verstoorde leefbaarheid te wachten staan. Een greep uit de bedreigingen: overstromingen, stormen en stijging van de zeespiegel (risico's voor laaggelegen kustzones, eilanden en steden); vernieling van infrastructuur (elektriciteit, watervoorziening, ziekenhuizen); extreme hitte; voedselonzekerheid; onvoldoende toegang tot irrigatie- en drinkwater in landelijke gebieden; verlies van biodiversiteit en ecosystemen.... Deze risico's zijn een nog grotere uitdaging voor de minst ontwikkelde landen en voor kwetsbare gemeenschappen. En doordat de mate van opwarming toeneemt, vergroot de waarschijnlijkheid van ernstige en onomkeerbare gevolgen.

Er is sterk bewijs dat de risico's met betrekking tot zoetwater toenemen, naarmate de concentraties broeikasgassen verhogen. Door de klimaatverandering zal in de 21e eeuw de hoeveelheid (hernieuwbaar) oppervlaktewater en water uit grondwaterbronnen significant verminderen in subtropische regio's. Tegen het einde van deze eeuw zullen droge regio's waarschijnlijk droger worden. Met meer zekerheid kan gesteld worden dat in de hoge breedtegraden (verder van de evenaar) de hoeveelheid zoetwater zal toenemen. De waterkwaliteit zal afnemen, zelfs na de conventionele behandeling/zuivering. Om de weerbaarheid tegen al deze gevolgen te verhogen, stelt het IPCC adaptieve maatregelen voor met betrekking tot waterbeheer, waaronder scenarioplanning, leergerichte benaderingen en 'low-regret' oplossingen (ingrepen die een voordeel opleveren - ook als er geen klimaatverandering zou zijn - en weinig kosten.)

Het IPCC vermoedt dat de klimaatverandering tijdens de 21e eeuw de economische groei zal vertragen. Armoedebestrijding wordt moeilijker en vooral in steden vergroot de kans om in armoede terecht te komen. Die kans vergroot ook in landen met een toenemende ongelijkheid tussen rijk en arm, zowel in ontwikkelde landen als in landen in ontwikkeling. Verzekeringsprogramma's, sociale beschermingsmaatregelen en risicomanagement van rampen kunnen de weerbaarheid van arme en gemarginaliseerde bevolkingsgroepen verbeteren.


Principes voor effectieve adaptatie


Het IPCC benadrukt dat er voor adaptatie geen 'one fits all'-formule is: de maatregelen zijn plaats- en contextspecifiek. Er is sterk vertrouwen dat de effectiviteit van adaptatiemaatregelen verbetert wanneer ze complementair en op verschillende niveaus worden ingepland, al zijn vooral lokale overheden en de privé-sector van groot belang om vooruitgang te boeken in adaptatie. Bij de inplanning wordt best ook rekening gehouden met verschillende belangen, omstandigheden en socio-culturele contexten. Lokale traditionele kennis en gebruiken worden niet consistent gebruikt in adaptatiemaatregelen, hoewel bewezen is dat ze de effectiviteit verhogen.

Het panel van onderzoekers vond sterk bewijs voor synergieën tussen mitigatie (verminderen van broeikasgassen) en adaptatie, vooral op het kruispunt van water, energie, landgebruik en biodiversiteit. Zo leiden hogere energie-efficiëntie en schone energie tot minder luchtverontreiniging (waardoor de impact op de klimaatverandering verkleint) en zorgen groensteden voor verminderde energie- en waterconsumptie. Ook bescherming van ecosystemen voor koolstofopslag en duurzame land- en bosbouw zijn voorbeelden van synergieën tussen mitigatie en adaptatie.

Bron: IPCC AR5, WGII: summary for policymakers

AR5-inleidingImpact van klimaatverandering op fysische, biologische en menselijke systemen.
Bron: Figuur SPM.2, IPCC AR5, WGII: summary for policymakers.


Join For Water DOOR:

Deel dit artikel