Lessen uit de Soedan-crisis

Na drie weken van heftige discussies binnen de meerderheid over de uitwijzingen naar Soedan zijn de rangen gesloten. Nu de politieke storm is gaan liggen is het belangrijk om de juiste lessen te trekken uit deze crisis zodat gelijkaardige mistoestanden zich in de toekomst niet herhalen.

Terugkeerbeleid

Elk asielbeleid houdt ook een terugkeerbeleid in. Als bescherming in Belgiƫ of een ander EU-land na een zorgvuldige asielprocedure niet nodig blijkt, moet ons land de terugkeer mogelijk maken. Daarbij moet in de eerste plaats worden ingezet op de (meer duurzame) vrijwillige terugkeer en is de gedwongen uitwijzing de uiterste maatregel. In het terugkeerbeleid dienen mensenrechten op elk moment een centrale plaats te krijgen. De laatste weken werd duidelijk dat de regering in de samenwerking met Soedan onvoorzichtig te werk ging en zo nodeloze risico's nam met het oog op de rechten van mensen op de vlucht. Gezien het dramatische mensenrechtenbilan van het regime in Soedan zijn de getuigenissen over foltering die door het Tahrir instituut naar buiten werden gebracht niet onwaarschijnlijk. De regering nam de juiste beslissing om deze getuigenissen ernstig te nemen en een grondig en onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de situatie van de mensen die werden teruggestuurd. Tot er meer duidelijkheid is werden alle uitwijzingen naar Soedan terecht opgeschort.

Toetsing foltering

Daarnaast moet onderzocht worden hoe de Belgische diensten te werk gingen bij het nagaan van het risico op foltering (volgens artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) voor de mensen die zouden worden teruggestuurd. Dit onderzoek is minstens even belangrijk. De toetsing van artikel 3 is een wettelijke verplichting, ook voor mensen die geen asielaanvraag in ons land hebben ingediend . Het is nog steeds onduidelijk hoe dit onderzoek in Belgiƫ gebeurt. Een "summiere" toetsing (zoals verwoord door de directeur van de Dienst Vreemdelingenzaken) is voor een land als Soedan ruim onvoldoende. Elk onderzoek moet grondig en individueel gebeuren. De regering kondigde aan om voor best practices te rade te gaan bij Europese partners. Een goede zaak, maar gezien de feiten ruim laat. Laat ons hopen dat de Soedan-crisis aanleiding geeft tot een grondige evaluatie van het terugkeerbeleid met de nodige bijsturingen zodat het onderzoek in de toekomst niet achteraf moet gebeuren, nadat er feiten aan het licht zijn gekomen.

Flor Didden
Beleidsmedewerker Migratie

Deel dit artikel