Nu of nooit voor publieke land-per-landrapportering voor multinationals

Publieke land-per-landrapportering verplicht multinationale ondernemingen om hun voornaamste cijfers per land publiek beschikbaar te maken. Dit is in het bijzonder belangrijk voor ontwikkelingslanden, die nog steeds de grootste impact ondervinden van fiscale ontwijkingspraktijken.

Is er nog hoop op witte rook in de lopende EU-onderhandelingen over de rapporteringsplicht voor multinationale bedrijven? Na vele vertragingen stond publieke land-per-landrapportering op 14 juni terug op de agenda.

Het dossier is een belangrijke maatregel in de aanpak van belastingontwijking maar zit al maanden geblokkeerd. Een doorbraak lijkt echter nog ver weg. De fundamentele vraag is of de verdeeldheid bij de Europese lidstaten nog opgelost geraakt.

België bevestigde eerder al voorstander te zijn van de maatregel. Voor het slagen of falen van de onderhandelingen zijn de ogen evenwel allemaal gericht op Duitsland, wiens positie nog niet duidelijk is.

Publieke rapportering tegen belastingontwijking

Sinds het uitbreken van schandalen zoals de Panama Papers heeft de EU een reeks maatregelen genomen om belastingontwijking tegen te gaan. Het dossier waarover nu onderhandeld wordt, de zogenaamde publieke land-per-landrapportering, is een andere belangrijke transparantiemaatregel in de strijd tegen belastingontwijking door multinationals.

Het verplicht multinationale ondernemingen om hun voornaamste cijfers (zoals winst, omzet, personeel, betaalde belastingen) per land publiek beschikbaar te maken.

Dit zal een efficiënte controle en correcte inning van belastingen vergemakkelijken. Eventuele gevallen van grootschalige winstverschuiving zullen sneller gedetecteerd worden. Dit is in het bijzonder belangrijk voor ontwikkelingslanden, die nog steeds de grootste impact ondervinden van fiscale ontwijkingspraktijken.

Wat ligt er op tafel?

De Europese Commissie en het Europees Parlement deden een voorstel voor publieke land-per-landrapportering voor bedrijven. Onder de lidstaten is er evenwel geen eensgezindheid over de rapporteringsplicht, met zowel sterke voor-als tegenstanders.

Daarbij ontstond ook discussie over de zogenaamde 'legale basis' van het dossier. De Europese Commissie behandelt het als een boekhoudkwestie, daar het gaat om een rapporteringsverplichting voor multinationale bedrijven. Dit wordt evenwel betwist door een aantal lidstaten, die argumenteren dat het een fiscale kwestie is, aangezien de rapportering ook betrekking heeft op de belastingheffing van bedrijven.

Dit verschil is niet onbelangrijk. Beslissingen in het domein van fiscaliteit vereisen unanimiteit onder de lidstaten, terwijl een gewone meerderheid volstaat voor boekhoudkundige beslissingen. Voor dit dossier is deze unanimiteit er niet. Gezien echter ook over de legale basis geen eensgezindheid is, en het veranderen ervan eveneens unanimiteit vereist, zit ook deze discussie muurvast.

Kortom, het parcours van de onderhandelingen is er een van talloze hindernissen.

Knopen doorhakken

Zolang er geen doorbraak is in de discussies tussen de lidstaten kunnen de onderhandelingen tussen de verschillende instellingen ( Europese Commissie, Europees Parlement en de Raad van Europese ministers en regeringsleiders) over wetgevingsvoorstellen, de zgn. 'trialogen' niet van start gaan. Hoe dichter bij de Europese verkiezingen (mei 2019), hoe onwaarschijnlijker de kans dat het dossier er doorkomt vooraleer de termijn van de huidige instellingen op zijn einde loopt.

Het is dus nu of nooit voor de EU, om deze cruciale maatregel voor transparantie van bedrijven op de rails te zetten.

Alle ogen zijn gericht op Duitsland, dat nog steeds geen duidelijke positie heeft. De kans is reëel dat verschillende lidstaten de Duitse positie zullen volgen. Met andere woorden, een ja of neen uit Duitse hoek, in het bijzonder over de vraag of het een fiscale of boekhoudkundige kwestie is, kan beslissend zijn voor het voortbestaan van het dossier.

Dat er volgens de eerste berichten op 14 juni weer geen doorbraak is gekomen, maakt de kans op slagen alweer een pak kleiner.

België mee aan boord

In zijn huidige vorm ligt de bevoegdheid voor het dossier rond publieke rapportering bij vice-eersteminister Kris Peeters. Deze laatste sprak zich eerder al positief uit voor publieke land-per-landrapportering, en bevestigde dat België de Europese maatregel zal ondersteunen.

11.11.11. hoopt dan ook dat België vasthoudt aan haar positie en ook andere lidstaten aan boord tracht te krijgen. Transparantie is cruciaal in de strijd tegen belastingontwijking. Het versterkt ook het vertrouwen in de economie, wat het investeringsklimaat positief beïnvloed.

Dit is dan ook een kans voor de EU en de lidstaten om te tonen dat ze daadwerkelijk de kaart trekken van meer transparantie, waar zowel burgers, overheden (ook in ontwikkelingslanden) en de economie de vruchten van zullen plukken. De tijd begint nu echt te dringen.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels