Op (h)eerlijke theevisite

Op (h)eerlijke theevisite

Smaken doet ie zeker, de thee die we proefden in de Sorwathe fabriek. Maar wat is die thee waard voor wie hem helpt produceren? Als vrijwilliger van 11.11.11 en Wereldsolidariteit vind ik dat een waardig leven grotendeels afhankelijk is van waardig werk. Werknemers hebben recht op een eerlijk loon, veilige en gezonde werkomstandigheden en vrijheid van vakbondswerk.

De vakbondswerking staat in Rwanda nog in zijn kinderschoenen. Hierdoor worden zwakkere werknemers vaak oneerlijk behandeld of regelrecht uitgebuit. Daarom investeert Wereldsolidariteit in syndicale en juridische vorming, begeleiding en juridische bijstand. Dit doen ze met de steun van 11.11.11.

Tijdens ons bezoek aan de Sorwathe fabriek spraken we zowel met de bedrijfsleiding als met de syndicale afgevaardigden van onder meer de pluksters, de inpakploeg en de technische dienst. Ze vertelden ons met trots dat zij in 2012 als allereerste in Rwanda een collectieve arbeidsovereenkomst konden afsluiten. Die geldt nu als een voorbeeld voor andere ondernemingen en sectoren in het land. De belangrijkste resultaten ervan waren een loonsverhoging van 4 tot 8%, de vastlegging van de 8-urendag en een gewaarborgd loon van drie maanden bij ziekte of zes maanden bij arbeidsongeval. Daarnaast krijgen de werknemers anderhalve dag vakantie per gewerkte maand en 12 weken betaald zwangerschapsverlof.

De fabriek gaf een nette en ordelijke indruk. De syndicale afgevaardigden bevestigden de grote aandacht voor veiligheid, gezondheid en hygiëne. Ook de lonen zijn hoger dan in andere fabrieken en sectoren. We schrokken echter toen we hoorden wat de arbeiders verdienen: de lonen in de fabriek variëren van 27 à 450 euro (exclusief de directie), terwijl theepluksters slechts 27 tot 36 euro per maand verdienen. Een studie berekende een leefbaar loon op minstens 145 euro per maand voor stedelingen en 100 euro op het platteland.

Het sociaal overleg heeft ook andere belangrijke resultaten. Ontslag wegens zwangerschap of andere willekeur is niet meer mogelijk. Bij aanwerving en promotie is bekwaamheid het criterium. Lonen van vrouwen en mannen zijn gelijk, maar wel afhankelijk van de functie, de ploeg en de anciënniteit. De motivatie van de werknemers is duidelijk verhoogd. De collectieve arbeidsovereenkomsten gelden als een win-winsituatie voor werknemers en werkgever.

Deze kennismaking met het vakbondswerk typeert volgens mij de aanpak van 11.11.11 en zijn leden. Zij geven kansen aan mensen om door samenwerking en vorming initiatieven te ontwikkelen, die zelf in handen te nemen en verder uit te bouwen. We ervaarden dat dit kan, ook al moeten we een belangrijke kanttekening maken: het autoritaire Rwandese regime heeft het duidelijk moeilijk met de vrije meningsuiting.

Jef Cattebeke 

Deel dit artikel