Syrië: tijd voor heropbouw?

In de aanloop naar een nieuwe Europese Syriëconferentie in Brussel in april 2018 roepen 11.11.11, Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen in een nieuw rapport de Europese Unie (EU) en de EU-lidstaten op tot een proactiever heropbouwbeleid voor Syrië. De EU moet het Europese Madadfonds hervormen en meer middelen ter beschikking stellen voor heropbouw. Tegelijk moeten concrete criteria worden opgesteld die verzekeren dat Europese hulp terechtkomt bij getroffen Syrische burgers en gemeenschappen en niet bij de politieke en economische inner circle van het regime.

Zeven jaar na de start van vreedzame protesten in Syrië en de daaropvolgende oorlog bediscussieert de internationale gemeenschap steeds openlijker de heropbouw van Syrië. Analisten spreken van een 'reconstruction gold rush' en stellen zich steeds openlijker de pertinente vraag: is heropbouw de volgende veldslag in het Syrische conflict?

Belangrijke vragen worden echter onvoldoende gesteld. Wat zijn de centrale elementen van de heropbouwstrategieën van de Syrische regering en van buitenlandse actoren? Wat zijn de centrale bedreigingen voor een duurzame heropbouwinspanning?

Maar vooral: op welke manier kan de EU een juiste balans vinden tussen hulp aan Syrische burgers en lokale gemeenschappen en de (onbedoelde) versterking van autoritaire en extremistische "conflict drivers", een fenomeen waarvoor ook de Wereldbank waarschuwt?

Reconstruction calling?

In een nieuw rapport, "Reconstruction Calling ? Towards a different EU role in rebuilding Syria", analyseren 11.11.11, Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen daarom het Syrische heropbouwvraagstuk. Ze baseren zich hierbij op 57 interviews met Syrische activisten en hulpverleners; Europese diplomaten; medewerkers van de VN, EU en de Wereldbank; en externe experts verbonden aan denktanks en universiteiten.Daarnaast worden officiële EU-posities en interne VN-documenten geanalyseerd.

Volgens het rapport heeft de Syrische regering drie centrale motieven voor de heropbouw: de consolidatie van politieke en economische macht bij een kleine kring aanhangers van het regime, de hertekening van het sociale en demografische landschap in Syrië, en het aantrekken van externe financiering vanuit bevriende (niet-Westerse) landen.

Daarnaast identificeert het rapport een aantal belangrijke obstakels voor een duurzame heropbouw. Enerzijds wordt ingegaan op het risico dat Europese middelen gemanipuleerd worden en het slachtoffer worden van wijdverspreide corruptie. In plaats van de getroffen bevolking te helpen, dreigt ongeconditioneerde heropbouwsteun zo het conflict verder te voeden.

Aandacht wordt ook besteed aan de aanwezigheid van extremistische groepen en de toenemende invloed van pro-regime milities, het gebrek aan een inclusieve en participatieve heropbouwstrategie, en een exclusieve focus op heropbouw van fysieke infrastructuur die geen aandacht besteedt aan het herstel van het Syrische sociale weefsel. Zonder zo'n sociale heropbouwstrategie worden de grondoorzaken van het Syrische conflict onaangeroerd gelaten.

Syriëconferentie Brussel

Op 24 en 25 april 2018 vindt in Brussel opnieuw een grote Syriëconferentie plaats. De EU en EU-lidstaten als België kunnen deze gelegenheid aangrijpen om zich te buigen over deze vragen en om de Europese positie inzake heropbouw bij te stellen.

11.11.11, Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen formuleren daarom een aantal aanbevelingen aan de EU en EU-lidstaten, waaronder:

  • De uitbreiding van de scope van het Europees Trustfonds voor Syrië (EU Madad Fonds) naar activiteiten binnen Syrië, in plaats van de huidige exclusieve focus op de buurlanden van Syrië. 11.11.11 ontwikkelde hiertoe ook een reeks van criteria die moeten verzekeren dat Europese hulp daadwerkelijk terechtkomt bij Syrische burgers en gemeenschappen.
  • Het vrijmaken van middelen voor het in kaart brengen van de heropbouw-noden van gewone Syriërs.
  • Het actief betrekken bij heropbouwdiscussies van Syrische vluchtelingen, en hier ook concrete middelen voor vrijmaken.
  • Meer steun voor de Syrische civiele maatschappij, in navolging van de engagementen hiertoe in de Europese Syriëstrategie van april 2017. Dergelijke organisaties hebben een cruciale rol te spelen in zowel de fysieke als de sociale heropbouw van Syrië.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels