Verbeteren van de sanitaire situatie in ontwikkelingslanden moet nog meer aandacht krijgen

img_8428
Toegang tot drinkbaar water en sanitaire infrastructuur spelen een belangrijke rol in de menselijke en economische ontwikkeling. Een groter politiek engagement op dit terrein is daarom nodig.
Dat is één van de aanbevelingen uit het ‘UN-Water Global Annual Assessment of Sanitation and Water’-rapport.

Dit rapport wordt jaarlijks gepubliceerd door de Verenigde Naties en de Wereldgezondheidsorganisatie en bevat gedetailleerde analyses van de behaalde resultaten op het gebied van drinkwater en sanitatie (WASH) in ontwikkelingslanden. Omwille van het grote aantal data en analyses is het een uitstekende bron voor beleidsmakers en andere politieke instanties.

Het verbeteren van de toegang tot sanitatie en drinkwater is belangrijk voor de ontwikkeling van individuele landen en heeft een direct effect op de gezondheid en de economie. Uit recente rapporten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), weten we dat de impact van diarree op kinderen groter is dan de impact van HIV/aids, tuberculose en malaria samen; we weten ook dat als we de toegang tot drinkwater en sanitatie verbeteren, we een daling van 90% zouden kunnen bewerkstelligen van het aantal ziektegevallen door diarree.

Men verwacht dat een verbetering van sanitatie- en drinkwatervoorzieningen een daling van het sterftecijfer bij kinderen met 2,2 miljoen zou betekenen, een enorme besparing voor de gezondheidszorg en een belangrijke winst voor de economie. De economische winst door de investering in drinkwater en sanitatie wordt door de Wereldbank geschat op bijna 2% van het bruto binnenlands product (BBP) maar kan in de specifieke context van een land soms meer dan 7% bereiken.

Hoe dan ook, de huidige situatie – zoals beschreven in het recent gepubliceerde rapport van de WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme for Water Supply and Sanitation (JMP) – met 2,6 miljard mensen die niet over verbeterde sanitatie beschikken en bijna 900 miljoen mensen die geen toegang hebben tot een verbeterde bron van drinkwater, is eenvoudigweg onaanvaardbaar.

Lage prioriteit

Ondanks de duidelijke voordelen voor de menselijke ontwikkeling, schrijven veel landen onvoldoende middelen uit voor het behalen van de millenniumdoelstelling (MDG) voor sanitatie en drinkwater. Als we de sector vergelijken met andere sectoren, in het bijzonder de twee andere sociale sectoren: onderwijs en gezondheidszorg, is het duidelijk dat sanitatie en drinkwater laag op het prioriteitenlijstje staan van zowel de officiële ontwikkelingssamenwerking (ODA) als van de nationale overheden. De totale hulp voor alles op het gebied van water - zoals gemeten door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) - viel tussen 1997 en 2008 terug van 8% naar 5% van de totale ODA. Gedurende dezelfde periode steeg de ODA rond gezondheid van 7% naar 12% van de totale ODA, terwijl onderwijs rond 7% bleef schommelen.

Verder zijn de binnenlandse en buitenlandse middelen voor sanitatie en drinkwater niet noodzakelijk gericht op de hoogste noden (i.e. bij de armste en minst bedeelde bevolking). Minder dan de helft van de hulpbronnen van externe hulporganisaties voor water en sanitatie gaat naar lage-inkomenslanden, en slechts een klein deel van deze fondsen dient voor basisvoorzieningen, waar de impact nochtans het grootst zou zijn voor het behalen van de millenniumdoelstelling.

Hoewel bijna alle onderzochte landen een duidelijk beleid hebben rond drinkwater in stedelijk en landelijk gebied, is dit niet altijd het geval voor sanitatie. Een krachtig beleid, ontwikkeld en onderschreven door goed werkende instituten, is belangrijk voor een optimale dienstverlening. Het vastleggen van duidelijke taken en verantwoordelijkheden voor de verschillende instituten betrokken bij sanitatie en drinkwater is eveneens nodig om vooruitgang te kunnen maken. Ondanks de verscherping in vele landen van de plannen om de millenniumdoelstelling rond sanitatie en drinkwater te behalen, laat de uitvoering op zich wachten. Willen we enige kans hebben om de millenniumdoelstelling in elke regio en wereldwijd te behalen, moeten er grotere inspanningen geleverd worden om de plannen sneller in praktijk te brengen.

Onderlinge afstemming

Hoewel gedetailleerde informatie over budgetten en uitgaven niet altijd beschikbaar is, blijkt toch dat sommige landen niet in staat zijn de huidige hulpstroom voor sanitatie en/of drinkwater te verwerken. Hier moeten de donoren rekening mee houden. Beperkte capaciteit van het personeel is een ander aspect waar zowel externe organisaties als de ontwikkelingslanden zelf rekening mee moeten houden, daar de vereiste verbeteringen vaak veel tijd vragen.

Donoren doen meer inspanningen op het gebied van onderlinge coördinatie; dit is belangrijk gezien het groot aantal donoren dat in een zelfde land actief kan zijn. Ontwikkelingslanden zelf moeten deze multipele input op een coherente manier trachten te vertalen in planning, budgetbeheer, uitvoering en opvolging.
Als antwoord op het groot aantal initiatieven en partnerschappen, en de complexiteit die daaruit volgt, is er een nieuw initiatief ontwikkeld: Sanitation and Water for All: A Global Framework for Action (sanitatie en water voor iedereen: een wereldwijd actiekader). Dit initiatief concentreert zich op de versterking van de internationale samenwerking en stimuleert een sterker politiek engagement voor water en sanitatie.

Aanbevelingen uit het rapport:

- Ontwikkelingslanden en externe hulporganisaties zouden een groter politiek engagement moeten vertonen met betrekking tot sanitatie en drinkwater, gezien de centrale plaats die deze innemen in menselijke en economische ontwikkeling.
- Externe hulporganisaties en ontwikkelingslanden zouden moeten nadenken hoe ze hun middelen beter kunnen aanwenden voor het behalen van de millenniumdoelstelling rond sanitatie en drinkwater.
- Alle betrokkenen moeten samenwerken om de ontwikkeling en uitvoering van nationale plannen rond sanitatie en drinkwater te ondersteunen, elk met zijn specifieke competenties en middelen en afgestemd op de nationale systemen.

Bron: http://www.who.int/water_sanitation_health/publications/9789241599351/en/index.html
Voor het volledige Rapport: zie
www.who.int/water_sanitation_health/glaas

Deel dit artikel