Waar een 'markt' is, is een weg?

sarah 250x200De 19e VN-Klimaatconferentie in Warschau, in Polen gaat haar laatste dagen in. Naast politici hebben ook heel wat ngo's er verzameld. Vanuit Warschau blogt Sarah Lamote, beleidsmedewerker klimaat bij 11.11.11, over de klimaattop. In haar blog schrijft ze over de rol die gastland Polen in de internationale onderhandelingen speelt.






Dat de klimaatonderhandelingen meer en meer in het teken staan van de verzuchtingen van grote bedrijven, marktmechanismen en private spelers, is een proces dat al een tijdje gaande is. Toch bereikt de relatie tussen de klimaatonderhandelingen en 'big business' een nieuw hoogtepunt op de klimaatconferentie in Warschau (COP 19).

Meer dan ooit is het overduidelijk: de rol van de markt en de private spelers wordt omarmd, aangemoedigd en bejubeld. Dat is vooral te 'danken' aan gastland Polen, dat vlijtig bezig is de hele klimaatonderhandelingen op te hangen aan 'de markt'.
 


Multinationals en Polen: partners in (climate) crime


De Poolse minister van Leefmilieu, Marcin Korolec, zette alvast de toon. Net voor de start van de VN-

eco-voetafdruk

klimaatonderhandelingen organiseerde hij een 'driedaagse' ontmoeting tussen ministers, onderhandelaars, afgevaardigden van verschillende multinationals en bedrijfslobby's.

De grootste steenkoolproduct van Polen, PGE, en vele andere tekenden present. Het middenveld werd bedankt voor de moeite en mocht thuisblijven. Zonder greintje ironie werd deze klimaattop door Polen aangekondigd als 'het belangrijkste event voor de steenkoolindustrie'.

Daarnaast liet Polen deze 19de klimaattop zo goed als volledig sponseren door elf grote internationale steekkool-, staal- en mijnbedrijven. Zo nam Arcelor Mittal de conferentieruimte voor haar rekening.
Gratis en voor niets. Vreemd, ironisch en problematisch. Het zijn immers net deze fossiele energiegiganten die veel te verliezen hebben bij een lage koolstofeconomie op basis van hernieuwbare energiebronnen. Maar er is meer, want Polen ziet het groots. Speculanten van over de hele wereld, spits de oren want Polen ziet een nieuw gat in de markt: een nieuwe mondiale koolstofmarkt.


Een internationale emissiemarkt


Hoewel het systeem van emissiehandel in realiteit ongelofelijk complex is, zijn de grote lijnen van het principe eigenlijk eenvoudig. Landen en bedrijven krijgen een bepaald aantal emissierechten, waarbij één emissierecht gelijkstaat aan de uitstoot van één ton CO2. Deze hoeveelheid rechten mag niet overschreden worden. Er mag dus niet méér uitgestoten worden dan er rechten zijn.

Landen en bedrijven kunnen dit doen door (1) zelf hun uitstoot te verminderen, door (2) emissierechten te kopen van landen en bedrijven die er over hebben en door (3) de eigen uitstoot te compenseren door projecten op te zetten in voormalige Oostbloklanden of in ontwikkelingslanden.

Doorheen de jaren schoten verschillende koolstofmarkten als paddenstoelen uit de grond: in Japan, China, Zuid-Korea, California, EU ... Verschillende landen, met gastland Polen op kop, dromen van een mondiale koolstofmarkt die meerdere koolstofmarkten samenbrengt. Hoewel er zo goed als geen duidelijkheid bestaat over hoe zo'n koolstofmarkt er zou kunnen uitzien, vinden Polen en co dat er zo snel mogelijk een proeffase van deze markt van start moet gaan.


Déjà-vu


Het is duidelijk dat het Pools voorstel met het principe van emissieruimte speelt én een uitholling is van een nieuw mondiaal klimaatakkoord in 2020.

Bovendien is het déjà-vu gevoel van de financiële markt/crisis groot: de creatie van nieuwe markten zonder te leren uit het verleden, de zoektocht naar nieuwe derivaten, ingewikkelde constructies waar de gewone mens niets van begrijpt, speculatie, financiële spitstechnologie en ga zo maar door.

Misschien één groot verschil met de financiële en economische markten: dit systeem zal niet alleen ten koste gaan van de bevolking in Noord en Zuid, maar bovendien ook van het klimaat.

Meer dan ooit is duidelijk dat een antwoord op de klimaatverandering tegelijk een antwoord op enkele fundamentele maatschappelijke vragen impliceert: Hoe organiseren we globaal publieke goederen zoals water, bossen en lucht? Wie neemt welke verantwoordelijkheden op? Maar ook: langs welke kant slaat de slinger door: staat of markt?

Let wel, u hoort ons niet zeggen dat bedrijven geen rol te spelen hebben in de klimaatonderhandelingen. Integendeel. Een antwoord op de klimaatproblematiek impliceert immers een energietransitie. We hebben nood aan groene en innovatieve bedrijven, groene jobs en nieuwe technologieën. Maar het is duidelijk dat op de manier waarop gastland Polen de 'markt' en de 'business' betrekt, het niet zal lukken. Het lijkt erop dat in Warschau alweer zal geluisterd naar CO2-intensieve bedrijven en ni
et naar mensen.



Sarah Lamote, beleidsmedewerker klimaat bij 11.11.11
 


Meer info:





11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel