Water voor een duurzame wereld

Duurzame ontwikkeling is een kernbegrip geworden in de filosofie van de VN om toekomstige problemen betreffende de eindige grondstoffen het hoofd te bieden.

Naar aanleiding van Wereldwaterdag (22 maart 2015) presenteerde de VN het World Water Development Report, met als titel 'Water for a sustainable world'.

Wanneer de verdere ontwikkeling niet op een duurzame manier verloopt zal zowel de kwaliteit als de kwantiteit van water achteruitgaan, met nefaste gevolgen voor de sociale en economische vooruitgang.

De wereldwijde vraag naar water blijft toenemen, voornamelijk door bevolkingsgroei, verstedelijking en het huidige energie- en voedselbeleid. Er wordt voorspeld dat deze vraag tegen 2050 met 55% toeneemt. In een business-as-usual scenario zal onze planeet over 15 jaar 40% water tekort komen.

Steeds meer druk op de hoeveelheid beschikbaar water

WWDR2015De verdeling van water wordt dan ook een kritiek punt en conflicten zullen de kop opsteken.

De ontwikkeling van belangrijke sectoren zoals de voedsel- en de energiesector, zal in het gedrang komen.

Tegen 2050 zal de landbouwsector 60% meer voedsel moeten produceren, waarvan 100% meer in ontwikkelingslanden.

En door de bevolkingsgroei zal 70% meer energie nodig zijn en er wordt voornamelijk naar waterkracht gekeken voor de productie hiervan.

Toegang tot voldoende water voor huishoudelijk gebruik is essentieel voor een goede gezondheid en voor sociale waardigheid, maar is ook de sleutel om zelfstandig een basisinkomen te verdienen.

Investeringen in een betere infrastructuur voor waterbeheer kunnen voor miljoenen mensen een ingrijpende verbetering van hun levensomstandigheden betekenen.

Het aantal mensen zonder water hangt sterk samen met de stedelijke groei: in ontwikkelingslanden impliceert dit vooral een uitbreiding van de sloppenwijken.

Tegen 2020 zouden ongeveer 900 miljoen mensen in sloppenwijken wonen. Deze wijken zijn zodanig erbarmelijk en dichtbebouwd, dat een infrastructuur voor watervoorziening zeer moeilijk aan te leggen is.

Economische waarde

Water is een belangrijk element in de productie van voedsel, energie en goederen. Om investeringen mogelijk te maken en te stimuleren is het cruciaal om op betrouwbare en voorspelbare wijze water te kunnen leveren waar de gebruiker het nodig heeft. Implementatie van de best beschikbare technologieën en beheerstrategieën kunnen merkbaar de watervoorziening, productiviteit en efficiëntie verbeteren.

Hier ligt ook een van de sleutels tot het verzoenen van de tegengestelde belangen van enerzijds een steeds meer stijgende vraag naar water, en anderzijds het in stand houden van de ecologische integriteit van de watercyclus.

De meeste huidige economische modellen nemen de diensten geleverd door ecosystemen niet mee in rekening. Ecosystemen worden dus niet naar waarde geschat en komen bijgevolg onder druk te staan. Vooral moerasgebieden moeten het bekopen en verdwijnen. Managers en beleidsmakers moeten dringend overtuigd worden van de waarde van ecosysteemdiensten.

Regionale verschillen

In het rapport worden ook regionale perspectieven geschetst. In onze contreien, Europa en Noord-Amerika komt het er vooral op aan om de vervuiling terug te dringen en ons consumptiegedrag aan te passen.

In Azië ligt de nadruk dan weer vooral op toegang tot veilig water en sanitaire voorzieningen, op een verhoogde weerbaarheid tegen watergerelateerde natuurrampen en op beter grondwaterbeheer.

De Arabische wereld kampt met grote waterschaarste. Hier is het belangrijk om de overexploitatie van grond- en oppervlaktewater terug te dringen. Technieken als de ontzouting van zeewater en waterhergebruik kunnen hier sterk bij helpen.

Voor Latijns-Amerika is het vooral zaak een institutioneel netwerk te creëren dat water beter en duurzaam beheert, om zo socio-economische welvaart te stimuleren en armoede te bestrijden.

En Afrika heeft dringend nood aan een inhaalbeweging op verschillende aspecten. Vandaag is slechts 5% van de landbouwgrond geïrrigeerd en maar 10% van het waterkrachtpotentieel voor energiewinning reeds benut. Afrika moet zijn plaats vinden in de globale economie zonder de fouten te maken die andere gebieden in hun ontwikkeling wél maakten.

Enkele facts & figures

  • Er is voldoende water om aan de behoeften van de wereld te voldoen, maar dan moeten gebruik en beheer van water dringend veranderen

  • 50% van de wereldbevolking is afhankelijk van grondwater voor zijn drinkwatervoorziening en 43% van al het irrigatiewater is grondwater. Momenteel wordt 20% van de grondwaterbronnen overgeëxploiteerd

  • Sociale gelijkwaardigheid wordt binnen het framewerk van Integraal Waterbeheer vaak gezien als minder prioritair bij beslissingen over diverse wateraspecten. Wie lager op de sociale ladder staat, heeft een hogere kans te worden uitgesloten van de toegang tot water

  • Investeringen in infrastructuur om het risico te verkleinen op waterschaarste en watergerelateerde rampen, zorgen ervoor dat de ontwikkeling van een land verduurzamen

  • In de laatste 20 jaar kregen 2,3 miljard mensen toegang tot een verbeterde drinkwaterbron en 1,9 miljard tot een adequate sanitaire voorzieningen

  • Naar schatting 1,8 miljard mensen drinken fecaal verontreinigd water

  • Afvalwaterbeheer lijkt nog verre toekomst. 90% van het afvalwater in steden in ontwikkelingslanden wordt ongezuiverd weer in rivieren meren of oceanen geloosd

  • Dezelfde mensen die geen toegang tot drinkwater en sanitaire voorzieningen hebben, hebben ook geen toegang tot elektriciteit

  • Tegen 2050 zal er 400% meer nodig zijn voor industriële doeleinden, vergeleken met het jaar 2000

Deze laatste editie van het World Water Development Report toont duidelijk aan dat water belangrijk is voor zowat elk aspect van duurzame ontwikkeling en het geeft dan ook mee dat een SDG (Sustainable Development Goal) die focust op water van belang is voor armoedebestrijding, gezondheid, onderwijs, voedsel- en energieproductie en milieu.

Deel dit artikel