Europees Parlement vraagt dringend actie tegen belastingontwijking in ontwikkelingslanden

africa zakwegdragen

Eén bepaalde belastingtruc van multinationals met hoofdkwartier in één van de 7 machtigste economieën ter wereld kost Afrika elk jaar 6 miljard dollar aan belastinginkomsten, voldoende om de gezondheidszorg in de landen die getroffen zijn door ebola – Sierra Leone, Liberia, Guinee en risicoland Guinee Bissau – op peil te brengen. Dat besluit Oxfam op basis van gegevens van de Economische VN commissie voor Afrika.

Die verloren inkomsten zijn het gevolg van 'trade mispricing' of het kunstmatig hoog of laag houden van de prijzen van producten die geëxporteerd worden naar dochterbedrijven in het buitenland.

'Trade mispricing' is slechts één van de manieren die multinationale bedrijven inzetten om minder belasting te betalen.Volgens UNCTAD lopen alle ontwikkelingslanden bij elkaar elk jaar circa 100 miljard dollar mis door belastingtrucs en het gebruik van belastingparadijzen.

Ook in Europa is belastingontwijking en –ontduiking een groot probleem. Hier wordt het verlies jaarlijks geschat op 1000 miljard euro, wat overeenkomt met het BNP van Spanje.

Dringende actie nodig

Sinds de Luxleaks en Swissleaks affaires, waarbij duidelijk werd op welke manier multinationals in slagen hun belastingfactuur in de Europese lidstaten tot een minimum te herleiden, woedt in Europa een pittig debat over de aanpak van fraude en agressieve fiscale planning.

Deze week zette ook het Europees Parlement een belangrijke stap. Het comité voor ontwikkelingssamenwerking van het Parlement keurde unaniem een rapport goed waarin het oproept voor dringende en verregaande actie om belastingontwijking in ontwikkelingslanden aan te pakken.

Het rapport bevat ook de ontwerptekst voor een resolutie waarin het Parlement de Commissie en de lidstaten oproept concrete maatregelen te nemen. Opvallend is dat die maatregelen sterk in de lijn liggen met de voorstellen die ngo’s de laatste jaren sterk hebben bepleit.

Zo vraagt de commissie werk te maken van publiek toegankelijke registers van ‘ultieme begunstigden’ van allerlei juridische constructies, verplichte rapportering over financiële gegevens per land waar multinationals actief zijn, ernstige analyse van de impact van fiscaal beleid op ontwikkelingslanden op niveau van de lidstaten en een evaluatie van de impact van bilaterale belastingverdragen.

Ontwikkelingslanden onvoldoende betrokken

In het rapport roepen de parlementsleden ook op tot een Europees actieplan voor de strijd tegen belastingontwijking en –ontduiking in ontwikkelingslanden. Daarin moet ook een antwoord worden gevonden op ‘ondervertegenwoordiging van ontwikkelingslanden in bestaande structuren en procedures van internationale belastingsamenwerking’.

Het rapport stelt onomwonden dat ontwikkelingslanden niet op gelijke voet kunnen deelnemen binnen de lopende processen binnen de OESO. Dat heeft implicaties op belangrijke initiatieven zoals BEPS-actieplan (Base Erosion and Profit Shifting). Dat is volgens de commissie te zeer gefocust op de belangen van rijke landen en negeert de concrete problemen van ontwikkelingslanden.

Kansen grijpen

Het rapport van het ontwikkelingscomité van het Europees Parlement komt perfect op tijd. Volgende week moet het voltallige Parlement zich in Straatsburg uitspreken over de zgn. ‘Shareholders’ Rights Directive’ (Richtlijn voor rechten van aandeelhouders). In het voorstel dat vandaag op tafel ligt wordt de rapportering van financiële gegevens per land verplicht gemaakt voor grote bedrijven.

11.11.11 roept parlementsleden dan ook op voor deze bepaling te stemmen. Dergelijke rapportering zorgt voor een echte transparantie – en cruciale stap in de strijd tegen fraude en agressieve fiscale planning – en verhoogt de competitiviteit van onze ondernemingen. Investeringsbeslissingen zullen immers veel meer op rationele basis gebeuren wat de duurzame, goed geleide ondernemingen bevoordeelt.

Jan Van de Poel

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels