Indonesië: burgers vs overheid en mijnbouw

'House on the move' De mijnbouw veroorzaakt heel wat grondverzakkingen

Na een gerechtelijke uitspraak in juli 2014 moest de Indonesische overheid in de regio Samarinda, alle vergunningen voor mijnbouw herzien en de illegaal opererende mijnen onmiddellijk sluiten. Burgers hadden de overheid voor de rechtbank gedaagd omdat ze vonden dat die hun leefomgeving onvoldoende beschermt. De rechter gaf hen gelijk.

De uitspraak was een belangrijke primeur voor Indonesië en werd dan ook uitbundig gevierd, maar de overheid ging in beroep. De nieuwe hoorzittingen zijn ondertussen gestart. 11.11.11 steunt de burgers bij hun verdere verdediging. 

11.11.11-partner Jatam voert al 10 jaar actie tegen de ongebreidelde steenkoolwinning in Samarinda, op Oost-Kalimantan. Nu de lokale bevolking alsmaar meer overlast van de mijnbouw ondervindt, groeit de steun voor hun acties en het protest tegen de steenkoolontginning.

In 2013 schreven 19 burgers geschiedenis met hun klacht tegen de overheid. Eén van hun belangrijkste argumenten is dat de overheid faalt omdat ze mijnbedrijven op 71% van het grondgebied van Samarinda steenkool laat ontginnen, met zware gevolgen voor het milieu en het klimaat.

Volgens Deddy Hadriyanto, voorzitter van het Center for Climate Change van de lokale Mulawarman University, blijft er door de landconversie van bos  naar mijnbouwgebied slechts 0,9% bos over. Nochtans schrijft de lokale wetgeving voor dat 30% van de openbare ruimte groen moet blijven om de levenskwaliteit en de waterwingebieden die overstromingen voorkomen te beschermen. Bovendien produceren landconversie en steenkoolverbranding broeikasgassen die in grote mate bijdragen tot de klimaatverandering.

Gul met vergunningen

De steenkoolwinning in de provincie nam de laatste 10 jaar een enorme vlucht. Tussen 2003 en 2009 was de overheid bijzonder gul met vergunningen. Daardoor opereren er nu heel wat niet geregistreerde bedrijven die dus ook geen belastingen betalen.

Dat kwam aan het licht toen 11.11.11-partner Indonesian Corruption Watch enkele van de honderden bedrijven die actief zijn in de regio doorlichtte. Daarop voerde de KPK, de anti-corruptiecommissie een grootschalig onderzoek uit. Daaruit bleek dat meer dan een kwart van de bedrijven illegaal opereert. Een extra argument om de nalatigheid van de overheid in de verf te zetten.

Jatam verzamelde in de loop der jaren heel wat materiaal dat werd gebruikt als bewijslast tijdens de rechtszaak: de vele overstromingen, de sterke toename van longaandoeningen, de verwoeste landbouwgrond en dalende lokale voedselproductie, de terugkeer van malaria, kinderen die verdronken in de verlaten mijnputten.

Zo raakte het water van de visvijvers in het district Makroman vervuild waardoor de boeren niet langer vis kunnen kweken, en de aanvoer van irrigatiewater voor de rijstakkers werd onregelmatig, zodat oogsten mislukten. Een huis stortte in nadat de grond rondom afgegraven werd. Bewijs in overvloed dat de lokale bevolking niet beter wordt van de steenkoolontginning.

indonesia Actie Batang

Eisen

De 19 burgers van Samarinda krijgen brede steun voor hun zaak.  Ze zijn niet op zoek naar financiële compensaties, maar willen  dat de lokale en nationale regeringen een duurzaam beleid voeren dat de bewoners en het milieu ten gunste komt en dat ook rekening houdt met de effecten op lange termijn, zoals de klimaatverandering.

Concreet betekent dit dat alle mijnbouwvergunningen moeten beantwoorden aan de criteria van transparantie. De bedrijven moeten de grond en de omgeving van de verlaten mijnen saneren, om te vermijden dat kinderen kunnen verdrinken in achtergelaten putten. Alle mijnactiviteit in bos en waterwingebied moet verboden worden en de schade die veroorzaakt werd door de ontginning en de overstromingen moet worden hersteld.

Deel 2

De burgers hadden alle mogelijke instanties gedagvaard. Hun 15 aanklachten raakten de bevoegdheid van het bestuur van Samarinda, het ministerie van Energie en Mineralen, het provinciale bestuur van Oost-Kalimantan, het ministerie van Milieu en het districtsparlement.

Na 13 hoorzittingen kwam de rechtbank van Samarinda in juli 2014 met haar vonnis. Hierbij werden de overheden effectief veroordeeld voor nalatigheid, en werden ze aangemaand om alle vergunningen voor mijnbouw te herzien. Deze overwinning werd uitbundig gevierd, maar wat niemand verwachtte gebeurde toch: de overheden gingen in beroep.

Dat betekent dat het ganse proces moet overgedaan worden door een hogere rechtbank. De burgers versterken nu hun zaak en zijn ervan overtuigd dat de rechter in beroep het vonnis zal bekrachtigen.

Kris Vanslambrouck
Inhoudelijk medewerker partnerwerking Azië

Een nieuw rechtsgeding kost veel geld. Steun deze belangrijke rechtszaak vandaag nog, doe een gift.

Omwille van verwerkingskosten, is het toegestane minimumbedrag € 10

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels