Privatisering drinkwater in Jakarta teruggeschroefd

Betoging voor recht op water. Privatisering van water eindelijk teruggeschroefd 

Eind maart annuleerde de rechter in de Indonesische hoofdstad Jakarta de waterconcessies die werden verleend  aan Suez en Thames Water. Daarmee erkende een rechtbank officieel het falen van de privatisering.

Een overwinning voor verschillende actiegroepen die er jarenlang tegen vochten.

De privatisering van het drinkwater in Jakarta dateert al van 1998. Sindsdien is er voortdurend actie tegen gevoerd. Ook 11.11.11 voerde in 2002 en 2003 samen met partners uit o.a. Indonesië nog campagne tegen het privatiseren van drinkwater.

Toenmalig dictator Soeharto had een nieuwe waterwet uitgevaardigd die sterk geënt was op het recept van de Wereldbank: de overheid laat de watervoorziening het best over aan privébedrijven, want die werken sneller, zijn efficiënter en goedkoper.

Deze wet leidde o.a. tot de privatisering van het openbare waterbedrijf in Jakarta.  Daarbij waren 2 buitenlandse bedrijven betrokken, Suez en Thames Water. Het feit dat de toewijzing niet gebeurde via een openbare aanbesteding en dat ook nog geen Toezichtscommissie was aangesteld, maakte deze transactie van in het begin verdacht.

Recht op water

Onze toenmalige partner INFID besloot de zaak uit te pluizen, en richtte daarvoor een Waterwerkgroep op. 11.11.11 steunde dit initiatief van meet af aan.

Herhaaldelijk berichtte de groep over diverse mistoestanden: prijsverhogingen, kwaliteitsnormen die niet werden gehaald, beloofde investeringen  die niet werden doorgevoerd, personeel dat werd afgedankt terwijl buitenlandse ‘experts’ torenhoge salarissen opstreken, enz. Om het protest kracht bij te zetten zette de werkgroep acties op touw samen met de consumenten en de vakbond van het overheidspersoneel.

Uiteindelijk kreeg de toenmalige gouverneur van Jakarta oren naar de grieven van de consumenten. In 2006 weigerde hij een nieuwe aanvraag tot prijsverhoging. Daarop besloten beide buitenlandse concessiehouders hun aandelen grotendeels te verkopen.

In 2011 kreeg de Waterwerkgroep, ondertussen verpopt tot Kruha, een volwaardige ngo, politieke steun in de Districtsraad van Jakarta om de concessie opnieuw te onderhandelen.

Al die tijd bleef Kruha ook hameren op het stopzetten van de concessie om de watervoorziening terug openbaar te maken. Kruha organiseerde mee een succesvolle petitie  en in 2013 leidde de brede actiegroep “Coalition of Jakarta Residents Opposing Water Privatization”, een rechtszaak in. Zo wilde de groep verhinderen dat  een privébedrijf nog langer de controle zou hebben over een publiek goed als water.

In de partnerschappen tussen publieke en private-bedrijven, investeert de overheid veel geld, maar gaan de private partners met de winst lopen.

In zijn bewijsvoering haalde de actiegroep het falen  van de waterbedrijven aan om het recht op water te garanderen aan de inwoners, en dat ondanks de financiële steun van de overheid.  In de partnerschappen tussen publieke en privé-bedrijven, investeert de overheid veel geld, maar het zijn de private partners die met de winst gaan lopen.

Onwettelijk

Op 24 maart 2015 oordeelde de rechtbank in Jakarta dat de waterconcessie onwettelijk was. Dat betekent dat de lokale overheid terug de controle over de waterdistributie in handen moet krijgen. De 2 bedrijven hebben al aangekondigd dat ze in beroep zullen gaan. Volgens de gouverneur van Jakarta, Ahok, worden alle opties nu verder onderzocht. “Jakarta wil inderdaad de controle verwerven, maar de bedrijven weigerden tot nu toe aandelen te verkopen.”

Kruha-coördinator Reza juicht de beslissing van de rechter toe: “Dit is een belangrijke overwinning voor de inwoners van Jakarta, en voor heel Indonesië. Het falen van de privatisering is nu officieel erkend door een rechtbank, die onomwonden aanbeveelt om de watervoorziening opnieuw te nationaliseren. We kijken nu uit naar de concrete stappen van de gouverneur.”  

Het standpunt van 11.11.11 is duidelijk: we eisen een goede openbare dienstverlening, die iedereen het recht geeft op o.m. gezondheidszorg, elektriciteit en drinkbaar water. Talloze voorbeelden van privatisering tonen aan dat er geen garantie is dat de kwaliteit van de dienstverlening verbetert of dat de prijzen betaalbaar blijven, integendeel.

11.11.11-Azië-medewerker Kris Vanslambrouck: “ Dit is een mooi bewijs van ‘de aanhouder wint’. Lobbywerk verreist een lange adem en je kunt vooraf moeilijk inschatten hoe een dossier evolueert. Maar het is belangrijk om net die groepen te steunen die nauw samenwerken met volksbewegingen en toch ook de expertise in huis hebben om concrete dossiers aan te pakken, en tot een goed einde te brengen.”

Iedereen heeft recht op drinkbaar water. Wilt u mee investeren in een leefbare stuatie? Stort uw bijdrage vandaag nog.

Omwille van verwerkingskosten, is het toegestane minimumbedrag € 10

Deel dit artikel