Transparantie van ondernemingen: 'het kan beter'


Europees voorstel over ondernemingsverslagen is niet krachtig genoeg om het maatschappelijk gedrag van ondernemingen te verbeteren.



shell transparantie milieudefensie[Foto: Meerdere lekkages in een pijpleiding van Shell hebben de kreek in het dorp Goi (Ogoniland/Nigeria) over een lengte van vele kilometers zwaar verontreinigd ©Marten van Dijl/Milieudefensie]

Brussel, 17 april 2013 - Gisteren publiceerde de Europese Commissie een voorstel met de bedoeling rapporten te verkrijgen van de grote Europese bedrijven over hun eventuele schadelijke sociale en milieueffecten [1]. Volgens de Belgische Coalitie Waardig Werk, in naam van de European Coalition for Corporate Justice (ECCJ), is dit voorstel ontoereikend om een ethisch gedrag bij de bedrijven te verzekeren.



De ECCJ vertegenwoordigt 250 organisaties in 15 Europese landen en vraagt al jarenlang om een specifieke regelgeving voor meer transparantie van bedrijven.

De ECCJ beschouwt dit initiatief als een eerste positieve benadering – die akte neemt van het principe van meer transparantie van de effecten van de bedrijfsactiviteiten. Toch is ze niet opgezet met de huidige formulering die de ondernemingen te veel flexibiliteit toelaat. Zoals het thans is gesteld, is het voorstel een gemiste kans voor meer transparantie van Europese ondernemingen, en die is meer dan ooit nodig. 

Speelruimte

De Commissie zou de grote ondernemingen vragen om een "niet-financieel verslag" toe te voegen aan hun jaarverslag. Ze stelt voor om informatie toe te voegen over de risico's en beslissingen m.b.t. het milieu, de sociale en mensenrechten, maar enkel wanneer het een risico vormt - op het vlak van imago bijvoorbeeld- voor het bedrijf en de aandeelhouders. Het zou dus kunnen dat een schending van de mensenrechten van inheemse volkeren, werknemers of een ernstige bedreiging voor het milieu niet wordt vermeld in dit rapport.

Het voorstel laat te veel speelruimte over de vorm en de inhoud van het rapport, mist concrete indicatoren en bevat geen enkele sanctie voor de bedrijven die deze nieuwe verplichtingen niet zouden nakomen.

Jerome Chaplier, coördinator van ECCJ :

"Een slagvaardige wetgeving is nodig. Volgens een recent opinieonderzoek vindt 62% van de Europese burgers dat ze onvoldoende geïnformeerd worden over de impact van ondernemingen op het milieu en op hun leven.

Meer dan 4 burgers op de 10 denken dat ondernemingen een negatieve impact hebben op de maatschappij. We vrezen dat ondernemingen zich tevreden stellen met het opsporen en meedelen van risico's die hun economische prestaties aantasten, maar geen verantwoordelijkheid op zich nemen voor bepaalde grote gevolgen van hun activiteiten op de werknemers, de consumenten, de bevolking in de productielanden en op de planeet.

Zonder een minimum aan indicatoren over wat moet worden meegedeeld en hoe, en zonder sancties, zullen de waarachtigheid en de betrouwbaarheid van de informatie die ondernemingen leveren niet kunnen worden gewaarborgd en het vertrouwen van de burgers niet hersteld." 

Het verschil

De transparantie van de impact op de mensen- en werknemersrechten en op het milieu kan echt het verschil maken. Vele ondernemingen houden hiermee echter nog steeds niet terdege rekening in hun praktijken en rapporten.

Enkele voorbeelden:

Oliemaatschappij Shell, die de gemeenschappen in de Nigerdelta niet inlicht over de exacte omvang van de vervuiling en in haar rapporten de betrokken volkeren informatie onthoudt over de oorzaak van de olieramp [3]; voedingsmiddelenbedrijven als Findus, waarvan de reputatie schade opliep door het recente paardenvleesschandaal en het gebrek aan transparantie in de distributieketens [4]; de Europese kledingindustrie die recent nog betrokken was bij de tragische fabrieksbranden in Bangladesh en Pakistan die 400 werknemers het leven kostten, en in opspraak kwam door kinderarbeid en ernstige gebreken voor de veiligheid van werknemers in India, terwijl er bovendien veel onduidelijkheid heerst over de relaties tussen de Europese distributeurs en hun onderaannemers uit Azië of van elders [5]

Duidelijk Kader

De Coalitie Waardig Werk, bestaande uit Belgische ngo's en vakbonden, ondersteunt deze verklaring van de ECCJ en vraagt de regering en de Belgische Europarlementariërs dat ze de Europese instellingen stimuleren om dit voorstel verder aan te scherpen, door een duidelijk kader aan te bieden voor de indicatoren en de inhoud die deze rapporten verplicht zullen bevatten.

De vakbonden die lid zijn van de Coalitie Waardig Werk vragen dat deze niet-financiële rapporten uitvoerig besproken worden op de ondernemingsraad. Bovendien dringt de Coalitie Waardig Werk er op aan dat de sociale, economische en financiële informatie die momenteel aan de werknemersvertegenwoordigers gegeven moet worden, ook in de toekomst tijdig en alle transparantie verstrekt wordt. Ze verwerpt daarom de principes van sommige Europese initiatieven zoals 'Think Small First' en 'Better Regulation', die deze informatieverstrekking op de helling zetten.


Meer info:

[1] De tekst van het voorstel.
[2] How companies influence our society. Flash Eurobarometer 363 (EU)
[3] Watershed Dutch court ruling against Shell. Friends of the Earth Europe
[4] Supply chain transparency: forging better relationships with suppliers. The Guardian
[5] FATAL FASHION : Les incendies d'usines font rage ! Il n'y a pas de temps à perdre. (Action consommateurs travailleurs)
[6] Mining for smartphones: the true cost of tin. (Friends of the Earth)


11.be:


Organisaties in de Coalitie Waardig Werk

Deel dit artikel