Waar blijft de financiering voor Yasuní?

Ecuador kiest met het Yasuní-project voor het behoud van een uniek natuurpark. De regering besliste geen olie te winnen in een deel van het gebied, maar vraagt in ruil dat de internationale gemeenschap in een fonds bijdraagt aan een deel van de gemiste inkomsten. 11.11.11 legt een rapport over Yasuní bij het parlement met de vraag dringend de financieringsmogelijkheden te bekijken en ook bij Europa aan te dringen op actie.

yasuni_1
Het Nationaal Park Yasuní, in het oosten van het Ecuadoriaans Amazonegebied is het grootste natuurpark van het land en kent een uitzonderlijke biodiversiteit. Je vindt er verschillende diersoorten en plantenvariëteiten die nergens anders in het Amazonewoud voorkomen. Er wonen verschillende inheemse volkeren waaronder twee groepen die niet of nauwelijks in contact kwamen met de buitenwereld. Om hun traditionele levenswijze te beschermen werd in 1999 een speciale zone afgebakend, de 'zone intangible'. In dit gebied mogen vanwege de uitzonderlijke biologische en culturele waarde geen extractieve of industriële activiteiten plaatsvinden.

 

Zwarte goud

Maar ondanks zijn status als nationaal park, bleef Yasuní niet gespaard van olieontginning. yasuni_4Ecuador behoort tot de grootste petroleumproducenten van Latijns-Amerika. Aardolie is voor het land een belangrijk exportproduct, en levert een aanzienlijke bijdrage aan de staatskas. Naar schatting zouden er zich tussen de 600 en 920 miljoen vaten ruwe olie bevinden in het Yasuní-gebied tussen Ishpingo, Tambococha en Tiputini (ITT-Block). Dat komt overeen met 20% van de totaal gekende petroleumvoorraden van Ecuador. De exploitatie van deze velden zou de Ecuadoraanse schatkist in totaal 7,2 miljard dollar opleveren.

In een land waar ruim 60% van de bevolking in armoede leeft, kan de regering dit geld eigenlijk niet missen.

Maar de regering kan de schade die de petroleumexploitatie reeds aanrichtte aan het tropisch woud niet negeren. De chemische producten die petroleummaatchappijen gebruiken bij het oppompen van aardolie vernielen het broze evenwicht in het Amazonegebied, en een groot deel van het sterk bevuilde opgepompte grondwater komt gewoon in de rivieren terecht.

Daarnaast dringen houtkappers tot diep in het woud via de wegen die aangelegd worden voor exploratie en transport naar de petroleumvelden. In het noordelijk deel van het Ecuadoraans Amazonegebied, waar in de jaren '70 veel petroleum ontgonnen werd, zijn op die manier honderdduizenden hectaren bos gekapt en ingenomen door graasland en gewassen.

Moedige beslissing

yasuniIn 2007 lanceerde de Ecuadoraanse regering officieel het Yasuní/ITT-initiatief. Op 5 februari 2009 ondertekende president Correa een decreet om bepaalde olievelden in het Amazonegebied niet te exploiteren en prioriteit te geven aan de bescherming van een uitzonderlijk natuurgebied. Voor een arm land geen evidente beslissing. 22 Europarlementariërs steunden de moedige beslissing die de Ecuadoraanse regering had genomen.

 

Van de 7,2 miljard dollar aan potentiële inkomsten die de staat hierdoor misloopt beloofde de Ecuadoraanse regering de helft daarvan op haar eigen begroting in te schrijven. Ze beschouwt dit bedrag als een bijdrage voor natuurbehoud en duurzame ontwikkeling. Voor de financiering van de overige 3,5 miljard dollar kijkt ze – terecht - naar de internationale gemeenschap. Dit als tegemoetkoming voor het definitief in de grond laten van de petroleumreserves van ITT en daardoor de verwachte positieve resultaten op het vlak van behoud van biodiversiteit, herbebossing en vermindering van de CO2-uitstoot die ten goede komt aan de hele wereldbevolking.

 

De regering zocht een manier om de financiële compensatie te verzekeren voor de misgelopen staatsinkomsten. Ze stelde ook een deadline voor het vinden van die financiële compensatie. Tot drie keer toe verlengde de regering de termijn. Ondertussen stonden de exploitatiebedrijven klaar om van start te gaan als de deadline zou verstrijken.

 

Fonds

Na verschillende voorstellen en aanpassingen aan het project raakten de VN en enkele donorlanden het eindelijk yasuni_2eens over de oprichting van een fonds dat zal worden beheerd door UNESCO. De industrielanden moeten jaarlijks gedurende dertien jaar – de periode waarin petroleumbedrijven olie zouden kunnen ontginnen in het gebied – een 300 miljoen dollar in dit fonds storten ter compensatie van de gemiste inkomsten voor Ecuador. Vorig jaar ondertekenden UNESCO en Ecuador een overeenkomst die de garantie moet bieden dat de ingezamelde gelden optimaal zullen worden besteed.

 

Het kapitaalfonds zal voor 100% aangewend worden voor investeringen in het genereren van hernieuwbare energie in Ecuador, onder meer hydro-elektriciteit, geothermiek, wind- en zonneënergie. Daarnaast komt er een tweede fonds dat de opbrengsten van de investeringen vanuit het kapitaalfonds zal gebruiken voor de uitvoering van een reeks sociale, economische en milieuprogramma’s, bijvoorbeeld herbebossing en bosbeheer.

 

Eind vorig jaar stond er 36,9 miljoen dollar op het Yasunífonds. Daarvan kwam 35 miljoen van Italië, 1,3 miljoen van Spanje, 100.000 dollar van Chili, en onze Waalse regering deed 420.000 dollar in het zakje. Het geld van Wallonië kwam van de Fast Startfinanciering die moet dienen om het Zuiden te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

 

Tegen eind december 2011 zou een eerste 100 miljoen dollar in het Yasuní-fonds moeten verzameld zijn. Zo niet dreigt president Correa ermee toch toestemming te geven voor de ontginning. Onze lokale partners Acción Ecologica en Oilwatch doen er alles aan om te vermijden dat het zover zal komen. In Europa richten 11.11.11, Broederlijk Delen, KWIA, VODO en het actiecomité Yasuní Green Gold hun acties op de Belgische regering en het Europees Parlement. We willen dat er snel een oplossing komt dat de financiering van dit project mogelijk maakt.

 

Dat Yasuní een voorbeeld zou worden voor andere olieproducerende landen is uiteraard ondenkbaar en onbetaalbaar. Wel geraakte de VN op de laatste klimaattop in Cancún het eens over de oprichting van een internationaal klimaatfonds vanaf 2013. Dat moet dienen voor de financiering van de nodige aanpassingsmaatregelen aan de klimaatverandering (adaptatie) en van het behoud van tropisch bos en lage koolstofontwikkeling in het Zuiden (mitigatie).

 

Het Yasuní-project kan volgens 11.11.11 zo een deel worden van het nationaal mitigatieplan voor Ecuador waarin bosbehoud en lage koolstofontwikkeling worden ingevuld.

6-7_nog2fotosyasuni_1

 

Marjan Cauwenberg

 

www.11.be/yasuni

Deel dit artikel